Taha Toros Arşivi, Dosya No: 11, 176/Şükriye-Tiraje Dikmenİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Berk, Nurullah

Istanbul Sehir University Repository

T T
RESSAM ŞÜKRİYE DİKMEN
NURULLAH BERK
(18.4 .1968)
Sanatta değer ölçülerimizin değiş­
mez mehenk taşı "kişilik” dedikleri 
Tanrı vergisidir. Doğrusu bu ya, kişi­
liği de türlü anlamları içinde ele ala­
biliriz, konu o kadar geniş, o kadar 
değişik yönlü. Birden, çok genç yaş­
ta patlayıveren kişilikler var. Sanatçı 
bildirisini -mesajını- hemen sunüverir. 
Sabırla, uzun çalışmalar sonucunda 
elde edilen kişilikler var. Elde edilen 
sözü de yanlış belki burada. Çünkü, 
kişilik, yukarıda da söyledik, Tanrı 
vergisi. Öyle olduğuna göre de do­
ğuştan var demek, elde edilmez, güç 
belirir. Böylesine tadı da, fazla erken 
belirtilerden daha derin olsa gerek.
Öğrencilik yıllarından beri çalış-
• malarını özlediğm Şükriye Dikmen, 
uzun sabırlı bir çabadan sonra, ben­
liğinin bir köşesine saklanmış bulu­
nan kişiliğini buldu ve mesajını sun- 
dı. Güzel Sanatlar Akademisi’ndeki 
bu retrospektif-toplu sergisi ressamın 
yıllardır sürdürdüğü çabanın en ilginç 
ürünlerini bir araya topluyor.
Türk resmi içinde tamamiyle ken­
dine has görüş ve duyuşu, deseni, 
rengi, çalışma tarzı, bir bakıma da 
konuları, sevdiği ve değişik biçim­
lerde tekrarlamaktan korkmadığı mo­
tifleriyle Şükriye Dikmen, orijinalli­
ğe, "tek"liğe kavuşmuş görünüyor. 
Resimlerini bir bir incelediğimizde 
varacağımız sonuçlar şunlar olabilir: 
sanat dilimizde "kontur" dediğimiz, 
biçimleri sınırlandıran çizgi anlamına 
gelen değerin, Dikmen'de, birinci 
plan bir rol alışı. Kıvrak, zarif, elas­
tiki, ama çokluk girintisiz çıkıntısız, 
daha fazla yuvarlaklar, eğriler ve hele 
diklerle oynayan bir çizgi, daha doğ­
rusu "çizi" karakteri. Bu eleman, 
Dikmen'de, genç kadın yüzlerinde 
beliriyor. Bundan ötürü Şükriye Dik­
men'e desenci bir ressam diyebiliriz.
10
ŞÜKRİYE DİK M EN- "Nü" 1955. Kontr­
plak üzerine yağlıboya. 50x30 cm.
ŞÜKRİYE DİKMEN -  "Nü". 1955. K ontr­
plak üzerine yağlıboya 100x52 cm.
Desenin egemen olduğu alanda 
ışık ve gölge oyunları ortadan kalkar, 
renk ise olanca canlılığı ile kendini 
gösterebilir. Resim sanatında bir ka­
nun kesinliğinde olan bu düzeni Dik­
men'de görüyoruz. Boyuna ön planda 
olan, hiçbir zaman eriyip silinme­
yen müzikal bir deseni çokluk sulu 
boya gibi hafif sürülmüş, taze, par­
lak renkler örtüyor. Enerjik patla­
malarında, ya da ince değerleri, gri­
leriyle daha sönük klavyelerinde res­
samın renk sistemi, gözü okşayan ve 
huzur verici bir sessizlik içinde.
Bir yalnızlık içinde demeli idim 
' belki. Çünkü nihayet erişilmiş kişilik, 
sunulabilinmiş mesaj, sanatçıyı yal­
nızlığa götürür. Değerli eserin çevre­
sine sızmayan bir kapalılığı, bir yal­
nızlığı bir tekliği vardır. Onu seyre­
derken yalnız onu görür, başka hiç 
bir eseri düşünmez, düşünemezsiniz. 
Bildiri o esere, onu yapan sanatçıya 
hastır.
Şükriye Dikmen’in resimlerinde 
bu hasleti görüyorum. Onlara bakar­
ken başka bir ressamı, ya da ressam­
ları hatırlamıyorum. Benzerlikler var 
evet. Ama hangi sanatçı, ne kadar d 
da büyük olsa, benzerliklerden, etki­
lerden kurtulabilmiştir?
Uzaktan uzağa bir Çin, bir Japon 
estampını, bir Doğu minyatürünü mo­
dem resmin şu ya da bu ustasını ha­
tırlatan bu resimlerde, herşeyin üs­
tünde ressamın iç dünyası var. Bu 
dünya, serginin panoları boyunca in­
celendikçe biteviyelikten kurtulup 
zengin bir içliliğe ulaşan, sezinlen­
mesi güç bir dünya.
Bu kata vardıktan sonra Şükriye 
Dikmen'den bundan sonra daha geniş 
çalışmalar isteyebiliriz. Bir başarı 
olacağından emin olduğumuz bu ser­
gi, ressam için, daha ayrıntılı hamle­
lere temel olabilir. Kendi üslubunun 
özelliklerinden hiçbirini feda etme­
den, bildirisini sunmak için göster­
diği sabır ve çalışma gücünü giderek 
sürdüreceğine, önümüzdeki yıllarda 
Türk resmindeki yerini daha da per­
çinleyeceğine emin olabilirz.
MŞibtîi H işıv ıeıue ibiaııuuı ocııcy ı
Taha Toros Arşivi


Ressam Şükriye Dikmen

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository