Taha Toros Arşivi, Dosya No: 56-Mazhar Osman Uzma

Gürkan, Kazım İsmail

Istanbul Sehir University Repository

2■7
Mazhar Osman
T^edeağaçlı Os- f ~
^  man Beyin 
oğlu genç dok­
tor yüzbaşı Maz 
har, daha Sa- 
rayburnunda’ki 
Askerî Tıbbiyede okurken mek­
tebin paviyonları arasında gö­
rüşen hocalarının rütbelerine, 
kıyafetlerine hayran hayran ba­
karak aralarında doğum hocası 
Besim Ömer Beyin (sonra paşa) 
halini çok beğendiği için bu şu­
bede ihtisas yapmaya heveslen­
diğini çok sonra itiraf etti, fakat 
kader onu insan yaradılışının baş 
langıcına yatak olan uzuv yerine 
insan ruhiyatını sevk ve idare 
eden organla uğraşmaya sevket- 
mişti. Talihler, tesadüfler, belki 
de yeni hevesler ve teşviklerle 
Gülhanede, Almanyada, Birinci 
Cihan Harbinin bütün devamın­
da hep sinir - beyin şubeleri üze­
rinde çalışmış ve nihayet Müta­
rekede ismi - kelimenin bütün 
mânasıyle - duyulmuştu.
1921 de işte o bilgisiyle yarış 
eden şöhretini böylece yapmakta 
ve adı darbımesellere, şarkılara, 
hâsılı folklora katılmakta iken 
biz Haydarpaşada, Toptaşı Bi- 
marhanesinden arasıra sızan 
kavga ve nizaları uzaklardan du­
yan Tıbbiye talebeleri idik. Belli 
idi ki Mazhar Osman, başa geç­
mek, Tımarhaneyi hiç olmazsa 
Bimarhane ve nihayet sahiden 
bir hastane haline getirmek isti­
yordu, birşeyler yapabilecek kud 
reti kendinde duyan insanın ta­
şan enerjisi sağı, solu elbette 
biraz da kıracaktı.
Öyle oldu, Gülhane ile birlikte 
askerliği de bırakan Mazhar Os­
man Toptaşma ve ona ek olarak 
Zeynep Kâmil hastanesine de 
başhekim oldu. Artık bir otorite 
idi ve (mekteb) ini kurmalıydı.
Üsküdara yanaşan bir vapur­
dan çıkan sağlam yapılı, enerjik 
tavırlı, belki de biraz sert çeh- 
reli genç, bastonunu adımlarıyle
YAZAN
Prof .Kâzım İsmail Gürhan]
İstanbul Üniversitesi Rektörü
uydurarak ve sür’atle kullanarak 
önümüzden geçerken arkadaşım 
kulağıma fısıldadı: Mazhar Os­
man!
Aradan tam otuz yıl geçti: 
Mazhar Osman Toptaşmda yap­
tığı ıslahatla, yetiştirdiği bir 
grup mütehassısla, Haseki Sinir - 
Akıl şubeleri hekimliğine ve he­
kimlerine yaptığı hizmetle yeti- 
nememiş, 1927 de sırf şahsî te­
şebbüs ve gayretinin mahsulü 
olarak Bimarhaneyi Bakırköye 
nakletmiş, 1933 deki Üniversite 
ıslahatında Tıp Fakültesine dışa­
rıdan alman yegâne ordinaryüs 
profesör olarak tedris ailesine de 
katılmıştı.
«Akıl Hastalıkları, Sinir Has­
talıkları, Psikyatri» teliflerini 
birkaç defa bastırmış, memlekette 
ve yabancı illerde yüzlerce etüt 
neşretmiş, Bakırköyünde modern 
denilebilecek bir fakülte kliniği 
kurmuş, Sıhhî Sayfalar, İstanbul 
Seririyatı.. ile hekimliğin Vulga­
risation tarafına da geniş suret­
te hizmet etmiş, değişik tıbbî ce­
miyetlerin reisliğini yıllarca yap­
mış, içki düşmanlığını bir bay­
rak halinde ayağa kaldırmış ve 
nihayet ardıardına iki kışı ıstı­
raplı ve muhiti için endişeli ola­
rak geçirdikten sonra Ortaköyün 
tepesinde, eski bir sultan kasrın­
da istirahate çekilmişti.
O on  mehtabın on dördüncü ge- 
^  cesi, onu Üsküdar iskelesinde 
uzaktan - biraz da gıpta ile - sey­
rettiğimin otuzuncu yılında, şim­
di meslekdaş ve dost olmanın 
icabına eklenen resmî sıfatla zi­
yaretine gittiğim hoca ile köşkün 
dağınık eşya ile dolu ve çok sa-
Devlet Hava Yollarının 
teçhizatı tamamlandı
M M M İ v A m A n ı n  e n l i !
mimi bir hava 
yaratan salo­
nunda iki kol­
tukta karşı kar­
şıya oturuyor 
ve görüşüyoruz. 
— Sevgili rektörüm, ben artık 
çekilmeliyim. Bu hal ile bir yeri 
doldurup da gençlere boşuna 
mâni olmanın mânası yok, ne 
dersiniz? diyordu.
Kendisine rahatsızlığı dolayı- 
sıyle Üniversiteden ayrı kaldığı 
müddetin henüz pek kısa oldu­
ğunu, kanunların devlete bu ka­
dar hizmet etmiş olan insanlara 
daha uzun zaman tedavi ve isti­
rahat için imkân vermiş bulun­
duğunu, hem de hastalığının böy­
le uzun bir mühlete ihtiyaç gös­
termeden geniş bilgisini Üniver­
site kürsüsüne tekrar dökmesine 
müsaade edeceği zamanın çok 
yakın olduğunu söyliyerek, «Bü­
tün bunlar bertaraf, bir Mazhar 
Osmanın Üniversite kütüğünde 
adının bile bulunmasının Üni­
versite için övünülecek bir var­
lık» olduğunu söylediğim zaman 
maddî hastalıklarının sarsmış 
bulunduğu mâneviyatmın daya­
namadığını, beliren teessür alâ 
metlerinden anlayınca üzüldür 
ve işi şakaya çevirmeye mecbı 
oldum: — Hem nasıl ayrılmaktı 
bahsedersiniz ki yeni Psikva 
kliniğinin inşasını birinci plf 
almış bulunuyoruz, unutmayı 
ki temeli atmada malayı s 
elinize vereceğim. Bu (malayı 
almak) tan ne kadar müteh; 
olduğunu ve kaç defalar b; 
larma benim bu sözlerimi 
rarlamış bulunduğunu bu s 
acı haberi aldığımdan biraz 
ra öğrendim. Evet.. Aile ve ı 
lek hayatında Mazhar Osm: 
yüzüne çok defa tebessümler 
çan talih, bu son emelin tal 
kukunu ondan kıskanmıştı...
¥
■pıtratm müstesna kabiliyeti 
*  ne ve talihin nadir vergil 
ne sahip olarak dolu geçen 
yatında Mazhar Osmanın bü: 
bu varlıkları -insan olarak- iyi 1 
lanabilmiş olduğu muhakkak 
Mücadeleci ruhunu (İstanl 
seririyatı) nda tatmin edeı 
canlı yaşamasını bildiği gibi 1 
türünü mesleğinin dış sahalaı 
yayarak entellektüel tatmini, 
hekimlik hayatında muvaffat 
tin şahikasına çıkarak mes 
ıuzuru buldu. Öyle ki; bı 
belki de istisnasız - hepsi < 
rşadından az veya çok isti 
tmiş bulunan sinir ve ak' 
■imleri ordusunu etrafın« 
erek, kürsüsünden tal 
ıayran talebenin hür- 
gisini duyarak, ec 
ele, ismini ku1 
[aşır görüp 
mî paye1 
almı«
/>
Taha Toros Arşivi


Mazhar Osman

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository