Taha Toros Arşivi, Dosya No: 97-Osman Nuri Ergin. Not: Gazetenin "Takvimden Bir Yaprak" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Ulunay, [Refi Cevad]

Istanbul Sehir University Repository

v i /
•• SAYFA:
ı ©M w
tı<uıııııııımıııımııııııı*ııtııımıııııııııııııiHmumımıtıııııtıııııımııif> ^  ^
ja>8
TAKVİMDEN 
BİR YAPRAK
Acı bir kayıp
BAZI ölüm ilânlarının üzerinde «Acı bir kayıp», «Elim bir ziya’» gibi başlıklar görürüm. Şüphesiz ki ölüm acı bir kayıptır, fakat buna acı demek, bilinen şeyi tekrar etmek­
tir. Ölümün acı bir kayıp olması onun kendi muhitinde uyandır­
dığı bojluk dolayısiyledir. Bâzı ölüm vardır ki muhitinin hudu­
dundan tasar, ekseriyet o kaybın acısını duyar, elemini yasar. İs­
te memleketimizin değerli şahsiyetlerinden biri olan Osman Nu­
ri Ergin’in kaybı da böyledir. Onun vefatı yalnız kendi muhi­
tinde değil, bütün ilim muhitinde büyük bir acı, elim bir kayıp, 
dolmaz bir bosluk husule getirmiştir.
Osman Bey bir köylü çocuğudur. Babası Hacı Ali Ağa isim­
li bir çiftçi idi. On yaşında İstanbul’a gelmiş ve yetim olduğu 
için Darüşşafaka’ya girerek o müşfik binanın «Sâye-i-sakfinde» 
yetişmiştir. Mektebi bitirdikten sonra Darülfünun Edebiyat Şu­
besini de parlak bir derece ile bitirdi, ondan sonra hem memu­
riyet, hem de ilim hayatına atıldı.
Osman Beyin en selâhiyettar olduğu meslek belediyeciliktir. 
Burada bilhassa pek çok şehreminleri ile beraber çalışmış, bir 
yandan da ilmi eserler vücuda getirmiştir.
Gayet nazik, Anadolu köylüsüne has tevazuu ile tanınmıştı. 
Yazdığı eserler ona bol bol öğünmek hakkı verdiği halde ettiği 
hizmetten bahsedildiği zaman kızarır, utanır ve hemen mevzuu 
değiştirmeğe bakardı.
Osman Beyin eserleri büyük mevzulara aittir.
Osman Beyin bilgisinden istifade etmeyen yok gibidir. O, ta­
rihi, vukuat ile muhakeme eder ve üslûbunun tatlılığı ile oku­
yanı teshir ederdi.
Muhtelif mekteplerde de hocalık eden bu zâtı uzun senelerden- 
beri tanır ve kendisini çok severdim. Hiçbir şahsın aleyhinde 
bir fikir yürüttüğünü işitmedim. Sevmediklerinden bahsedildi­
ği zaman sükût ederdi.
Eserlerinde ihata kudreti vardı, bir şahsı ancak icraatını hak­
lı tenkidle muhakeme etmesini bilirdi.
Takdiri de öyle idi.
Osman Bey uzun seneler İstanbul Vilâyeti Mektupçuluğun­
da bulunmuştur.
Başlıca eserleri şunlardır.
«Mecelle-i-Umûr-u-Belediye» (Belediye İşleri Mecellesi), 
beş büyük ciltlik bu eserin bir de 500 sahifelik bir hülâsası vardır.
«Belediye Vergi ve Resimleri», «İstanbul Şehreminleri» Os­
man Beyin eski Türk harfleri ile tâb ve neşredilen bu 774 sahi­
felik eseri, gelmiş geçmiş şelıreminlerinin hal tercümelerinden 
başka bir de İstanbul’un tarihi demektir.
«İstanbul Sıhhi Hayır Müessescleri», «Belediye Mevzuları», 
«İstanbul Şehir Rehberi» Osman Beyin bu eseri Tapu İdaresinin 
en kıymetli bir yardımcısıdır. «Belediye Bilgileri», «Cumhuri­
yet ve İstanbul Mahalli İdaresi», «Dârüşşafaka Tarihçesi», «Tür­
kiye’de Şehirciliğin Tarihî İnkişafı», «Türkiye Maarif Tarihi» (5 
büyük cilttir).
Bunlardan başka hazırlanmış, fakat daha basılmamış hayli 
eserleri vardır.
İlim hayatında Belediye matbaa ve kütüphanesini kuran 
odur, ayrıca bir arşiv vücuda getirmiş ve «Belediye Mecmuası» 
m da ııeşreylemiştir.
Her biri diğerinden daha ehemmiyetli olan bu eserlerden 
bilhassa «İstanbul Şehreminleri» ekseriyetle elimden bırakmadığım» 
bir kitaptır.
Osman Bey bu eserinde Şehremanetinin kuruluşu tarihinden 
Vali Haydar Beye kadar bütün şehreminlerini hal tercümeleri ve 
icraatı ile tafsilen yazar. İrâdeler, tezkireler, mazbatalar, takrir­
lerden hiçbirisi ihmal edilmemiştir.
Zaptiye Müşiri Pepe Mehmet Paşanın büyük oğlu Salih Pa­
şa, Hacı HUsam Efendi, Mektubîzâde Osman Bey, meşhur İhtisap 
Ağası Hüseyin Bey gibi zevattan bahseden eserde bilhassa haşi­
yeler çok mühimdir. Burada İstanbul tarihine ait çok mühim 
malûmat vardır.
Merhumun ruhunu şâdedecek bir söz ilâve edeyim:
«At ölür, meydan kalır, yiğit ölür, şan kalır.»
Derler. Osman Nuri Ergin öldü, fakat eserleri kaldı. Onlar 
Osman Beyin vatana olan hizmetlerinin ölmez şahitleridir.
Allah onu dünyada olduğu kadar ukbâda da aziz etsin.
I I I I I I I I I I I I I I I I I I H I M I I i m t l i m ıı i l in  m  ıt u m  ı ı m  t ı n ı  ıı IttSIlllltlIlllllllllilI
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Acı bir kayıp

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/163628/3/001509642006.pdf

Acı bir kayıp

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository