Taha Toros Arşivi, Dosya No: 2-Naile Akıncıİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

İyem, Evin

Istanbul Sehir University Repository

R E S İ M
)' \ l*_  ^  6 , ^ w V ^ r O ^ < - - b
Naile Akıncı 50. Sanat Yılını kutluyor....
EYÜP ÇEŞİTLEMELERİ
"Eyüp ressamı” olarak tanınan Naile Akıncı 
50. Sanat Yılını bir retrospektif sergiyle kutluyor. 
Sergi nedeni ile Levent Çalıkoğlu'nun yazdığı geniş 
kapsamlı bir kitap hazırlandı. Cumhuriyet ile yaşıt, 
yaşayan en kıdemli kadın ressamlarımızdan biri 
H H H h H B  kimliğini taşıyan sanatçı ile sanatı, yaşamı ve 
m amam  Türk resmi üzerine söyleştik.
EVİN İYEM
FOTOĞRAFLAR: YELDA BALER
Erkeklerin bile ressam olmayı ailelerine zor kabul ettir­
diği bir dönemde Akademi’nin resim bölümüne kaydol­
mayı nasd başardınız?
Babam gibi asker olan amcam amatör bir ressamdı. Bizde 
misafir olduğu sürece her fırsatta resim yapardı. Resim sevdam 
onu izlerken başlamıştı. Annemi ve kız kardeşimi yirmi bir gün 
arayla kaybetmem hastalanmama neden olmuştu. Her şeyde bir 
hayır vardır derler. Bu hastalık sonucu bünyemin zayıflaması as­
lında doktor olmamda ısrar eden babamı ikna etmeme olanak 
sağladı.
Kadın sanatçı olmanın zorluklarını yaşadınız mı?
Akademiye girdiğim günden itibaren kadın olmamdan kay­
naklanan hiçbir zorluk yaşamadım. Gerek hocalanm gerek ben­
den önceki kuşak ve yaşıtlarım hepsi çok aydın insanlardı. Sanat­
çı olmaktan kaynaklanan zorluklan hep birlikte yaşadık. Ancak 
ne öğrenim gördüğüm yıllarda ne de 50 yıllık sanat yaşamımda 
cinsiyet ayrımcılığından kaynaklanan hiçbir sorun yaşamadım.
Eğer Eyüp ile kurduğum ilişkinin bir 
ayrıcalığı varsa, bu ilişkide beni mitoloji 
ve sanat tarihi dersleri veren hocamız 
Ahmet Hamdi Tanpınar etkilemiştir.
Cumhuriyetle yaşıt bir 
sanatçı olarak sizin eği­
tim aldığınız dönemde 
Türk resminin kalbi saydan Güzel Sanatlar Akademisi 
günlerinizi anlatır mısınız?
1938-39 döneminde ilk kez açılan giriş sınavını kazanarak 
Akademi’nin resim bölümü orta kısmına kaydoldum. Hastalığım 
nedeni ile sık sık ara verdiğim eğitimimi 1952 yılında Akade­
m i’nin yüksek kısmından mezun olarak tamamladım. İlk yıllar­
da, Batılı ustalardan körü körüne aktarılan resim anlayışına kar­
şı çıkarak Türk resmine küçümsenmeyecek ölçüde katkıda bu­
lunan Leopold Levy’nin atölyesindeydim. İkinci Dünya Savaşı 
nedeniyle Musevi olduğu için uzun yıllar Türkiye’de kalmak zo­
runda olan Levy bugün Türk resminin ustaları olan çok ressam 
yetiştirmiştir. Sanatçı onurunu her şeyin üstünde tutan, müşfik, 
nazik aynı zamanda çok güçlü bir hoca olan Zeki Kocamemi ise 
yaşamımı yönlendiren en önemli kişidir. Sanat yaşamımım en 
büyük ödülünü de ondan almışımdır.
Yurtiçi ve yurtdışında birçok ödül almış bir sanatçı ola­
rak sizin için en değerli olan bu ödül nedir?
Mezuniyetimin anısına bana Münih’te yaptığı 78 parça eski­
zin bulunduğu albümü hediye etmişti. “ İleride bunu Cengiz’e 
verirsin” derken sekiz aylık oğlumu da işin içerisine katmak su­
retiyle ileride yapacağım çalışmalar için büyük bir manevi güç 
vermişti. Daha kundaktayken resim sevdası aşılanan oğlum 
Cengiz ise tüm sanat yaşamımda bana hep destek oldu.
»
-Io
Sanat yaşamımda inanmadığımı asla yapmadım, sanatımdan hiçbir zaman ödün 
vermedim. Bugün bile 78 yaşımda aynı heyecanla çalışmalarımı sürdürüyorum. 
Bundan sonra Tanrıdan biraz daha zaman ve sağlık vermesini diliyorum.
A
Türk resminin peyzaj geleneğinin bir halkasında yer alma­
nızda özellikle ‘Eyüp Çeşitlemeleri’nizde Leopold Levy ve 
Zeki Kocamemi’nin etkisi olmuş mudur?
Gerek Levy gerekse Levy’nin Akademiye kazandırdığı Zeki Ko- 
camenıi gibi bir ustanın öğrencisi olmakla kendi kişisel tercihlerimi 
özgürce geliştirmek için gerekli olan ortama kavuştum. Eğer Eyüp 
ile kurduğum ilişkinin bir ayrıcalığı varsa, bu ilişkide beni mitoloji 
ve sanat tarihi dersleri veren hocamız Ahmet Hamdi Tanpınar etki­
lemiştir. İstanbul’un benzersiz güzellikleri ile sanatçılar için hem 
büyük bir esin kaynağı hem de büyük bir tuzak olduğunu derslerin­
de sürekli vurgulayan Tanpınar’ın etkisi ile bu tuzağa düşmemeye 
çalıştım. Bu etkilenme sonucunda Eyüp’te veya herhangi bir yöre­
de peyzajları oluştururken, hareket noktası olarak d e  aldığım konu­
ya hiçbir zaman saplanıp kalmamaya özen gösterdim. 
Kompozisyon düzeni, desen sağlamlığı yapıtlarınızda 
önemle üzerinde durduğunuz noktalar....
Bence, Ingres’in deyimi ile “desen resmin namusu, bereketi­
dir.” Elli yıllık çalışmam sonucunda Eyüp ve Haliç desenlerini oluş­
tururken, ezbere bildiğim bu doğanın kendisini yansıtmayı değil, 
özünü hissettirmeyi amaçlıyorum. Bu nedenlerden ötürü, her sefer
büyük bir heyecanla desenlerimi oluştu­
rurken, seçerek, ayıklayarak doğa ve 
özellikle kendim ile ilişkiyi kesmemeyi 
hedefliyorum.
Neden Eyüp?
Çocukluğumda Eyüp ailemle seve­
rek gezmeye gittiğimiz bir semtti. Piyer Loti kahvesi rahat poşat 
üretme olanağı bulduğumdan da tercihimdir. Ancak benim için 
konu sadece bir araçtır, hareket noktasıdır. Konuya saplanıp 
kalmamaya özen gösteririm. 50 yıldır Eyüp Çeşitlemeleri’ni 
oluştururken öznel bir yoruma ulaşmayı, kendi plastiğimi aşma­
yı hedefledim.
Marmara ve Ekinlik adaları da peyzajlarınızda sık rastla­
nan yöreler...
Eşimin deniz tutkusu sonucu Marmara adasını 1962 yılında 
keşfettik. İnsanlarının renkli, saf kişilikleri beni etkiledi. Bu ada­
nın insanları benim figür sorunlarına tekrar eğilmeme neden ol­
dular. Balıkçıları, adalı kadınları ve yaz aylarında rastlanan çin­
geneleri tuvallerime yansıttım. Marmara Adası’nda kısmen de 
olsa yozlaşma başlayınca yaz aylarını hâlâ kendini korumayı ba­
şaran doğasıyla, hayran olduğum Ekinlik adasında geçirmeye 
başladık. Ekinlik’in özellikle kadınları beni çok etkiliyor ve pey­
zajıyla birlikte tuvallerime konu olmayı sürdürüyor.
Sanat yaşamınıza başlarkenki hedeflerinize ulaşabildiniz 
mi?
Gençlik yıllarımda kurduğum hayallere ulaştım. Ancak ben­
ce hedeflerimin tamamını gerçekleştirdim diyen bir sanatçı 
kendi gelişimine set çekmiş olur. Sadece şunu söyleyebilirim: 
Sanat yaşamımda inanmadığımı asla yapmadım, sanatımdan hiç­
bir zaman ödün vermedim. Bugün bile 78 yaşımda aynı heye­
canla çalışmalarımı sürdürüyorum. Bundan sonra Tanrıdan bi­
raz daha zaman ve sağlık vermesini diliyorum. Herhalde bu is­
tem tüm sanatçıların ortak dileğidir, -sgs-
Naile Akıncı 50. Sanat Yılı Retrospektif Sergisi
06 Aralık 2001-27 Ocak 2002
Milli Reasürans Sanat Galerisi
Teşvikiye Cad. 43/57 80200 Teşvikiye/istanbul
Tel: 0212 230 19 76 Fax: 0212 230 86 08
cc
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Naile Akıncı 50. sanat yılını kutluyor:Eyüp çeşitlemeleri

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository