Taha Toros Arşivi, Dosya No: 34-Nahit Sırrı Örikİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Durbaş, Refik

Istanbul Sehir University Repository

Ölümünün 30. yılında hikayeci ve romancı Nahit Sırrı Örik j
l^kııı geçmişimizi yaşamamış gibi
REFİK DURBAŞ
22 Mayıs 1895 tarihinde İstan­
bul’da doğmuş. Babası Rüsumat 
müdir-i umumiyeliğinden emekli 
Örik Ağası-zâde Haşan Sim Bey. 
Beşiktaş’ta Afitab-ı Maarif Rüş­
tiyesinde okumuş. Galatasaray 
Sultanisine devam etmişse de bi- 
tirememiş. 1913’te Hukuk Mek­
tebinde dersleri izlemiş. Daha 
çok kendi kendini yetiştirmiş. 
1915-1928 yılları arasında Tiflis, 
Berlin, Paris, Viyana, Roma ve 
Kopenhag’da bulunmuş. 1928 yı­
lında Cumhuriyet gazetesinde ya­
zarlığa başlamış. Milli Eğitim Ba- 
kanlığinda çevirmenlik yapmış. 
Uzun süre Anadolu’yu dolaşmış. 
Hiç evlenmemiş. Yaşamını gaze­
te yazıları ve çevirilerle kazanmış.
16 Ocak 1960 tarihinde İstan­
bul’da ölmüş.
Kısaca bu, Nalıit Sırrı Örik’in
yaşamöyküsü.
Bunun ötesinde öykü ve roman 
yazarı Nahit Sırrı. En çok da 
“Sultan Hamit Düşerken” in ya­
zarı. Ne zaman, nerede Nahit Sırrı 
adını görsem, bu romanın adı da 
aklıma geliyor.
Peki, nedir Nahit Sırrı’nın ede­
biyatımızdaki yeri?
Behçet Necatigil, “ Edebiyatı­
mızda İsimler Sözlügü” nde şun­
ları yazıyor onun için:
“ İlk hikâyesi, ‘Zeynep, la 
Courtisane’ adıyla Paris’te ‘Les
Oeuvres Libres’ dergisinde çıkan 
(1927) Nahit Sırrı hikâye, roman, 
oyun, eleştiri, gezi ve anı türlerin­
de eserler verdi. Genel olarak, 
Cumhuriyet devri hikâyeciliğimiz­
deki yeni gelişmelerden uzakta, 
eskice sayılabilecek bir anlatımla 
yaşadığı çocukluk konaklarında 
hatıraları süregelmiş, eski zaman
“Eski zaman yaşayışının kenar­
da köşede kalmış kalıntıları, can 
çekişen eski töreler ve insanlar, 
İTanzimattan beri sürüp gelen bir 
kibar tabakanın önce maddi ve 
onun sonu manevi düşkünlükle­
rinin tasviri.”
Yaşadığı süre içinde yirmi ya­
pıtı yayımlanmış Nahit Sırrı’nın.
“ Sultan Hamit 
Düşerken” in yazarı 
Nahit Sırrı Örik’in dergi 
ve gazete sayfalarında 
kalmış çok sayıda öykü, 
roman ve yazısı gün 
ışığına çıkmayı bekliyor. 
Nahit Sırrı da değerini 
bilemediğimiz birçok 
yazarımız gibi edebiyat 
sözlüklerinin satırları 
arasında yaşamını 
sürdürüyor.
kadın ve erkeklerinin artık masal- 
laşmış hayatlarını işledi. Yolculuk 
yazılarında yine hareket, gözlem 
ve coğrafyadan çok tarih ayrıntı­
ları üzerinde durdu.”
Tahir Alangu ise "Cumhuriyet­
ten Sonra Hikâye ve Roman”da 
Nahit Sırrı’nm öykü ve romanla­
rı için şunları söylüyor:
Bunlardan iki oyunu, “ Para 
Uğrunda” 1949’da İstanbul Şehir 
Tiyatrolan’nda, “ Alınyazısı” ise 
I952’de Devlet Tiyatrosu’nda oy­
nanmış. Bir de “Düşüş” var, Ke­
mal Bekir’in “ Sultan Hamit 
Düşerken” romanından oyunlaş- 
tırdığı. Düşüş de 1976’da sahne­
lenmiş.
Bu yirmi yapıtın yanı sıra Na­
hit Sırrı’mn dergi ve gazetelerin 
sayfalarında kalmış sayısı olduk­
ça fazla öykü, roman ve yazıları 
gün ışığına çıkmayı bekliyor.
Ölümünün 30. yılında neyi ifa­
de ediyor Nahit Sırrı ve yaz­
dıkları?
O da işte değerini bilemediği­
miz birçok yazarımız gibi edebi­
yat sözlüklerinin satırları arasın­
da yaşamını sürdürüyor.
Yukarıda üç beş satırla özetle­
diğim yaşamöyküsü ve yapıt­
larıyla...
Ama bir yazarı tanımak için 
bunlar yeterli mi?
Bir yazarı yaşatan onun gerçek 
yapıtları değil mi?
Örneğin, Hilmi Yavuz’un “ger­
çek bir tarihsel roman” olarak ta­
nımladığı “Sultan Hamit Düşer­
ken”! genç kuşaklar nerede bulup 
nasıl okuyabilecekler?
Kendi adıma böyle bir yazarın 
30. ölüm yılında böyle bir yazı ye­
rine, bugün onun yeniden yayım­
lanmış bir kitabı üzerinde yazmak 
isterdim.
Ancak böyle anlamı olabilir bir 
yazarı, bir sanatçıyı anmanın.
“ En yakın” geçmişimizi sanki 
hiç yaşamamış gibi daha bugün­
den unutursak nasıl kuracağız ro­
man, öykü geleneğimizi?
Daha doğrusu edebiyatımızın 
geleceğini... "*, r  3 5 ; X  £)
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Ölümünün 30. yılında hikayeci ve romancı Nahit Sırrı Örik:Yakın geçmişimizi yaşamamış gibi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository