Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: İstanbul Genel Dokümanlarıİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033)Alay Köşkü onarım bekliyo

Filoğlu, Lale

Istanbul Sehir University Repository

t Matbaactfık ve Gazetecilik Türk Anonim Şirketi adına 
jenel Yayın Müdürü: Haşan Cemal, Müessese Müdürü: 
Yazı İşleri Müdürü. Okay Gönensin. #  Haber Merkezi 
»yer. Sayfa Düzeni Yönetmeni: Ali .Acar 0 Temsilciler: 
Tan. İZMİR: Hikmet Çetinkaya, ADANA: Çetin Yigenoglu
iç Politika: Celal Başlangıç. Dış Haberler. Lrgua Bakı. Ekonomi: Cea*ü Turban, fş-Sendika: Şükran ketenci, kültür: Celal ister . 
İstanbul Haberleri: Kemal Kiçuk. Eğitim: Genca> Şayian. Yurt Haberleri: Necdet Doğan. Spor Danışmanı: Abdulkadir Yucelman. 
Dizi Yazılar Kerem Çalışkan. Araştırma: Şahin Alpay. Düzeltme: Abdullah Yazıcı 0 Koordinatör: Ahmet Korulsan 0  Mali 
İşler: Erol Erkul 0 Muhasebe Bülent V ner 0 Butçe-Planlama: Sergi Osmanbeşeoftlu 0 Reklam: Ayşe Torun 0 Ek Yayınlar: 
Hülya Akyol 0 İdare: Hnseyin Gurer 0 İşletme: Önder Çelik 0 Bilgi işlem: Nail İnal 0 Personel: Sevgi Bostancıoglu
yayın Kurulu Başkan: Nadir' Sadi 
Oktay AkbaL Yalçın Bayer. Haşan 
Cemal. Hikmet Çetiakaya. Okay 
Gönensin, IJğar Mumcu, İlhan 
Selçuk, Ali Sirtnen. Ahmet Tan
Basan ve Yayan:  Cumhuriyet Matbaacılık v 
34334 İst. PK: 246 - İstanbul. Tel: 512 0 
Bürolar. Ankara: Ziya Gökalp Blv. İnkılap ! 
05 65 0 İzmir. H. Ziya Blv. 1352 S. 1 
^  Adana: İnönü Cad. 119 S. No: I Kat 1
ıRALIK 1990 İmsak: 5.37 Güneş: 7.09 Öğle: 12.01 İkindi: 14.21 Akşam: 16.42 Yatsı: 18.08 :__________
İngiliz kuruluşu Sotheby’s ilk kez Türk resimleri için IstanbuTda müzayede düzenledi
Türk resmine dolar kuru
Alay Köşkü onarım bekliyor
Sotheby’s tarafından düzenlenen müzayede 
yarın akşam Yıldız-Silahhane’de dolarla 
yapılacak. 43 sanat yapıtı 45 dakika gibi rekor 
bir sürede satılacak. Elde edilen, gelirin yüzdç 
70’i ile Topkapı Alay Köşkü onarılacak.
Türk resmi müzayedesinden 
elde edilecek gelirle 
onarılacak Alay Köşkü’nün 
ilk yapısının hangi devre ait 
olduğu kesin değildir. Fakat 
en azından köşk kaidesinin 
Fatih devrine ait olduğu 
bilinmektedir.
Öne sürülen varsayımlara 
göre köşk, 11. Murad 
(1574-1595) zamanında inşa 
edilmiştir. Alay Köşkü, 17. 
yüzyıldan itibaren başta 
Evliya Çelebi olmak üzere 
birçok kişinin önemle söz 
ettiği bir köşk olmuştur. 
Çelebi, Sultan IV. Murad’ın 
Bağdat seferine çıkmadan 
önce büyük bir geçit alayı 
düzenlediğini yazmıştır. 
Sultan, bu geçidi Alay 
Köşkü’nden izlemiştir. 1656 
yılında Osmanlı tarihine 
“ Çınar Vak’ası” olarak 
geçen ve pek çok kişinin 
ölümüyle sonuçlanan 
ayaklanma bu köşkün 
önünde olmuştur. Sonraki 
yıllarda birçok sultanın
dinlenme yeri olarak 
kullandığı köşkün, Alemdar 
Mustafa Paşa’ya karşı 
Yeniçerilerin- düzenlediği 
saldın sırasında büyük basar 
gördüğü sanılmaktadır.
Alay Köşkü’nün bundan 
sonra tamir edildiği 
Keçecizade İzzet Molla’nın 
kitabesinde yer almaktadır. 
Kitabede binanın yıktırılarak 
eskisinden daha yüksek 
olarak yeniden yaptırıldığı ve 
Keykubad’m sarayının 
bunun yanında sönük kaldığı 
yazılıdır (1819-1820). Alay 
Köşkü, sultanların Topkapı 
Sarayı’nı terk ettikleri 1980 
yılından itibaren kaderine 
bırakılmıştır.
19. yüzyılda telgrafhane 
binası yapıldıktan sonra 
Alay Köşkü de telgrafhane 
memurlarının çalışma 
mekânlarından birisi haline 
gelmiştir. 1913 yılında 
Gülhane Parkı 
Şehremaneti’ne (belediye)
devredildikten sonra Alay 
Köşkü belediye ambarı 
olarak kullanılmıştır.
Ancak 1924 yılında Maarif 
Bakanlığı, Alay Köşkü’nü 
resim koleksiyonlarının 
sergilenmesi için Sanayii 
Nefise Mektebi’ne vermiştir. 
Sözü edilen koleksiyon, 
bugün Resim ve Heykel 
Müzesi’nin çekirdeğini 
oluşturmuştur.
Alay Köşkü, 1938 yılında 
Topkapı Sarayı’na 
bağlanmış, binanın 
onarımına ise 1959 yılında 
başlanmıştır. Onarımdan 
sonra Alay Köşkü, Topkapı 
Sarayı’na bağlı geçici 
sergilerin yapıldığı sergi 
salonu olarak kullanılmıştır. 
Eylül 1970’te ise Prof. 
Kenan Özbek’in Topkapı 
Sarayı müzesine bağışladığı 
etnografik malzemeler 
sergilenmiştir. Bu devamlı 
sergi personel yetersizliği 
nedeniyle 1980’de 
kapanmıştır.
LALE FILOĞLU________
Sotheby’s, ülkemizde ilk kez 
bir müzayedeyle kendisini Türk 
sanat piyasasına tanıtacak. 
Dünyanın önde gelen müzayede 
kuruluşlarından biri olan Sot­
heby’s (kuruluş 1744) “Türk pa- 
zan”na yarın akşam Yıldız Sa- 
rayı’nda yapılacak “Çağdaş 
Türk Resmi” müzayedesiyle 
adım atıyor.
Ancak Sotheby’s, Türkiye’de­
ki bu ilk çalışmasından bir ge­
lir elde etmeyecek. İngiliz müza­
yede kuruluşunun amacı, bir 
yandan yeni bir pazar olan 
Türkiye’de müzayedeler düzen­
leyerek “Sotheby’s kuruluşunun 
nasıl çalıştığını gözler önüne ser­
mek”, öte yandan gerekli güven 
ortamını ve tanıtımı gerçekleştir­
dikten sonra da Türk koleksiyo- 
nerleri Londra’da yaptıkları an­
tika ve modern sanat müzayede­
lerine çekmek.
Bu müzayede sadece Türk 
resminin önde gelen isimlerinin 
yapıtlarını “Sotheby’s eliyle 
parlatıp” satışa çıkartma ama­
cını taşımıyor. Aslında bu mü­
zayede KÜSAV’ın (Kültür.ve Sa­
nat Varlıklarını Koruma ve Ta­
nıtma Vakfı) ihtiyacı olan fmans 
kaynaklarını araştırırken doğdu. 
KUSAV, bu müzayededen elde 
edilecek gelirin yüzde 70’ini 
Topkapı Sarayı’na bağlı Alay 
Köşkü’nün onarılması için kul­
lanacak. Resimlerin satış bedel­
lerinin yüzde 30’u ise sanatçıya 
ksİECâk
Bu uygulama önce müzayede­
ye yapıt vermek isteyen sanatçı­
ların tepkisiyle karşılaştı. Ancak 
Sotheby’s gibi bir ismin himaye­
sinde düzenlenen “Çağdaş Türk 
Resmi” müzayedesinde yer al­
manın “yurtdışına açılma” açı­
sından büyük önem taşıması, 
sanatçıların bu uygulamayı ka­
bul etmelerini sağladı. Çünkü 
bu müzayedenin katalogu Sot­
heby’s eliyle dünyanın çeşitli sa­
nat merkezlerine ve kimi kolek- 
siyonerlere dağıtıldı.
Ayrıca katalog, Sotheby’s ar­
şivinde de saklanacak. Bu ne­
denle, yarın akşam saat 21.45’te 
Yıldız Sarayı Silahhane binasın­
da başlayacak müzayedeye çok 
sayıda yabancı konuğun ve ya­
bancı basın mensuplarının katıl­
ması bekleniyor.
“Çağdaş Türk ResmF’ müza­
yedesini ülkemizde yapılmış di­
ğer müzayedelerin aksine bir ba­
yan yönetecek: Sotheby’s Yöne­
tim Kurulu murahhas üyesi Ju­
lian de la Mare Thompson.
Bu müzayedenin şekil açısın­
dan diğer bir farklılığı ise süre­
sinin kısıtlı olması. Ülkemizde 
gerçekleştirilen diğer müzayede­
ler gibi saatlerce değil, sadece 45 
dakika sürecek.
Sürenin kısa olmasının ne­
denlerinin başında tabii ki yapıt 
sayısının 43’le sınırlandırılmış 
olması geliyor. “Sotheby’s stili” 
olan kısa Süreli müzayedede yer ı 
alan yapıtları, başkanlığını Sot­
heby’s İslam Eserleri Bölümü 
yöneticisi Prof. John Carswell1 
in yaptığı ve ressam Jale Erzen, 
sanat tarihçisi Vasıf Kortun, res­
sam ve yazar Deanna Petherb- 
ridge ve sanat tarihçisi Prof.' 
Günsel Renda’nın yer aldığı ku­
rul seçti. Ancak resimlerin fiyat­
larını müzayedeye yapıt veren 
sanatçılar belirledi.
Sotheby’s kuruluşunun ülke­
mizde “Çağdaş Türk Resmi” 
müzayedesine girişmesini sanat 
çevresinin nasıl karşıladığına 
ilişkin görüşlerin özetleri ise şöy­
le:
Erol Akyavaş (ressam) — Ba­
zı resimler ‘bakır’, bazıları da ‘24 
ayar’ çıkacaktır.
Prof. Adnan Çoke»- (ressam) 
— Müzayedeler çağdaş yapıtlar 
üzerine kurulmamalıdır. Ben 
daha ölmedim ki.
Mehmet Güleryüz (Plastik 
Sanatlar Derneği Başkanı) — 
Doğrudan sanatçıdan yapıt is­
tenmesi çok olumlu. Müzayede­
ye katılmayı profesyonel bir zo­
runluluk olarak görüyorum.
Beral Madra (Galeri yönetici­
si, eleştirmen) — Çağdaş sanat 
kuramlarının yerleşmediği bir 
ülkede uluslararası pazar ölçüt­
leri ne kadar geçerli olur?
Raffi Portakal (Antikacı, mü­
zayede yöneticisi) — Sotheby’s 
kuruluşunun girişimini alkışla­
mak gerek. Ama Türk resminin 
en iyi tanıtımı yurtdışındaki ser­
gi ve müzayedelerle olur.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği


İngiliz kuruluşu Sotheby's ilk Türk resimleri için İstanbul'da müzayede düzenledi:Türk resmine dolar kuru

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository