Taha Toros Arşivi, Dosya No: 52-Cahit Sıtkı Tarancı.



Not: Gazetenin “Yazı Odası” köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

İleri, Selim

Istanbul Sehir University Repository

18 ŞUBAT 1997 SALÍ
Y4ZI ODASI
SELİM İLERİ
Cahit Sıtkı ve Anılar
Kitap Tırtılı’nda “Cahit Sıtkı Tarancı: Gizli Estet”i 
yayımladıktan sonra Sn. Reşid Iskenderoğlu Ca­
hit Sıtkı Tarancı ile Anılar kitabını gönderdi. Kendi­
sine çok teşekkür ederim. Bir kitap da Sn. Ruhi Ne- 
dimoğlu’ndan: Bir Kültür Yumağı Diyarbakır'dan. 
Her iki çalışmayı da haz alarak okudum.
Reşid Iskenderoğlu kitabının sunuş yazısında: 
“Şair Cahit Sıtkı Tarancı, çocukluk ve gençlik yıl­
lan arkadaşım ve teyzezademdir, ” diyor.
Sonra bir dolu anı sökün ediyor. 1930’ların, 40’la- 
rın İstanbul’unda genç bir şairin nasıl yetiştiğini, 
nelerden hoşlandığını, kendisini besleyecek kaynak­
lara açılıp gidişini bu anılar aracılığıyla saptayabili­
yorsunuz.
Cahit Sıtkı’nın Peyami Safa’yı önde gelen bir 
romancımız saydığını biliyordum. Ama Peyami Sa- 
fa’nin günün birinde Nâzım Hikmet dolayısıyla Ca­
hit Sıtkı’yla darıldığını, bu dargınlığını ölüm ayrılığın­
da bile sona erdirmediğini bilmiyordum. Anılar ki­
tabından öğrendim:
“Cahit ümanist ve insanlan seven bir mizaca sa­
hipti. Şairin bu şiir ve felsefesini Peyami Safa, aşı- 
n milliyetçi anlayışı ile yanlış değerlendirdi. Cahit 
Sıtkı’nın vefatı nedeniyle ona devlet töreniyle res­
mi bir cenaze merasimi hazırlandığı sırada maale­
sef Peyami Safa bir ‘komüniste’ devlet merasimi 
yapılmaz diye bir makale yazmış ve törene katıl­
mak isteyen dönemin başbakanı, bu yazı üzerine 
törene iştirakten vazgeçerek devlet bakanını gön­
dermiştir. ”
Hem acı, hem gülünç, hem düşündürücü.
Anılar Reşat Nuri’den, Hüseyin Rahmi’den, 
Necip Fazıl’dan Yahya Kemal’den söz aça aça 
“Josefin Baker”e uzanıyor. O günlerin İstanbul’una 
ünlü şantöz konserler vermeye gelmiş. Konserler 
Moulain Rouge’da, Cahit Sıtkı da gidiyor; “alkollü 
kafanın verdiği bir sıcaklık ve samimiyetle” şantö­
ze yaklaşıyor, Fransızca şiir okuyor.
Ünlü şantöz şöyle diyecektir: “Siz şair misiniz 
küçüğüm?" Üstelik “Otuz Beş Yaş” şairini yanak­
larından öpecektir.
Geçmiş günlerin İstanbul’unda bu anılar. Adeta 
başka bir dünyadan bize sesleniyorlar.
Bakın: “Gazinonun kapısı açıldı, içeriye beş altı 
kişi bir arada girdiler. En öndeki uzun boylu ve göz­
lüklü zat, gazinoda gözleri ile birini ararken Ca­
hit’le karşılaşınca iki elini havada birleştirerek, şa­
ire bir tebrik işareti verdi. Cahit, mutat tevazu ve 
nezaketiyle ve tebessümle selamlayarak teşekkür 
etti. O zat tatmin olmamış olacak ki masamıza ka­
dar gelerek Cahit'e hitaben:
Üstat, bu gece radyoda bir şiirin okundu. Rad- 
yo-evlileri fethettin. Bunu besteleyeceğim, dedi. ”
Gelen Mesut Cemil’dir. Radyoda okunmuş, her­
kesi büyülemiş şiir ise unutulmaz “Gün Eksilmesin 
Penceremden....”
Radyolarda bugün de şiirler okunuyor. Gelgele- 
lim şu coşkuyu yaşamanın, yaşatmanın olanaksız­
lığını hepimiz biliyoruz. O günlerin İstanbul’unda, 
ve elbette Türkiye’sinde şiir, edebiyat, sanat değer­
ler yelpazesinde birinci sıradadır. Günümüzdeki gi­
bi değersizlikler yelpazesinin başına oturtülmamış- 
tır henüz.
Reşid Iskenderoğlu, Cahit Sıtkı’nın Beşiktaşlı 
sevgilisini de anlatmış. Bu kınk aşk hikâyesini içle­
nerek okuyorsunuz.
Sanat, edebiyat adamlarımızın yaşamlarına iliş­
kin ne kadar az bilgi devşirebiliyoruz! Yaşamöykü- 
sü kitaplarının edebiyatımızda bir türlü serpileme- 
mesi belki de bu bilgi eksikliğinden.
Ruhi Nedimoğlu’nun Cahit Sıtkı anılarında bir 
mektup yer alıyor. Şair bu mektubu babasına yaz­
mış:
“Babacığım, hayatta muvaffakiyet yalnız aç kal­
mamakta değildir. Asıl muvaffakiyet göçüp gittik­
ten sonra, ardında bir eser bırakmaktadır, bu ese­
ri meydana getirmek için saadeti memnu telakki 
etmeli. Benim de çizilmiş bir mefkürem vardır. Ben 
de her şeyden evvel yaşamış olduğuma delil ol­
mak için bir eser meydana getireceğim. ”
Yıllarca önceydi. Taksim’den Teşvikiye dolmuşu­
na binmiştim. Radyoda Cahit Sıtkı'nın bir mektu­
bu okunuyordu. Yine babasına yazmıştı. Hemen he­
men aynı şeyleri söylüyordu. Belki de alıntıladığım 
mektuptu.
Büyük bir heyecan duymuş, Teşvikiye’ye kadar 
dolmuştakilerle bir arada olmayı göze alamamış, 
Harbiye’de arabadan inmiş, koşar adım yürümüş­
tüm. Cahit Sıtkı’nın ülküsü elbette benim de ül- 
kümdü. Dedim ya, çok uzun yıllar önceydi...
Ülküsü “ardında bir eser" bırakmak olan insan, 
ne zaman ne oldu da azaldıkça azaldı ülkemizde... 
Ne oldu da bugünün siyasal ortamındaki iğrenç 
görünüm özenilecek bir yaşama biçimine bürünü­
verdi...
Her sabah Cahit Sıtkı’yı yeniden okusak... Belki, 
kimbilir...
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
1 5 0 4  1 1 2 0 0 6 *


Cahit Sıtkı ve anılar

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository