Taha Toros Arşivi, Dosya No: 117-Ahmet Vefik Paşa.



Not: Gazetenin "Tanımadığımız Meşhurlar" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Es, Hikmet Feridun

Istanbul Sehir University Repository

TANIMADIĞIMIZ MEŞHURLAR; h u
^ I H ■■ I  t ?
Edebiyat hocasına yapılan 
güzel bir azizlik!..
Top zamanına yarım saat kala evin 
önünde duran arabadan kim çıkıyor?
Bursa ve Ahmet Vefik paşa —  Seyyar arzuhal meselesi —  Mektupçu- 
nun şaşkınlığı —  Abanoz kaşıkta hoşaf içen ecnebiler —  tik defa çatal 
kullanan hoca efendiler —  Bir iftar hikâyesi —  Valinin arabası — Top 
zamanına 11 dakika kala —  İki salon dolusu misafir —  «Hanım üstümü 
ört!. Fenalıklar geldü.it — Top gürültüsü—  Yukarı bahçedeki köşk— 
Ev sahibinin haberi olmadan kurulan sofralar <—  Ağırlanan misafirler —
Hep birden tiyatroya gidiş!.
Bazı insan isimlerile bazı şehir isim­
leri biribirlerine sıkı Sıkı bağlıdır. Bî­
ri söylendiği zaman hemen ötekini 
hatırlarız. Bursa ve Ahmet Vefik pa­
şa. isimleri de böyledir. Valiliği, yap­
tığı işler, kurduğu tiyatro İle Ahmet 
Vefik adı ile Bursa adı, âdeta bîHbi- 
rine karışmıştır.
Epey bir müddet önce Bursa vali­
lerinden biri İstanbul gazetecilerle 
konuşurken, Bursa hakkında düşün­
düklerimizi yazarsak, bu güzel şehir 
için hep birlikte çalışmış olacağımızı 
söylemişti. O zaman iik aklıma ge­
lenler şunlar olmuştu:
— Bursayi en güzelleştirecek Şey, 
bence bir «Ahmet vefik tiyatrosu», 
karşısına asfalt bir «Vefik meydanı» 
ve tiyatronun tam önüne o heybetli 
tavrı ile «Ahmet Vefik» in bir mermer 
heykelidir... demiştim.
Bursa için bu üç şeyin âdeta lü­
zumlu olduğuna kaniim. Ve bugün 
değilse bile yarın Bursada mutlaka 
bir «Ahmet Vefik tiyatrosu», bir «Ve­
fik meydanı» ve bir «Ahmet Vefik» 
heykeli göreceğimize eminim-...
Bursa, Ahmet vefik’in hâtıralarUe 
doludur. Bunların İçinde hakikaten 
çok hoş olanlar vardır. Esasen muzip­
liği pek ziyâde seven Ahmet Vefik 
paşanın bu vâdide âdeta bir külliyatı 
yapılabilir. Son derecede zeki ve alay­
cı olan bu insanın âdeta her biri bi­
rer sanat eseri olacak kadar zarif va­
kaları vardır. Bunların içinde evvelâ 
meşhur olan bir tanesini — belki ye­
ni nesil işitmemiştir diye — hatırla­
tayım'.
Adamın biri, Bursa valisi Vefik pa­
şanın huzuruna çıkıp, hemen bit kan­
dilli temennah çakıyor ve «Huzuru 
âlî-1 cenab-ı vilâyetpenahîye» sözle­
rde tamamlle ezberlenmiş olarak 
güldür güldür bir arzuhal okuyor!.. 
Ahmet Vefik paşa, hiç bozmuyor ve 
ellerini birbirine çırparak:
— Tebeşir!- » diye bağırıyor.
Tebeşir gelince, şifahi arzuhali
okuyan adama:
— Dön sırtını!.,, diyor.
Ahmet Vefik paşa, tebeşirle adamın 
kara elbisesinin arkasma yazıyor: 
«Berayı maslahat Mektubi kalemine 
havale.»
Adam, Mektupçunun huzuruna çı­
kıyor. Ve kapıdan girer girmez, evvelâ 
Vali paşaya okuduğu şifahi arzuhali 
aynen tekrar ediyor ve sonra Mek- 
tupçuya arkasını dönüp havaleyi gös 
teriyor.
Mektupçu şaşkın!.. Ne yapmalı ki?- 
Ahmet Vefik paşanın havalesi geri 
çevrilir mi?.. Maazallah insanı uçu­
rur.
Hemen süklüm püklüm Vali paşa­
nın yanma giriyor:
— Bir seyyar havalenizi aldım 
efendimiz... Bunun hakkında ne em­
redersiniz?..
Diye soruyor. Ve adamcağızın işi bu 
suretle pulsuz, mühürsüz yapılıveri- 
yor.
Hem nükte, hem zarafet, hem de 
iş... Ahmet Vefik paşaya mahsus bir- 
şey!...
Bir iftar hikâyesi!..
Muzipliği hakiki bir «güzel sanat» 
haline sokan Ahmet Vefik paşanın 
daha böyle neleri vardır. O öyle ha­
kiki vakalar yaratmıştır kİ, bir tiyat­
ro piyesinden çok daha sanatkârane 
sayılabilir.
Esasen kendisi ikramlarında, ziya­
fetlerinde bile bu sanatkârlığım gös­
terir.
Meselâ Ereüklere RumeHhlsarın- 
daki yalısında ziyafet çeker. O zaman 
şark sofrasının en fevkalâdesi kuru­
lar. Terlerde minderler, siniler.,. Ve 
Avrupadan, Araerikadan gelmiş mi­
safirler bu minderlerin üstüne diz 
çöküp, bağdaş kurup «cemşirl eblâg» 
abanoz münakkaş kaşıklarla hoşaf 
içerler eti.
Bursadan bir görünüş
Ertesi gece paşa hocalara, hacılara 
bir ziyafet çekerdi. Hayatında: «Par­
maklat bıçaklardan da çatallardan 
da akdem yaratılmıştır» diyerek ye­
mekte elinden başka hiç bir şey kul­
lanmamış softaların önüne ayrı ayrı, 
çeşit çeşit çatallar bıçaklar koydurur- 
du. Ve en mükemmel, ett Avrupai bir 
sofra karşısında onlara belki ömür­
lerinde ilk defa çatal tuttururdu!.
Ahmet Vefik paşanın bu tarzda bir 
hikâyesini daha anlatalım.
Hüdavendlgâr vilâyetinde Tiyatro 
Muhipleri Cemiyeti İçin aktörlere 
edebiyat dersi vermek üzere tutul­
muş bit muallim vardı.
Bu zat bir sarıklı hoca idi. Fakat 
ileti fikirli idi, Pek mütevazı bir bütçe 
ile yaşıyordu. Hocanın biraz da «eli 
sıkı» diye bir şöhreti vardı. Ara sıra 
kendisine:
— Sen ne kirli çıkışındır!., diye ta ­
kılanlar da oluyordu.
Fakat ne yapsın ki biçare Hoca- 
efendinin eli siki olmakla beraber 
hakikaten parası da yoktu.
İşte bu sıralarda vali paşa da üs­
telik:
Hocafendl, hazırlan sana bir 
akşam iftâra geleceğim...
Diye başlamaz mı? Mamafih hoca 
vali paşanın bu iftara gelmek arzu­
sunu bir şaka telâkki etmektedir. 
Öyle büyük bir adam!..
Lâkin bir akşam üstü top zamanına 
yarım saat kala Hocaefendinin Ye 
şil’de Şey Şible mahallesindeki evinin 
kapısı çalmıyor..
Bir de ne baksınlar?. Ahmet Vefik 
paşa!.. Hoca kafasını yumruklıya 
yumruklıya karısının yanına koşu­
yor:
— Hatun... Kepaze olduk... Vali pa­
şa iftara geldi!..
Diyor. Mamafih renk verilmiyor. 
Ahmet Vefik paşaya kapı açılıyor. 
Kendisi ve maiyeti iltifatla izzetle yu­
karıya almıyor,
Fakat iftar için bu mühim misa­
firlere ne hazırlamalı? Kendilerini 
nasıl ve ne yedirip ağırlamak?.
Ahmet VCflk paşa İle Hoca konuşur­
ken kapmin önünde «Gürrr!» diye 
bir araba duruyor kil, Defterdar be­
yefendi de iftara teşrif etmemişler 
mi?. Ev sahibi baygınlıklar geçir­
mekte!.. Defterdar merdivenleri çı­
karken aşağıda bir gürültü kopuyor. 
Bursada misaflren bulunmakta olan 
başka bir vilâyetin valisi — ki bu zat 
da Hoeaefehdiyi gayet İri tanımakta­
dır — iftara gelmiş!..
Ev sahibinin artık eli ayağı titre- 
mektel..
Ve hlrndah Sonra Hocanın evinin 
tokmağı hiç dinlenmiyor. Mektupçu!. 
Mektubi kalemi erkânı!«. Kumandan 
paşa!.. Bursa tiyatrosu aktörleri 1- 
Alt sofa tıkhm tıklım dolmuştur.
Herkes iftara gelmişi- Ve topa da
II dakika var. Ahmet efik paşa ev 
sahibine hafiften şakalar etmekte...
Top patlayınca..
Nihayet gelen misafirleri iki sofa 
al—az oluyor. Adam dayanamıyor. 
İçeri girip karışma «hanım./.. Ört üs­
tümü ben yatacağım!.. Fenalık geli­
yor.. Ne olursa olsun!..» diyor. Ve 
uzanıyor..
Yatar yatmaz güinmm!... İftar topu 
patlıyor.
— Buyurunuz efendim... Buyuru­
nuz... sesleri...
Adam «ne oluyor?» diye yerinden 
fırlıyor. Bursada Şeyh Şible mahalle­
sinin evlerinin arka bahçeleri mer­
diven gibi set Settir.
Bir de ne ğörSün?.. Arka şeddin üs­
tündeki Boş yemek köşkünde ihti­
şamlı sofralar kUrulfiıüş. Kar gibi 
örtüler yayılmış. En nefis yemekler, 
türlü tünü reçeller, dumanı üstünde 
pideler, çeşit çeşit zeytinler, pastır­
malar, sucuklar ve saire.. Öyle bit 
iftar sofrası ki bir hârika... Herkesi 
alır dâ yer bile kalır L
EV sahibi, kendisinin de hayretler 
İçinde kaldığı bu muhteşem Sofraya 
misafirleri davet ediyor, götürüyor.
Bir yandan adama bu muzipliği 
yaparken bir taraftan dâ yukarı set­
ten habersizce sofrayı kurduran biz­
zat Ahmet Vefik paşadır. Misafirleri 
de davet eden odur.
Fakat hiç kimse sofrayı hazırlata­
nın kim Olduğunu bilmiyor. Herkes: 
«Şu Hocaefendi hakikaten yaman­
mış!..» diyor.
Hoca da bu zengin sofra karşısında 
kendi malı imiş gibi mükemmel su­
rette karnmı doyuruyor..
Sonra da hep birden gruplar ha­
linde tiyatroya!..
Hikmet Feridun E S
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
0 0 1 5 1  1 4 3 6 0


Edebiyat hocasına yapılan güzel bir azizlik!:Top zamanına yarım saat kala evin önünde duran arabadan kim çıkıyor?

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/165931/3/001511436006.pdf

Edebiyat hocasına yapılan güzel bir azizlik!:Top zamanına yarım saat kala evin önünde duran arabadan kim çıkıyor?

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository