Taha Toros Arşivi, Dosya No: 42-Halit Ziya Uşaklıgilİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Örik, Nahid [Nahit] Sırrı

Istanbul Sehir University Repository

HALİD ZİYA
T ürk edebiyatının en büytik çehrelerinden birini ve bu­
günün en lıüyiik edibini, Halit 
Ziya UşaklıgiPi kaybetmiş bu­
lunuyoruz. Şahsiyet ve saııatin- 
den bir fıkra ile bahsetmeğe, 
avuç büyüklüğünde bir kâğıda 
salıifelerden taşacak metinleri 
sığdıran eski hattatların hüner­
leri dalü yetmez.
Halit Ziya (Edebiyata Ce­
dide) denen devirle şöhretini 
kurmuş ve Türk romanının hâ­
lâ aşılmamış zirvesini teşkil e- 
den (Aşkı Memnu) u o zaman 
vermiş bulunmakla beraber, u- 
zun ömürünün son senelerine 
kadar kalem elinden düşmemiş, 
küçük hikâye ve sanat tetkiki 
vadilerinde pek kıymetli şeyler 
vermiştir. Ve bu son hikâyele­
rinde, eıı kudretli ydlarmm 
mahsullerine nispetle hiç bir 
zaaf farkedihnez. Goethe ve 
lıenzerleri gibi ihtiyarlığa ihti­
şamla girmiş ve ölümlerine ka­
çlar zekâ ve sanatleri ayni kud­
reti muhafaza etmiş bazı büyük 
sanatkârlar safında, Halid Zi­
yaya da yer vermelidir. Sanat 
tetkikleri, tiyatro, hâtırat, hi­
kâye ve roman nevilerinde yazı 
yazdı ve en.büyük gayeye hikâ­
ye ve romanda erişti. Lisanını 
Arap ve Acem kelimelerde faz­
la yüklü bulanların haklarım
kendisi de teslim etmiş, İfade­
sinde fransızca cümlenin edası 
bulunduğu tarzında da itirazla­
ra, tenkitlere uğramıştır. Fa­
kat, şiir yazmamışsa da hassa­
siyetle hakikî bir şâir okluğun­
dan ve Türk edebiyatında ro­
manla hikâyeyi Garptakiler â- 
j  arma evvelâ ve en çok onun 
yükselttiğinden kimse şüphe e- 
demez. Otuz yılı aşkın bir za­
manı, yani hemen bütün bir 
ömrü, hayata gözlerini kapadı­
ğı Yeşilköy'ünün inzivasında ge- 
çirmiyerek siyasî hayatta de­
vam etseydi, eserlerinin ufku 
daha da genişler ve zaten en gü­
zel yazıları arasında bulunan 
hâtıraları cilt cilt artarak Türk 
edebiyatındaki mevkiini roman­
dan ziyade bu nev’e mi borçlu 
olurdu? Bilinemez. Her halde, 
bu Yeşilköy inzivasından beze­
rek başka bir hayat özlediği ve 
biraz mahzun yaşadığı tahmin 
edilebilir. Ancak, bildirmeğe te­
nezzül etmediği bazı duygular 
olsun olmasın, seksen yıla yak­
laşan bu ömür baştan başa sa­
lkıtın ve edebiyatın, yani Türk 
vatanı için en büyük ve aziz o- 
lan servetlerin hizmetinde geç­
miştir. Henüz toprağa verilmi- 
yen mübarek nâ’şı önünde ta’- 
zirale eğilelim.
Nalıid Sırrı ÖRİK
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği


Halid Ziya

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository