Taha Toros Arşivi, Dosya No: 71-Çelik Gülersoyİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Turay, Anna

Istanbul Sehir University Repository

Çelik Gülersoy'un düzenlediği ‘İstanbul Kütüphanesi” kapısını açıyor I <
İstanbul’u okuyorum Soğukçeşme’de
ANNA TURAY_________
Çelik Gülersoy’un “İstanbul’la 
ülfeti” 1930’lu yıllara dek uzanı­
yor. Yani çocukluğuna. “Kendimi 
bildim bileli bu şehri gezer dolaşı­
rım” diyor Gülersoy. “Bizim öğ­
rencilik yıllarımızda, 1940’larda 
öğrencilerin bir tutkusu vardı: 
Topluca gezi. Bir araya gelir, harç­
lıklarımızı üst üste koyar, gezile­
re çıkardık. Semtlerini, tarihi anıt­
larını tanımaya çalışırdık İstan­
bul’un.”
Çelik Gülersoy’un İstanbul tut­
kusu görerek, tanıyarak, bilerek 
oluşmuş. Onun çocukluk ve genç­
lik yıllarına damgasını vuran, sa­
rayından sebiline, semt semt İstan­
bul yolculukları, bu müthiş İstan­
bul tutkusu bir süredir İstanbul’a 
damgasını vuruyor.
Hidiv Kasrı’ndan Malta Köş- 
kü’ne, Sultanahmet Soğukçeşme 
Sokağı’ndan Çamlıca Tepesi’nin 
düzenlenmesine, İstanbul’un en 
güzel ve en renkli köşelerinde Çe­
lik Gülersoy imzası var. “Çamlı- 
ca'dan Bakışlar”, “Kapalıçarşı’nm 
Romanı”, “Eski İstanbul Araba­
ları”, “Küçüksu” gibi kitaplar ise 
hem İstanbul’un hem de Çelik 
Gülersoy’un İstanbul tutkusunun 
yazılı belgeleri.
Dün, İstanbul’a armağan edilen 
Çelik Gülersoy imzalı yapıtlara bir 
yenisi eklendi: İstanbul Kitaplığı. 
Sultanahmet’te, Ayasofya’nın he­
men arkasında yer alan ve yine 
Çelik Gülersoy tarafından İstan­
bul’a kazandırılan Soğukçeşme 
Sokağı’nda açılan İstanbul Kitap­
lığı, İstanbul’u okumak, İstan­
bul’u yazmak isteyenlere hizmet 
verecek. “Orası kovan” diyor Gü­
lersoy. “Yaklaşık 3 yıl aldı kitap­
lık olarak düzenlenmesi. İçindeki
GÜLERSOY — İstanbul’u hem 
yaşıyor hem yaşatmaya çalışıyor.
bal ise tam 30 yılda oluştu.” 
Gülersoy’un “yazılı bir kentle” 
ilk tanışıklığı, Batı’ya yaptığı ilk 
yolculuğa rastlıyor: 1961 yılına. 
“İlk seyahatimde bir kültür şehri 
nedir anladım. Daha önce oku­
muştum, ama okumakla görmek 
birbirinden farklı şeyler. O İsviç­
re kasabalarının, büyük İngiliz 
kentlerinin, Fransa dağlannın iği­
ne girince anladım. Gördükleri­
min bir bölümü peyzajdı, ama bir 
bölümü de literatürdü. Hangi ki­
tapçıya gittiysem gördüm ki o şe­
hir hakkında bir sürü şey yazılmış. 
O zaman aklım başıma geldi. İs­
tanbul’un yoksulluğunu anladım.” 
Geriye pek bir şey bırakmadan 
yalnızca yaşadığımızı söylüyor Çe­
lik Gülersoy. “Biz Türlder bu şehri 
yaşamışız dört dörtlük. Camisiy­
le, sarayıyla, bahçesiyle, âlemleriy­
le... Eskiler keyfini sürmüş, fakat 
ellerine kâğıt kalem alıp bunu yaz-
Biz Türkler bu şehri yaşamışız dört dörtlük. 
Camisiyle, sarayıyla, bahçesiyle, âlemleriyle... 
Eskiler keyfini sürmüş, fakat ellerine kâğıt 
kalem alıp bunu yazmamışlar. Batılı ise 
gördüğünü yazmış. Zaten bizim yazılı 
kültürümüz yok, şifahi bir kültür egemen...
Batı’ya ilk seyahatimde bir kültür şehri nedir 
anladım. Daha önce okumuştum, ama 
çkumakla görmek birbirinden farklı şeyler. O 
İsviçre kasabalarının, büyük Ingiliz kentlerinin, 
Fransa dağlarının içine girince anladım.
Bu ülkelerde gördüklerimin bir bölümü 
peyzajdı, ama bir bölümü de literatürdü. Hangi 
kitapçıya gittiysem gördüm ki o şehir hakkında 
bir sürü şey yazılmış. O zaman aklım başıma 
geldi. İstanbul’un yoksulluğunu anladım. 
“ İstanbul Kütüphanesi’’ fikri böyle doğdu.
mamışlar. Batı’lı ise gördüğünü yabancı gezginlerin seyahatname- 
yazmış. Zaten bizim yazılı kültü- leri kitaplığın en önemli ve en ¡1- 
riimüz yok. Şifahi bir kültür ege- ginç bölümünü oluşturuyor. Gü- 
men” zel sanatlarda İstanbul bölümü ise
İşte İstanbul Kitaplığı düşüncesi mimarlıkta, resimde, edebiyatta, 
böyle doğmuş. Bundan sonra ne- tiyatroda beliren İstanbul’u göz- 
reye giderse gitsin müzelerinden, ler önüne seriyor, 
anıtlarından, cafelerinden önce ki- İstanbullu ünlülerin, İstanbul’u 
tapçılarına gider olmuş o şehrin yazanların biyografileri, şehir reh- 
Çelik Gülersoy. Peteğini yavaş ya- berleri, dergiler, gazeteler de öte- 
vaş doldurmuş. Sonunda 30 yıllık ki bölümleri oluşturuyor, 
uğraşısının ürününü kendisinden Kısa bir süre içinde kitaplıkta 
sonra da yaşaması için güvenceye yerini alacak olan gravürler, ha- 
almış. Kendi deyişiyle “ebedi bir ritalar, fotoğraflar ve kartpostal- 
mekâna" kavuşturmuş. 1ar ise İstanbul’u görsel açıdan ta-
Istanbul Kitaplığı çeşitli bölüm- nımaya yardımcı olacak, öncelik­
lerden oluşuyor. Tarih bölümü le araştırmacılara açık tutulacak 
Roma ve Bizans tarihi ile Osmanlı İstanbul Kitaplığı. Bu kitaplıkta 
tarihi olmak üzere iki alt bölümün yer alan, sayıları 6 bine ulaşan, ki- 
bileşimi. İstanbul’u sistematik ola- mi zaman tarihi 1500’lere dek uza- 
rak inceleyen ya da İstanbul’un tek nan sayısız değerli eserden bir bö- 
bir semtini ya da yapısını incele- lümü de bir yayın programı çer- 
yen eserler ayrı bir bölümde top- çevesinde çeviriler yoluyla Türk 
lanmış. İstanbul’a yolculuk yapan okuruna kazandırılacak.
KİTAPLIK________
AÇILDI___________
Hem kitap 
hem müzik
Kliltür Servisi — İstanbul’u 
anlatan kitap, gravür ve 
yazar resimlerinin yer aldığı 
İstanbul Kitaplığı dün 
İstanbul Valisi Cahit Bayar 
tarafından açıldı. Vali Bayar, 
kitaplıkların sadece kitapların 
toplandığı bir yer değil, çeşitli 
etkinliklerin gerçekleştirildiği 
canlı bir ortam olduğunu 
belirterek Türkiye Turing ve 
Otomobil Kurumu Genel 
Müdürü Çelik Gülersoy’a 
hizmetlerinden dolayı 
teşekkür etti.
Kitaplığın yapımını 
gerçekleştiren ve İstanbul’u 
konu alan kitaplarını İstanbul 
Kitaplığı’na bağışlayan Çelik 
Gülersoy ise açılışta, 
Soğukçeşme Sokağı’nın ve 
kitaplığın oluşmasının eski 
Cumhurbaşkanı Kenan 
Evren’in isabetli kararıyla 
sağlandığını vurguladı. 
Gülersoy, İstanbul 
Kitaplığı’nda resitaller de 
verileceğini, böylece “ insan 
ruhunun iki gıdası" olan 
kitap ve müziğin bir arada 
sunulacağını söyledi. Açılışta, 
Bulgaristan’dan göç eden ve 
halen MSÜ Devlet 
Konservat uvarı ’ nda 
öğrenimlerini sürdüren özcan 
Ulucan (keman) ve Birsen 
Ulucan (piyano) bir resital 
verdiler.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Çelik Gülersoy'un düzenlediği "İstanbul Kütüphanesi" kapısını açıyor:İstanbul'u okuyorum Soğukçeşme'de

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository