Taha Toros Arşivi, Dosya No: 33-İnas Sanayi Nefise Mektebi. Not: Gazetenin "Düşünenlerin Düşünceleri" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Şahinler, Orhan

Istanbul Sehir University Repository

Bugün Devlet Güzel Sanatlar Akademisi, dört bin 
öğrencisiyle, öğretim kadrosuyla kendi kendine 
yeter olma özelliğinin zedelenmesi olasılıklarıy­
la karşı karşıyadır. 1883 yılında kurulan, 1926 
yılında Atatürk’ün genç Cumhuriyeti’nin ilk 
akademisi olan “Güzel Sanatlar Akademesl”, 
sanattaki bağımsızlık özelliğini kaybetme endi­
şesini duymaktadır. Geleneği, kurumsal yapısı, 
anlayış ve alışkanlıkları çok farklı olan Fen ve 
Edebiyat fakülteleriyle birlikte Akademi’nin bir
üniversite oluşturması kolay anlaşılabilir bir 
çözüm değildir. Türkiye, niçin köklü bir 
kurumunun, bağımsız, plastik sanatları temsil 
eden yapısını kaldırıp, onu ilgisi olmadığı bir 
üniversite içinde eritsin? Türk mimarlığının, 
heykelinin, resminin, dekoratif sanatlarının 
çağdaş ve güçlü kurumu, hakkı olduğuna 
inandığı yere konmalı, Devlet Güzel Sanatlar 
Akademisi korunmalıdır.
Güzel Sanatlar Akademisi
KorunmalıdırB UNDAN dokuz yıl önce Milliyet gazetesinde “Devlet Güzel Sa­natlar Akademisi Korunmalıdır’’ başlıklı bir yazı yayınlanmış, başka bir 
kuruluş İçinde eritilmek istenen Akade­
mi’nin korunması istenmişti.
Bugiin de Devlet Güzel Sanatlar 
Akademisi aynı sorunla karşı kar­
şıyadır. Yakında yüzüncü kuruluş 
yümı kutlamaya hazırlanan 
Akademi, bağımsız bir eğitim 
kurumu olma özelliğini yitire­
cektir. Yüzyıllık gelenek, görenek 
ve nitelikleriyle kurumlaşmış olan 
Akademi'nin tamamen yabancı 
olduğu kurumlar içinde yer alması 
istenilmektedir.
Alman bilgiye göre. Mimarlık 
Fakültesi başta olmak üzere 
Akademi'nin bütün fakülteleri 
kaldırılarak bir “ Güzel Sanatlar 
Fakültesi"ne dönüştürülmekte, 
İstanbul Üniversitesi'nin Edebi­
yat ve Fen fakülteleriyle birleş­
tirilmesi tasarlanmaktadır.
K E N D İN E  Ö Z G Ü .. .
Türk mimarlığının, resim, hey­
kel ve dekoratif sanatlarının yüz 
yıllık ana kurumu Akademi, soylu 
tarihiyle çelişir bir biçimde ba­
ğımsız bir kurum olmaktan 
çıkarılmak istenmektedir. Bütün 
uygar ülkelerde güzel sanatlar 
akademilerinin üstüne titrenir. 
Paris - Roma - Berlin - Viyana - 
Prag - Stokholm akademileri 
yüzyılların ünlü kurumlandır. Sa­
nat pratiğinin, teorisinin iç içe bü­
tün canlılığıyla yaşadığı özel, 
kendine özgü sanat yuvalandır. 
Bu sanat mekânlarının özgür, ba­
ğımsız, duygulu, kendine özgü 
ortamları en büyük özellikleridir. 
Söz konusu bütün uygar ülkeler, 
bu yaratıcı sanat ortamını titizlikle 
korumaktadırlar.
Türkiye, niçin böyle köklü bir 
kurumunun, bağımsız, plastik 
sanatlan temsil eden yapışım kal- 
dınp, kendisinin ilgisi olmadığı bir 
üniversite içinde eritsin?
Güzel Sanatlar Akademisi, gü­
zel sanatlar üniversitesi için yıllar­
ca mücadele etmiştir. Güzel sanat­
lar üniversitesini__özelliğini koru­
yarak__ maddi olanaklar bakı­
mından bir aşama olarak dü­
şünmüştür. Aynca, konu yakın­
lığı, sanat eğitiminin bütünlüğü 
bakımından müzik - bale - sahne 
sanatlarım içine almayı planlamış­
tır. Daha kapsamlı sanat eğitimi 
veren güzel sanatlar üniversitesi, 
yıllar yılı amaç edinilmiştir. Ama 
tasarlanan bu biçimiyle, hiçbir za­
man akla getirilmemiştir.
B Ü Y Ü K  G Ü Ç L Ü K ...
Güzel Sanatlar Akademisi, gele­
neği, kurumsal yapısı, anlayış ve 
alışkanlıkları çok farklı olan iki 
klasik fakülte, fes ve edebiyat
— YAZAN:----------------------------------
Prof.Orhan ŞAHİNLER
(İstanbul Devlet Güzel Sanatlar 
Akademisi Başkanı)
fakülteleriyle birlikte bir üni­
versite oluşturacaktır. Böylesine 
bir araya geliş büyük güçlükleri, iç 
çelişkileri kendi içinde sakla­
maktadır. Farklı gelenekler, kök­
ler, yönetim - eğitim üslûpları, ba­
kış açılan ve anlayışlar söz ko­
nusudur.
Hazırlanan tasarının en çarpıcı
yönlerinden biri de, Akademi 
Mimarbk Fakültesi’nin duru­
mudur. Türkiye’nin ilk Mimarlık 
Fakültesi ve aym zamanda ülke­
deki hemen hemen bütün mimarlık 
fakültelerine öğretim üyesi yetiş­
tiren, ana kaynak kurum nitelikli 
bu fakülte, bir bölüm düzeyine dü­
şürülmektedir. Bu olabilir mi?
Türkiye’nin büyük sanat ustala- 
nmn yetiştiği resim, heykel, 
dekoratif sanatlar fakülteleri, bö­
lüm düzeyine inerek yönetim ve 
karar kademelerinde etkisiz kılın­
maktadır.
Akademi, dört bin öğrencisiyle, 
öğretim kadrosuyla kendi kendine 
yeter olma ve yönetme özelliğinin 
zedelenmesi olasılıklarıyla tedir­
ginlik içindedir. 1883 yılında kuru­
lan, 1926 yılında Atatürk’ün genç 
cumhuriyetinin ilk Akademisi olan 
“ Güzel Sanatlar Akademisi” 
sanattaki bağımsızlık özelliğini 
kaybetme endişesini duymaktadır.
N E D E N ?
Türkiye’nin ilk Akademisi niçin 
içeriği genişletilerek “ Güzel Sa­
natlar Üniversitesi" gibi bir kuru­
luşa dönüştürülmüyor? Ya da en 
az yeni bir yasanın bütün maddi 
desteğine sahip bir “ Güzel Sanat­
lar Akademisi”  olarak korunmu­
yor? Türkiye’de aynca bir örnek 
olarak gösterilebilecek Gülhane 
Askerî Tıp Akademisi biçiminde 
bir çözüm düşünülmüyor?
Akademi bolluğu, bilindiği gibi 
1965-1975 yıllarının ürünüdür. 
Oysa, Türkiye'nin yıllardır iki 
akademisi bulunmaktadır. Bunlar: 
it Güzel Sanatlar Akademisi.
★  Harp Akademileridir.
Devlet Güzel Sanatlar \
Akademisi’nin yine de umudu i
Akademi’nin kırgın, üzgün yalnız- i
lığa itilmeyeceğidir. Sabırla bek- \
lediği hakkı olan, tarihiyle uyumlu \
bir konuma sahip olacağıdır. Hiç- 
bir tarihi arakesiti olmadığı öteki |
kurumlarla bir araya gelmeye zor- ^
lanmayacağıdır. Akademi geçmiş ^
yıllarda unutulmuş, ihmal edilmiş |
olabilir. Ancak hiçbir iktidar |
Akademi’nin kendine özgü yapı- |
sini zorlamamış, bilâkis devamına |
özen göstermiş, kişiliğini koruma- |
sına engel olmamıştır.
İN A N D IĞ I Y E R .
Güzel Sanatlar Akademisi anar­
şinin, şiddetin, terörün asla yer al­
madığı bir kurumdur. Şiddetin 
yüksek öğretimi derinden sarstığı 
en gerilimli günlerde Akademi, iç 
barışı korumuş, eğitimini sürdür­
müştür.
Türk mimarlığının, heykelinin, 
resminin, dekoratif sanatlarının bu 
çağdaş ve güçlü kurumu, hakkı ol­
duğuna inandığı yere konulmalı, 
Devlet Güzel Sanatlar Akademisi 
korunmalıdır.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Güzel Sanatlar Akademisi korunmalıdır

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository