Taha Toros Arşivi, Dosya No: 24-Cavit Beyİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Yalçın, Şiar

Istanbul Sehir University Repository

Abes ve haince...
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yargıyı ilgilendiren bu konuda 
soruşturma ve araştırma yapması ve mahkumların “itibarlarının 
iadesine” karar vermesi de hukuken mümkün değildir.
ŞİAR YALÇIN Hukukçu- Yazar ?i /¡at ~
İ stiklal Mahkemesince mahkum edilmiş olan İzmir suikastı sanıkla­rının itibarlarının iadesi hakkında Refah Partili milletvekillerinin teş­vikiyle TBMM’ye verilmiş olan 
önerge, tek amacı milletimizin kur­
tarıcısı, demokratik ve laik Türkiye Cum­
huriyetinin kurucusu Gazi Mustafa Kemal 
Atatürk’ü kötülemek, düşmanlarını des­
teklemek ve yüceltmekten ibaret olan gay- 
riciddi , abes ve haince bir teşebbüstür. 
İçinde yaşadığımız istikrarsız siyasi ortam­
da nifak yaratmış, Atatürk ilke ve devrim- 
lerine gönül vermiş milyonlarca kişiyi 
rahatsız etmiş, kin ve nefret tohumları saç­
mış ve tehlikeli olabilecek gelişmelere yol 
açmıştır. Ama belki de aslında olayın o ka­
dar abartılacak bir yönü yoktur. Malum 
şahısların Atatürk’e ve laik Cumhuriyete 
düşmanlıkları zaten herkesçe bilinmekte ve 
büyük çoğunluk tarafından lanetlenmek- 
tedir. Ama suret-i haktan görünerek, insan 
haklan, adil düzen, zulme başkaldırma, 
din özgürlüğü gibi kisveler altında halkı al­
datmak amacıyla verilen bu önergenin 
temas ettiği konu aydınlatılmalıdır ki, bil­
meyenler işin içyüzünü öğrensinler.
Bir kere Türk Ceza Hukuku’nda iade-i 
itibar diye bir müessese yoktur. İadc-i mu­
hakeme ve memnu hakların iadesi vardır, 
ama onun da burada ayrıntılarına gireme­
yeceğimiz koşullan karşısında bu hüküm­
lerin İstiklal Mahkemesi tarafından mah­
kum edilmiş ve bugün hepsi ölmüş olan 
kimselere tatbikine olanak yoktur. Türkiye 
Büyük Millet Meclisi'nin yargıyı ilgilendi­
ren bu konuda soruşturma ve araştırma 
yapması ve mahkumlann "itibarlarının ia­
desine" karar vermesi de hukuken müm­
kün değildir. Gerçi suikast davasında İstik­
lal Mahkemesi’nce gıyaben 10 yıl “kala- 
bentlik" cezasına mahkum edilmiş olan
Rauf Orbay 1935’te Türkiye'ye döndüğü 
zaman bir askeri mahkeme tarafından ak­
lanmıştı, ama orada sanığın gıyaben mah­
kum edildiği bir suçtan yeniden yargılan­
ması söz konusuydu, yani koşullar çok 
farklıydı. Menderes, Zorlu ve Polatkan 
hakkında TBMM tarafından verilen karar 
ise bambaşka bir meseledir ve bunun meş­
ruiyeti (lejitimitesi değilse bile legalitesi 
yani yasallığı) çok tartışmalıdır.
Kaldı ki, yürürlükteki mevzuatımız böy­
le bir muameleye cevaz verse bile, aradan 
geçen bunca yıldan sonra yeni deliller elde 
edilmesi ve bunlara göre mahkumiyet ka­
rarlarının iptali nasıl mümkün olabilir? 
Bütün bunlar ham hayalden ibarettir. Fa­
kat benim burada üstünde durmak istedi­
ğim bir başka nokta var. Suikast teşebbü­
sünün başlıca manevi faili, ceza hukuku 
tabiriyle azmettireni sıfatıyla Ankara İstik­
lal Mahkemesi tarafından idama mahkum 
edilerek asılan ve bugün 2. cumhuriyetçi li­
beraller ve demokratlar)!) tarafından gök­
lere çıkarılarak ülkülerine bayrak edilmek 
istenilen İttihat ve Terakki Partisi’nin ünlü 
Maliye Nazırı Cavid Bey (babam) gerçek­
ten suçsuz yere asılmıştır ve bunun böyle 
olduğu bugün aşağı yukarı bütün ilgililerce 
kabul edilmiş bulunmaktadır. Bu haksız 
karardan dolayı Atatürk ve İnönü'nün de 
üzüntü duydukları yaygın bir rivayettir. 
Gerçekten de, mahkeme kararında ve bu­
gün TBMM arşivlerinde bulunan dava 
dosyası münderecatında babamın bu hain­
ce teşebbüse şu ya da bu şekilde iştirak etti­
ğine ve hatta bundan haberi bulunduğuna 
dair en ufak bir kanıt yoktur. Ama İstiklal 
Mahkemeleri, bilindiği gibi. Meclis tara­
fından kurulmuş ve Meclis adına hüküm 
vermiş olan olağanüstü mahkemelerdi. 
Kanunlara göre karar verirlerdi ama nor­
mal muhakeme usulünü uygulamazlardı
ve hükümlerinin ne temyizi vardı, ne de 
idam kararlarının Meclis tarafından infazı­
na karar verilmesi söz konusuydu. Zaten 
babam ve öteki bazı eski İttihatçılar (Dr. 
Nazım, Nail ve Hilmi beyler) hakkındaki 
idam kararlan suikasta katıldıklanna dair 
aleyhlerinde ciddi kanıtlar ve çoğunun açık 
ikrarlan bulunan sanıklann mahkum edi- | 
lip asıldıklan İzmir’de değil, o davadan tef­
rik edilerek aynı mahkeme tarafından kısa 
bir süre sonra Ankara’da görülmüş olan 
dava sonucunda verilmiştir. Bu dava ise 
suikast suçunun manevi faillerinin geri ka­
lanlarını da kanıtlanyla meydana çıkar­
mak amacından çok, sanıklann -özellikle 
babamın- siyasal geçmişini, yani memleke­
ti felakete sürüklediği iddia edilen İttihat ve 
Terakki içindeki rolünü ve faaliyetlerini 
yargılamak ve bir yerde yeni iktidann eski 
iktidardan hesap sormasını ve son kalıntı­
larını tasfiye etmesini sağlamak amacına 
yönelmişti. Kısacası, Cavid Bey’in ve daha 
bir kaç kişinin, ama karakteri, mizacı, her 
türlü ifrata ve şiddete karşı olması bakı­
mından özellikle Cavid Bey’in, Atatürk’e 
düzenlenmek istenilen suikast ile hiçbir 
alakası olmadığı kesin gibidir. Hiç değilse 
ben kendi hesabıma babamın kamu vicda­
nında ve tarih önünde beraat etmiş olduğu­
na inanıyor ve bu itibarla da iade-i muha­
keme ya da itibarın iadesi gibi bir yasal 
prosedüre -mümkün olsa bile- gerek gör­
müyorum.
Şunu da belirtelim ki, Atatürk ve Cum­
huriyet düşmanlarının ve bu arada fanatik 
İttihatçıların bir iddiasına göre, İzmir sui­
kastı tamamen bir komplo, bir muvazaadır 
ve siyasi polis (Geslapo) tarafından tezgah­
lanmıştır! Hayali sanıklar kandırılmış, sah­
te itiraflar elde edilmiş ve 15-20 kişi tama­
men suçsuz olarak asılmıştır! Bu bir deli 
saçması, bir hezeyandır. İzmir suikastı ha­
zin fakat somut bir gerçektir ve evveliyatı 
vardır. Bunu bir başka yazımda belirtece­
ğim.
Allah, bu önergeyi verenlerin, Atatürk’e 
dil uzatanların, hele ona ve namuslu ailesi­
ne en şeni ve pespaye iftiralarda bulun­
maktan çekinmeyenlerin günahlannı affet­
sin!
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği


Abes ve haince...

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/164768/3/001510228006.pdf

Abes ve haince...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository