Taha Toros Arşivi, Dosya No: 22-Haluk Yusuf Şehsuvaroğlu.



Not: Gazetenin "Tarihi Bahisler" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Şehsuvaroğlu, Haluk Yusuf

Istanbul Sehir University Repository

tKl
J _  I
| TA Rİ H
A
I B A H İ S L E R ı
1 1
Ağustos ayının 
son günleri
Yazan: Halûk Y. Şehsuvaroğlu
Türk tarihinde Ağustos avının za 
ferlerle dolu hâtıraları vardır.
Selçuk Türkleri Anadolu’nun bü­
tünlüğünü yüzelli bin kişilik  bir 
B iıaııs ordusunu Ma’fü-rrt o- -- 
smda yenerek sağlam ışlardı. 2fi 
Ağustos 1071 tarihinde kazanılan 
Malazgirt meydan r->uhare'‘,',sinde 
ellibeş bin kişilik  Türk ordusuna 
Alpaslan kumanda etmekte idi. 
Tüzelli bin kişilik Bizans ordusu­
nun başında ise Bizans İmparato­
ru Romanos Diyo.jenos bulunuyor­
du. Az sayıdaki Türk kuvvetleri 
çetin bir savaştan sonra, Bizans 
ordusunu yenmiş, Bizans İmpara­
toru yara lı olarak esir düşmüş ve 
grup saatlerinde meydan muhare­
besinin neticesi tamamen belli ol­
muş, Anadolu doğusundaki Bizans 
hâkim iyeti sona ermişti.
Asırlar sonra, Balkan yarım ada­
sı üzerinde kazandığımız başka bir 
meydan muharebesi İle de b ir dev­
let istiklâline son vermiş ve Bal­
kan lslav lığ ın ı hâkimiyetim iz a lt ı­
na alm ıştık. Bu meşhur harb, 27 
Ağustos 1399 da kazanılan Kosova 
meydan savaşıdır. Bu harb, Mu- 
rad I. kumandasındaki Türk ordu­
su 11« Sırb kra lı Lazar kumanda­
sındaki müttefik orduları arasında 
vukua gelmişti. Taarruza evvelâ 
Türk kuvvetleri başlamış, ordu­
muzun İkinci hattını teşktl eden 
ve Yıldırım  Bavezid kumandasın­
da bulunan süvarilerim i* sert hfl- 
cum lariyle düşmanı b ir kaç defa 
rleata mecbur etm işlerdi. Son ve 
şiddetli b ir hücumumuza dayana­
n ıy s a  düşman kuvvetleri, perişan 
bir halde geri çekilerek kaçmağa 
başlam ışlar ve kaçan düşman kuv­
vetlerini Bavezid ile Yakup Çele­
bi takip etmişlerdi. Türk ordusn 
İçin harbin büvük kaybını Murad
l. in şehadeti teşkil etmişti.
30 Ağustos 1460 da tnebahtı’vı 
fethetmiştik. Burak Reisin muhte­
şem zaferi üzerin« Türk donanma­
sı tnebahtı önlerine gelmiş ve Ve­
nedik Amirali Tonlo Orimunl 
Fransızların almış olduğu vardım 
kuvvetlerine rağmen Türklere 
karşı koyamamış, Korfo’ya  kaçmış 
ve neticede teslim olmak zorunda 
kalm ıştı.
Türk tarihinin şanlı meydan 
muharebelerinden biri olan Çaldı­
ranı da 23 Ağustos 1514 tarihinde 
kazanmıştık. Yavuz Sultan Selim 
ile İran hükümdarı Şah İsm ail Sa- 
favî arasında vukua gelen bu mu­
harebe, gün doğarken ok ve tüfek 
atisiy le başlamış, sonra Şah İs­
mail askerimizin arkasını çevir­
mek gayesiyle ve yedi defa » t de­
ğiştirerek hücuma girişm işti. Or­
dumuz bu hücuma şiddetli b ir top 
ateşiyle mukabele etmiş ve düş­
man alaylarında büyük gedikler 
açılmıştı. Muharebe çok şiddetli 
devam etmiş, her İki taraf da y ıl­
madan savaşmıştı. Fakat sonunda 
Yeniçerilerin kursun yağm urlan , 
îran lıla r ı yere sermiş ’ -e merkeze 
hücumdan var geçerek geriye püe- 
kdrtülmüşlerdl. Neticede Şah İs­
mail firar etmiş ve ordusu tama-
m. iyle dağılmış*!. Türklerin eline 
geçen hazine ve ganimetler İçinde, 
Şahm en sevgi7! zevcelerinden bi­
ri de bulunuyordu.
Bu büyük za'erden sonra Yavuz 
Sultan Selim, Mısır ve Surtve Kö­
lemen Sultam Kansu Gavrl üzeri­
ne yürümüş ye 24 Ağustos 1516 da 
Merc-1 Dâbık zaferi kazanılm ıştı. 
Bu harbin sonunda, şarkta Osman­
l I  İmparatorluğuna karşı birleşen 
büyük İslâm devletlerinden biri 
daha devrilmiş ve Osm.arlı İmpa­
ratorluğu dört asırlık  b ir zaman 
İçin Suriye • Lübnan ve Filistin 
hâkimiyetini sağlam ıştı. M'-re-ij 
Dâbık zaferi Anadolu Türk b ir li­
ğinin devamında da âmil olmuş-l 
tur. ,
29 Ağustos 1531 de Belgrad kale-j 
sinf fethetıniştik. Belgradın muha­
sarası Ağustosun İlk günlerinde 
başlamış, 9 Ağustosta dış hisar I- 
cindeki $ehir fethedilmiş, nihayet 
29 Ağustosta da iç kale teslim ol­
mak zorunda kalm ıştı.
Kaleye ilk  önce Yeniçeriler gi­
rip bayrak çekmişler ve padişa­
hın müezzinleri surlar üstünde 
ezan okumuşlardı. Ondan sonra 
mehter takım ları nöbet çalarak 
kaleye girmişler, arkadan da Ka­
nuni Sultan Süleyman Sava nehri 
üzerinde kurulan köprüden geçe­
rek şehre dahil olmuştu.
Belgrad'da, camie çevrilen bü­
yük kilisede, evvelâ ümera ve as­
kerlere zafer m ükâfatları dağıtıl­
mış, sonra cuma namazı kılınmış­
tı. Kanunî ayrıca şehrin İmarı için 
hâzineden yirmi hin altın verdir- 
mişti.
Artık zaferler birbirini zincirle­
me takip ediyordu. Yavuz Sultan 
Selim ’in şark fütuhatından sonra, 
oğlu Kanunî Sultan Süleyman, 
garpta birbiri ardından büyük 
meydan muharebeleri kazanıyor­
du.
Kanuni kumandasındaki Türk 
orilusu İle Macar kralı Lui II. ara­
sında, 29 Ağustosta 1526 da vukna 
gelen Muhaç meydan muharebesi 
sç«unda, Macar kralının istik lâ li­
ne nihayet verilm işti,
22 Ağustos 1534 de Tunusu fet- 
hetmiştik. Bu zafer Barbaros Hay- 
reddinin, Akdeııizde kazandığı e- 
hemmlyetll zaferlerden birisi idi 
ve şehir Barbaros'un mahiraııe bir 
plânı ile Türklere teslim olmuştu.
19 Ağustos 1645 de, ellldört gün 
süren bir muhasaradan sonra, 
Hanya kalesini teslim alm ıştık.
27 Ağustos 1697 de, AvusturyalI­
lara  karşı harekete geçen Mustafa 
II. Olasch zaferini kazanmıştı.
F ilvaki artlk büyük fütuhat de- j 
v irleri geride kalmış, fakat Türk 1 
ordusu, kıymetli kumandanların 
idaresine geçtikçe, yeni zaferler 
kazanmaktan uzak kalmamıştır.
•
«  *
Son devir tarihimizde, bugünkü 
varlığım ızı, hâkimiyet ve istik lâ­
limizi sağlıyan büyük zaferler de 
Ağustos ayında kazanılmıştır.
6-7 Ağustos 1915 de Türk cephe­
sini yandan çevirmek üzere kara­
ya çıkarılan ytizbin kişilik  Kichııer 
ordusu, kar- sımla Mustafa Kemali 
bulmuş ve Mustafa Kemal kuman­
dasındaki kuvvetler yaptıkları 
şiddetli taarruzlarla Kicbner ordu­
sunu mağlûp ederek Anafartalar 
zaferini kazanmışlardı.
Son İstik lâ l mücadelemizde de 
Ağustos ayının niıhim bir yeri 
vardır.
Yunan kralı Konstantin’in ku­
mandasındaki Yunan ordusu 13 A- 
ğustos 1921 de, Eskişehir • Seyid- 
gazi hattından ileri yürüyüşe baş­
lamış, 23 Ağustos 1921 de Yunan 
kuvvetleri Türk , hatlarına taarru­
za geçmişlerdi. Sakarya k ıy ıların ­
da ve ırmağın şark tarafındaki 
dağ, tepe ve bayırlarda yüz kilo­
m etrelik uzun bir cephe üzerinde 
22 gün 22 gece, fasılasız çarpışan 
Türk kuvvetleri çok kanlı ve buh­
ran lı safhalar geçirmişti. Müdafaa­
mız kısım kısım kırılm ış, frkat ye­
niden ve derhal kurum uştu. Çe­
tin mukabeleler lonunna düşma­
nın taarruzu püskürtülmüş ve şid­
detli hücumlarımız! ı  e kan tari­
hinde benzeri buiunmıyan meydan 
muharebesi kazanılmıştı.
Tarihimizin en büyük şeref sa­
hnelerinden biri 311 Ağustos Baş­
kumandan meydan muharebesidir. 
Gazi Mustafa Kemal, 26 Ağustos 
1922 sabahı taarruz emri vermiş 
ve 30 Ağustosa kadar devam eden 
takip muharebeleriyle Yunan or­
dusu tamamen kuşatılm ış ve 30 A- 
ğustos günü Başkumandanın biz­
zat İdare ettiği meydan muhare­
besiyle Yunan orduşurun kısmı 
küllisi İmha edilmişti. 31 Ağus­
tos günü Başkumandan, Erkânı 
Harbiye! Umumiye Reisi, Garp 
bephesi kumandam ve ordu ku- \ 
inandanlariyle beraber Çalköyü ] 
¿¡varında muharebe sabasını tet- 
t ik  etmiş, kaçan kuvvetime karşı 
ila derhal tedbirler itilirm iş ve 
«Ordular, ilk  hedefiniz Akdeııiz- 
dir. tle ri!.,.»  emrini de buradan 
vermiş ve 9 Eylülde Türk kuvvet­
leri İzmir’e girmişti.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Ağustos ayının son günleri

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository