Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Fikret Muallaİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Edgü, Ferit

Istanbul Sehir University Repository

12 ŞUBAT 2001 PAZARTESİ CUMHURİYET T  T-
KULTUR kultur@cumhuriyet.com.tr
Küçük, ama has bir ressamın gerçek resimlerinden oluşan bir sergi
JT ikilet Mualla için birkaç sözcük
a'uvaş, yağlıboya ve 
desenlerden oluşan 
çalışmalar 26 Şubat’a dek 
Garanti Sanat Galerisi’nde 
görülebilir. Yapıtların 
büyük bir bölümü ilk kez 
sergilenecek.
FERİT EDGÜ_________________________
Fikret Mualla, 26 Temmuz 1967 günü, sa­
baha karşı, Fransa’nın güneyinde Mane kasa­
basının düşkünler yurdunda yaşama gözlerini 
kapadı. Altmış dört yaşındaydı.
Ardından binlerce desen, guvaş, birkaç yüz 
de yağlıboya resim ve dostlanna yazdığı mek­
tuplar bıraktı. Fikret Mualla yaşamının son 
kırk yılını Fransa’da geçirdi. Sanatçı kişiliği­
ni bu ülkede buldu. Bugün, ‘Fikret Mualla res­
mi’ dediğimiz resimleri Fransa’da gerçekleş­
tirdi. Ama hiçbir zaman resim sanatınm yere­
li, evrenseli; Fransız’ı, Türk’ü olabileceğini 
düşünmedi. Herhangi bir akım içinde yer al­
madı. Hiçbir okula, hiçbir gruba katılmadı. 
Ama eninde sonunda bir Paris ressamıydı. Bu 
kentin insanlarını, barlarını, berberlerini, so­
kaklarını, ‘bordelTerini resmetti. Yaşamının 
son birkaç yılını geçirdiği, Fransa'nın güneyin­
de, resim üretimi karşılığında kendisine veril­
miş olan köy evi hariç, hiçbir zaman gönül ra­
hatlığıyla çalışacağı bir atölyesi olmadı. Yatıp 
kalktığı daracık hizmetçi odaları ya da kenar 
mahalle otellerinin odalarında gerçekleştirdi tüm 
resimlerini.
Boya bulamadığında desenler çizdi
Hiçbir zaman, hiçbir şeye sahip olmadı. Ne 
bir eve, ne bir kadma, ne bir kediye, ne bir kö­
peğe. Türkiye’de olsun, Fransa’da olsun onu se­
ven, ona yardımcı olmaya çalışan dostlan var­
dı. Bir de bağımlısı olduğu alkol. Dostlanna, 
iki eli boyada da olsa mektup yazdı. Alkolü ise 
yaşama karşı bir koruyucu melek bildi.
Türkiye’de de, Fransa’da da yolu, zaman za­
man akıl hastanelerine düştü. Ama o, burada 
Bakırköy’de, orada Sainte Anne Hastanesi’nde 
de sürdürdü çalışmalarını. Boya bulamadığın­
da desenler çizdi. ‘Dışardayken’, o korkunç 
delirium tramens’lerini yaşamadığı günlerde, 
her sabah, bir gece önceden hazırladığı kâğıt- 
lan önüne alıp kafasındaki ‘tablolar’ı gerçek­
leştirmeye koyulurdu. Genellikle, küçük boyut­
ta, bugün ‘A4’ diye adlandınlan mektup kâğıt- 
lanna. Ya da biraz daha büyükçe, kahvelerden 
topladığı sergi afişlerinin arka yüzüne.
Kimi kez bir portre, kimi kez bir çıplak; ki­
mi kez bir bar, Döme ya da Coupole kahvesi. 
Hayvanları insanlara yeğlediği günlerde, ayı­
lan, papağanları, tokat tavuklarını, babahindi- 
leri resmetti. Nevrozu ve alkol bağımlılığı, re­
simlerine hiç yansımadı.
Hiçbir deseninde, hiçbir resminde titreyen el 
izi yoktur. (Belki, son birkaç yılı hariç.) Dü­
rüst, tutarlı, oyuna kaçmayan, yeteneğinin sı­
nırlarını bilen bir sanatçıydı. Büyük ressam­
lar arasında, kendisinin de küçük bir yeri ol­
sun istedi.
Gelecekten hiçbir şey beklemiyordu
Bu sergide yer alan çıplak desenleri, 1940’lar- 
dan. Montparnasse ’daki Grande Chaumière 
benzeri, sanatçıların, kış günleri hem soğuk­
tan korunmak hem de modelden çalışmak için 
birkaç frank verip gittikleri atölyelerde ger­
çekleştirilmiş olsa gerektir. Sainte Anne Akıl 
Hastanesi’nde yattığı yıllarda çizdiği (çoğu 
mavi tükenmezkalemle) desenler dramatik ya­
pıtlarıyla Van Gogh’u, çizgileriyle de Giaco- 
metti’yi hatırlatır nitelikte. Onlar kadar sahi, 
onlar kadar derin, onlar kadar ressamca.
Fikret Mualla, ne yazık ki, ölümünden on yıl 
kadar sonra başlayan ve her geçen gün artan 
bu ilginin, yaşarken küçük bir parçasını bile 
görmemişti. Gözleri açık gitti, diyeceğim, ama 
hayır, gelecekten hiçbir şey beklemiyordu o.
Fikret Mualla’nın İstanbul ve Paris’teki ka­
ra gün dostu Abidin Dino, sanatçının yaşamı 
ve sanatını anlattığı kitabına ‘Gören Göz İçin 
Fikret Mualla’ adını vermişti.
Gören, görmesini bilen; çizgilerin, renkle­
rin, ifadelerin dilini sökenler için, sanatçının 
ölümünden otuz dört yıl sonra, işte, küçük bir 
Fikret Mualla sergisi. Küçük, ama has bir res­
samın gerçek resimlerinden oluşan bir sergi.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Küçük, ama has bir ressamın gerçek resimlerinden oluşan bir sergi:Fikret Mualla için birkaç sözcük

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository