Taha Toros Arşivi, Dosya No: 27-Cahide Sonku.



Not: Gazetenin "Olaylar ve İnsanlar" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Pulur, Hasan

Istanbul Sehir University Repository

TT <Togt/T<r~
OLAYLAR^İNSANI_AR
HASAN PULUR
CAHİDE...
ü “Cahide” midir?
Her ne Kadar televizyon dizisi­
nin başında “Bu ünlü tiyatro ve 
sinema oyuncusu Cahide’nin hayatı 
-değildir” demeye getiren bir not dü­
şülmüşse de, bu bizim bildiğimiz “Ca- 
hide”dir.
Allah’ın bildiğini Kuldan saklama- 
nın gereği olmadığı gibi, Vasfi RızaZo- 
bu ile Bedia Muvahhit’in tanıdığı “Ca- 
hide”yi de saKlamanın hiç gereği yoK- 
tur. TürK tiyatrosunun, yaşayan İKİ bü- 
yüK sanatçısı “Bu Cahide’dir” 
diyorlarsa...
------ I EM Vasfi Rıza Zobu, hem de
Bedia Muvahhit “TV 7-Gong
------ İDerg isi”nin son sayısında
“Cahide” ile ilgili görüşlerini, anıları­
nı açıklıyorlar...
Belli Ki Vasfi Rıza Zobu “Cahide”- 
yi hiç sevmezmiş:
“Filmde görülenlerin hiçbiri ger­
çek değil. Cahide’nin fevkalade bir 
oyunculuğu da yoktu, niye onun için 
bir film çektiler anlayamadım. Cahide'- 
nin batağa düşmesinin sebebi aptal­
lığıdır. Zenginler onu elbiselerle, 
seyahatlerle çıldırttı.”
İMDİ bazıları Vasfi Rıza Zobu - 
ya, bu söylediklerini yakıştıra- 
mayacaklar, “Canım, ölenin ar­
kasından da böyle konuşulur mu?”di- 
yecekler...
Niye?
Evet, ölülerinizi hayırla yâdedin, di­
ye bir hadis vardır ama, o takdirde de, 
kimin doğru, kimin yanlış yaptığı tari­
he nasıl geçecek?
imam, mezarın başında sorar:
“Merhumu nasıl bilirsiniz?”
Cemaat hep bir ağızdan cevap 
verir:
“iyi biliriz.”
Acaba, öyle mi bilirler, yoksa, adet 
olmuş diye, öyle mi söylerler?
Bize kalırsa bazen ikinci ihtimal 
söz konusudur da, ayıp olmasın diye 
“İyi biliriz” denir...
STELİK Vasfi Rıza Zobu “Cahı- 
de” hakkındaki bu düşünceleri­
ni, onun sağlığında da yazıp 
açıklamış...
1977’de Milliyet Yayınları arasında 
çıkan “O Günden Bugüne” adlı anıla­
rında “Cahide” de vardır.
Mesela 1943 yılı Mart ayı, Şehir Ti- 
yatrosu’nda “Su Kızı” piyesi oynanı­
yor... Vasfi Rıza Zobu hatıra defterine 
şu satırları düşmüş:
“Cahide Sonku sahnede Su Kızı pi­
yesini oynarken, yaş ve kıdemce bü­
yüğü olan Kâni Kıpçak’a fena, 
yakışıksız davranmış. Muhsin, ona on 
beş günlük para cezası vermiş. Buna 
kızmış da, alışık olduğumuz sahne ter­
biyesi dışında, affı kabil olmayacak bir 
halt daha etmiş. Muhsin’in verdiği ce­
za müddeti bitince: Belediye Teftiş 
Heyeti’nin hazırladığı tahkikat raporu 
Riyaset’e bildirilmiş. Bu sefer de Ri- 
yaset’in verdiği Altı ay müddetle tiyat­
rodan ihracı’ cezası geldi... Tanrı onu 
ve o yolda olan benzerlerini gafletten 
kurtarıp salah ı hal verse, onlar da biz 
de rahat edeceğiz.”
İL 1949. Goethe nin ölümünün 
yüzüncü yılı, bütün dünya onu 
anıyor, Türkiye'de de konfe­
ranslar veriliyor, toplantılar düzenleni­
yor, Şehir Tiyatrosu da Faust’u 
oynayacak, oyunu Seniha Bedri Gök- 
nil Türkçeye çevirmiş, Muhsin Ertuğ- 
rul sahneye koymuş...
Vasfi Rıza Zobu’nun anılarından p 
günlere ait bir sayfa:
“Can sıkıcı bir olayı kaydetmeden 
geçmek caiz değil. Çünkü bu ve bun­
dan evvel lafını ettiğimiz birkaç vak’a; 
gelecekte kendini gösterecek olan bir 
sanat ziyankârlığının başlangıcı ol­
muştur.
Her türlü şans kapılarının önünde 
açıldığı, Muhsin gibi bir tiyatro adamı­
nın elinden tutmasıyla, Türk tiyatrosu 
nun üstün sanatçıları arasına yerleşe­
rek, tiyatromuzun müstesna bir varlı 
ğt olmasını beklediğimiz Cahide Sorı- 
ku’dan söz ediyorum. Şüphe yok ki, 
zayıf akıl, sahibini mutlaka belâya bu 
lar... Ama bu kız yalnız kendini değil, 
tiyatroyu da bulamaya emek sadeden- 
lerden oldu... Geçen yıl büyük bir gü­
rültü ile tiyatrodan istifa etmişti. 
Haber verdiği bazı İstanbul gazetelefi 
de sorup soruşturmadan sanki başba­
kan çekilmiş gibi sütunlar doldurdq- 
iar. Tabii Cahide'nin lehine; tiyatro 
idaresinin aleyhine... Üstünde fazla du­
rulacak bir olay değildi; geldi, geçti..:
Derken bu yıl, Muhsin’in nabzın^ 
göre, ne cins bir şerbet vermiş ki; Fa- 
ust şerefine, geçici de olsa Şehir Ti­
yatrosu sahnesinde Cahide Sonku 
yine görüldü!..
1935’te, Faust’un ilk temsilinde 
Margarete rolünü o oynamıştı. Bu yıl 
tekrar edileceğini duyunca, geçmişte 
hiçbir suçu yokmuş gibi, Muhsin'e gel­
miş. Birkaç gece için rolünü oynama­
sı için izin istemiş!.. O da ’Olmaz' 
diyecek yerde, her halde dili sürçmüş 
olacak ki ’Olur' demiş!.. Beş, on gün 
oynadıktan sonra terk edecekmiş de, 
rolün asıl sahibi Perihan Çakıl (Tedü) 
devam edecekmiş!
Tiyatroya fenalık edene, bu kadar 
evliya yüreğiyle karşılık veremediğim­
den, olanlardan memnun kalmadım.” 
IZUN lafın kısası “Cahide” doğ­
rusuyla, yanlışıyla hem şanslı,
------hem şanssız, hem talihli, hem
de talihsiz bir insanmış...
Hem yaşarken, hem de öldükten 
sonra...
Yaşarken nereden nereye gelmiş, 
öldükten sonra da, kaç tiyatro oyun­
cusunun hayatı televizyon dizisi ol 
m uş?
Ama gelin görün ki, burada da 
şanssızlığı yetişmiş...
Herhalde Vasfi Rıza Bey de, elini 
vicdanına kor söyler:
“Cahide, böyle bir sanatkâr mıydı, 
ya da Cahide böyle mi oynardı?”
insanın şansı, ya da şanssızlığı, 
ölümünden sonra bile yakasını bırak­
mıyor...
------ ıU cumartesi günü, yani yarın
değil öbürgün, “Cahide”nin se-
____ Ikizinci ölüm yıldönümü, 18
Mart 1981 'de, bir köşede, bu dünyadan 
çekip gitmişti...
Sekiz yıl sonra, mezarının nerede 
olduğunu hatırlayanlar, belki gidip bir 
gül koyarlar...
“Bir zamanlar, bu dünyada bir Ca­
hide vardı” diyerek...
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Cahide...

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/163076/3/001508459006.pdf

Cahide...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository