Taha Toros Arşivi, Dosya No: 24-Cavit Beyİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Felek, Burhan

Istanbul Sehir University Repository

S a y f a  2
BURHAN
FELEK
Bir vazife Yapıyoruz
K API yoldaşımız, değerli ve iyiniyetli gazeteci ve yazar Örsan Öymen’in geçenlerde Milliyet’te, Maliye Nâzın 
merhum Cavit Bey’e dair çıkmış olan ve yanlış 
istihbarattan dolayı yayınlandığını kendinin 
de kabul ettiği bir yazısından alman, merhu­
mun oğlu ateş pare zekâ ve pek kıymetli 
düşünür Şiar Yalçın Bey'in müteessir olarak, 
kendisinin de tanıdığı yazara gönderip onun da 
Milliyet’teki sütununa geçirdiği mektuptan 
anladım. Ve burada bana bir görev düştüğünü 
hissederek bu yazımla, çok eskiden yazışmala­
rımız olan Şiar Yalçın Bey’e, merhum babasını 
müdafaada yardım etmek lüzumunu hissettim. 
Şiar Bey’e hitap etmeden evvel şurayı 
açıklamak mecburiyetindeyim ki, Milliyet’ten 
evvelki gazetelerde kendisiyle hükümet ve 
devletin gidişatı hakkında yazışmalarımız 
olmuştu. Son derece kuvvetli bir kaleme, derin 
kültür ve düşünce zenginliğine sahip olan 
fakat belki de babasının uğradığı felâketin 
tesiriyle ve o zamana göre fevkalâde medenî 
cesaretiyle öğle mektuplar yazmıştır ki, 
bunların bir kısmını neşretmeye zamanın basın 
rejimi mani olduğu gibi, bir kısmını da 
kendisine zarar gelmesin diye yayınlamaktan 
çekinerek, son bir yazımda özetle, “ Şilar Bey 
siz bu memleket için fevkalâde kıymeti olan bir 
mütefekkirsiniz. Babanız merhumun uğradığı 
haksızlık sizde birtakım ruhî ihtilâtat doğur­
maktadır. Ne olur, babanızın ruhu ve sizin 
fikirlerinize ihtiyacı olan memleketin hatın için 
daha müsbet yazılar yazmaya çalışın ve 
kendinizi bu hatıranın etkisinden kurtarın” 
demiştim.
O gün, bu gündür Şiar Bey sustu ve bana 
bir daha hitap etmedi. Ben yine arasıra bu 
kıymetli adamın âkıbetini düşünmekten ken­
dimi alamadım. Bir-iki gün evvel, örsan’a 
yazdığı mektuptan mevcudiyetini ve hatta 
biraz durulmuş halini öğrenince sevindim.
Şiar Bey bu mektubunda kendisinin de 
tanıdığı, hatta fikir yakınlığı olduğunu belirt­
tiği Örsan’a babası hakkmdaki bir yanlış 
ifadeden dolayı, sitemli fakat babasını 
müdafaa eden bir mektup yazdı. Ben işte bu 
mektup üzerine Şiar Bey’e Türk kamuoyu 
önünde yardıma geldim.
Sevgili Şiar Bey, babanız merhum Maliye 
Nâzın Cavit Bey’in, Türk Maliyesi’ne ne gibi 
hizmetler ettiğini saydıktan sonra, hâlâ 
hissettiğim her şeye muanz olmak huyunuz­
dan vazgeçmeyerek, onun bir liberal ekono­
mist olduğunu ve babanızla bu hususta hemfi­
kir olmadığınızı biltirdikten sonra, “ Babam her 
şeyin üstünde namuslu bir adamdı’ ’ diyor­
sunuz. İşte ben buna şahadet etmek için bu 
yazıyı yazdım. Ne de olsa, hatta sizin gibi 
babasının ekonomik mezhebini beyenmeyen 
bir evlât da olsa, babası lehindeki sözleri, belki 
evlât gayretine hamledilir diye ben bütün 
selâhiyetim, inancımla beyân ederim ki, 
Maliye Nâzın Cavit Bey, Meşrutiyet devrinin 
en değerli devlet adamlannm ve Türkiye’ye 
gelmiş geçmiş Maliye nâzırlannın en mükem­
meli idi. Hâlâ Mâliyemizde uygulanan birçok 
sistem ve metodları, o zaman Maliye Nâzın 
Cavit Bey koymuştu. Ve o geldikten sonradır 
ki, Tiirkiyç Mâliyesi çoktandır yitirmiş olduğu 
itibarını yeniden kazanmıştır.
Babanız merhumun maliyeciliğe ve Türki­
ye Maliyesi’ne yaptığı hizmetler hakkında asla 
kimsenin tereddüt etmeye hakkı yoktur. 
Birinci Cihan Harbi’nin arefesinde silah 
almamak ve Fransa aleyhine kullanmamak 
şartıyla Fransa’dan yaptığı 15 milyon altınlık 
istikrazdan biraz sonra Türkiye’nin bu memle­
ketle harbe girmesi üzerine hükümetten istifa 
etmiştir. Ve böylece haysiyetini, hatta devle­
tin haysiyetini kurtarmaya çalışmıştır. De­
diğiniz gibi, birer ihtilâl liderliğinden bakanlı­
ğa çıkmış İttihatçı arkadaşlarının içinde tek 
Batılı devlet adamı olarak sonuna kadar 
kalmış ve İttihat Terakki devrinin bitmez, 
tükenmez facialarına karışmamıştır.
Babanızın başına gelen kazaya gelince, o 
zaman da bugün de herkes bilirdi ki, Cavit 
Bey’in İzmir suikastıyla hiçbir alâkası yoktu. 
Ve bütün siyasî hayatı itibarıyla böyle bir şeye 
karışmasına tıyneti müsait değildi. Ama, 
hangi ihtilâl kusursuz ve lekesizdir? İzmir 
mahkemelerinde idama mahkûm olan babanızı 
birçok hükümdarlar ve bu meyanda İngiltere 
Kralı’nın da Atatürk’ten bağışlamasını iste­
diğini hatırlarım.
Atatürk gibi bir milletin şefi olmak 
şerefine, gururuna varmış bir adamda bu 
müdahale ters etki yaptı. Ve belki de babanızın 
knzava uğramasına bu gibi şeyler sebep oldu. 
V . bevlece belki de Lozan'dan başladığı 
rivayet edilen bir manasız kıskançlığın, 
büyüye büyüye İzmir suikastinde zehrini 
dökmesiyle ihtilâl tarihimizin kurbanları ara­
sına babnnızı da eklemiş olabilir.
Acınızı tazelememek için sarfettiğim bütün 
gayrete rağmen, o zaman babanızın idamı 
sırasında şu beyti söylediğini birçoklarından 
işitmiştim. Belki siz de bilirsiniz. Bir 
masumun, mazlumun son nefesinde söyleye­
bileceği bundan güzel bir söz olamaz:
“ Zalimlere bir gün dedirir Hazret-i Mevlâ, 
Tallahi lekad âsere kellahü aleynâ.''
Sayın Şiar Yalçın Bey, babanız hem 
namuslu bir Maliye Nazırı hem de masum bir 
mazlum idi. Ben buna şahadet ediyorum. Aile 
işinize karıştığım için kusuruma bakmazsmız.
ÖZÜR: 14 şubat 1979 günü çıkmış olan yazı­
mızda iki defa tekrarlanan Dostlar 
Kamarası herkesin de bildiği gibi 
Lordlar Kamarası olacaktı, özür dile-
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Bir vazife yapıyoruz

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/155294/3/001510227006.pdf

Bir vazife yapıyoruz

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository