Taha Toros Arşivi, Dosya No: 98/A-Tevfik Fikretİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Durbaş, Refik

Istanbul Sehir University Repository

_______________________ KÜLTÜR-SANAT____________________________
Tevfık Fikret ölümünün 76. yılında Aşiyan’da bir toplantıyla anıldı
Atatürk’ü nasıl etkiledi?
AŞİYAN MÜZESİ’NİN BAHÇESİNDE — Tevfik Fikret toplantısı Aşiyan Miizesi’nin bahçesinde yapıldı. (Soldan sağa) 
Enver Ercan, Vecihi Timuroğlu, Şükran Kurdakul, Salim Rıza Kırkpınar, Konur Ertop. (Fotoğraf: SUAT KOZLUKLU)
lama ondan sonra başlar. Böyle bir sü­
reç içindedir Fikret’in şiirlerinde toplum­
sallık temalarının ağır basması. Bu, du­
rup dururken olmamıştır.”
Çevreme bakıyorum. Aşiyan’ın ön 
bahçesine masalar, sandalyeler atılmış. 
Çoğu emekli öğretmen bir dinleyici kit­
lesi. Arada konuşmacıların sözleri alkış­
larla kesiliyor, Fikret’ten dizeler mırılda­
nılıyor.
Söz Konur Ertop’ta. Ertop, Fikret’ten 
günümüze O’nun etkisinin izlerini belir­
ledikten, özellikle Mustafa Kemal’i na­
sıl etkilediğinin üzerinde durduktan son­
ra “Fikret’in şiirlerinin içeriğine, yarat­
tığı etki bakımından göz gezdirince” di­
yerek şiirlerinden de örneklerle Fikret’­
in hedeflerini şöyle belirliyor:
“İdealisttir. Geleceğe, genç kuşaklara 
inanç ve güven besler. Ülkesini çağdaş, 
ileri duruma getirecek çalışma hedefle­
rini belirler. Bu hedefler de şu noktaları 
kapsan Uygarlık, Batıklaşma, bilim, eği­
tim öğretim ve aydınlanma. Özgürlük. 
Adalet. Barış. Kadın haklan.”
Son konuşmacı Vecihi Timuroğlu. Ti­
muroğlu da “Aydınlanma Çağı” içinde 
Fikret’in yerini saptamaya çalıştığı ko­
nuşmasında görüşlerini şöyle dile ge­
tiriyor:
“Fransız aydınlanmasının özü şu: D i­
ne karşı çıkma, dini yargılama, öğretim 
eğitimi öne çıkarma, bilimi ve aklı öne 
çıkarma, insanı kendi yerinde değerlen­
dirme. Fikret işte şiirlerinde bunları söy­
lüyor. Haluk’a yazdığı birçok şiirde hep 
insanı, hep bilimi, hep aklı öne çıkarı­
yor. Promete şiirindeki ‘geleceğin  
elektrikçisi’ sanki Atatürk’ü işaret eder 
gibidir. Bu, aklın, bilimin verilerini kul­
lanmaktır.”
Toplantı bitiyor, hayır bitmiyor, bu 
kez söz sırası emekli öğretmenlerde. Ak- 
şamsefaları mor çiçeklerinin kokusunu 
Boğaz’ın serinliğine bırakmışlar.
Mikrofon sonunda dinleyiciler arasın­
da bulunan Cevdet Kudret’te kalıyor. 
Cevdet Kudret’in anlattıkları ise ayrı bir 
haber niteliğinde:
“Mithat Cemal Kuntay, Fikret üzeri­
ne büyük bir inceleme hazırlamış. Bu ki­
tabın var olduğunu biliyordum, fakat
nerede olduğunu bilmiyordum. Bu kitabı 
vaktiyle İstanbul Belediyesi satın almış. 
Fakat eski harfli olduğu için bugüne de­
ğin ortaya çıkaramamışlar. Bundan bir- 
iki ay önce bana bundan söz ettiler. Git­
tim müsvetteleri gördüm. Ve o müsvet- 
teleri bugünkü harflere, yeni harflere çe­
virme işini üstlendim. Ama o kadar bü­
yük bir kitap ki onu benim oturup yaz­
mam imkânsız. Bir öneride bulundum. 
Dedim ki bana bantları verin, ben bun­
ları okuyayım, siz sonra çözün. Yeni 
harflere çevirin. Önerimi kabul ettiler. 
Çok önemli bir kitap bu. İçinde sayıla­
mayacak kadar çok belge var. Bazı not­
lar da var. Ve Kuntay diyor ki bu belge­
ler yayımlandıktan sonra Aşiyan Müze- 
si’ne verilsin. İşte şimdi bunları bitirmek 
istiyorum.”
Cevdet Kudret’in sözlerini Haşim Ne­
zihi Okay da onayladıksan sonra bir öne­
ri ile toplantı sona eriyor: Bir Tevfik Fik­
ret derneği kurmak. Derneğe de Musta­
fa Kemal’i onur üyesi olarak almak.
Bakalım, derneğin kuruluşu Fikret’­
in 77. ölüm yılına yetişebilecek mi?
REFİK DURBAŞ
“Ben mutlu 
bir kişiyim ar- 
k a d a ş 'a n m .  
Benim  gibi 
çok mutlu ki­
şiler var bura­
da. Ben Bü­
yük A ta’nın 
k a r ş ı s ı n d a  
Fikret okudum. Yıl 1925, Bursa’da. Şap­
ka inkılabı olduğu zaman. Bursa’ya, on 
kişilik muallim mektebi öğrencileri, Da- 
rülmuallim’in öğrencileri Atatürk’ü ziya­
rete gittik. Müdürümüz İbrahim Alaat- 
tin Gövsa, kimya hocamız Rüştü Uzel, 
resim hocamız Şevket Dağ, matematik 
hocamız Hafız Kemal Sun, tabiiye ho­
camız Kemal Arttts Bey. Biz Bursa’da 
Atatürk’ün huzurundayız. Hocalarımı­
za bazı sualler sordu. Hiç unutmam, ta­
biiye hocamıza sordu, 1925’te. ‘Muallim 
Bey’ dedi, ‘çocuklara Darwin nazariye- 
sini öğretiyor musunuz ve nasıl öğreti­
yorsunuz? Lütfen izah ediniz’ Biz son­
ra Darwin nazariyesini men ettik efen­
dim.”
Bebek’te Aşiyan Müzesi’nin bahçesi. 
Tevfik Fikret ölümünün 76. yılında bir 
toplantıyla anılıyor. Enver Ercan’ın yö­
nettiği toplantıya Salim Rıza Kırkpınar, 
Şükran Kurdakul, Konur Ertop ve Veci­
hi Timuroğlu konuşmacı olarak katılı­
yorlar.
Yukarıdaki sözler ‘hocaların hocası’ 
Salim Rıza Kırkpınar’ın. Salim Rıza,
Fikret’ten anılarla başlıyor sözlerine.
İkinci konuşmacı Şükran Kurdakul. 
Kurdakul, Fikret’in yaşadığı çağın bir 
panoramasını çizdikten sonra sözlerini 
şöyle bağlıyor:
“Fikret, döneminin idraki içindedir. 
Artık yan sömürge olmuş, son nefesini 
vermek üzere bulunan, Batı emperyaliz­
mi tarafından o hale getirilmiş bir ülke­
nin aydını olduğu bilincindedir. İşte pat­
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Tevfik Fikret ölümünün 76. yılında Aşiyan'da bir toplantıyla anıldı:Atatürk'ü nasıl etkiledi?

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository