Taha Toros Arşivi, Dosya No: 98/A-Tevfik Fikret. Not : Gazetenin "Edebiyat Tarihi İncelemeleri" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Külçe, Süleyman

Istanbul Sehir University Repository

2i AQVHT06 1954
r^rsssm «ıııtmıjMBBgagı.'.1 »jl. .v.x sojlizt&
E d e b iy a t  ( a r  iıî i n ce'eüneleri
7- - - - - - - - 1 T T s
Büyük şair Tevfik 
Fikreii tanıyaiîm
- 2 __»
Bunlardan biT kız evlât dün- 
»kya -eldi, adını (Hatice Ilefia) 
koydular. Büyüyünce de Hüse­
yin efendiye verdiler Kumlardan 
bir erkek evlât doğdu, adına 
(Mehmet Tevflüc) o ettiler işte 
büyük şair, büyük insan ve aşa™ 
ğMaki şiirin mübdil Tevfillc Fik 
rt İKmıır:
Adana evlâdı bıkmamış cid» 
dan»
Ne ezilmek, ne hakkı ez­
mekten,
»uymamış lıiç bu İşte yor­
gunluk,
Bit îeşekki, hemen tokat» 
yumruk.
Ytunrak elvermemiş, topuz 
vurmuş.
(Hah!) diyen ağzı taşta sus­
turmuş.
O da kâfi değil, bugün ka­
ralar,
¥  «denizler zehirli kumbara­
lar.
Bombalar, güllelerle, maH- 
roal.
Biraz âciz misin, zebun mu­
sun al.
Bir tokat, bir topuz, ya bir 
' ffüüe,
İşte hakkın. Fakat güzel 
belle
Sen de bir gün, cihan bu» 
kendinden
»aha âciz biriyle istersen
Aynı dilden tekellüm eyler­
sin.
Seu de en gür belagatınla 
sesin.
Çıktığı, yettiği kadar gür­
ler,
V «  yakarsın.. Semada şim­
şekler,
Yıldırımlarla aynı dersi ve-
ur
• Rütitn alem esiri kuvvet­
tir.
Hüseyin efendi daha sonrala­
rı eealeten vakıf kaymakamı ol 
muş, şehir emaneti meclis aza­
lınma tayın edilmişti. Bu ara­
lık kendisine defterhanede tev- 
klilfk memuriyeti de verildi.
Mehmet Tevikif doğduktan s ot 
ra Hüseyin efendi ailesini Ak­
saray'da Ağayolkuşu altında in­
şa e-ttırnlği eve nakletti Fık- 
retin çocukluğu burada geçmiş­
tir.
(Mehmet Tevkif) İlk çocuklu­
ğunu ana ,baba şefkati ile ge­
çirdikten sonra büyük kardeşi 
Şevtki beyle beraber Pertevni>al 
Valide Sultanın Aksaraydaki ca 
mi bitişiğinde yaptırdığı (Mah­
mudiye) Valide Rüşdiyesine gir 
di. Derhal zekâ ve istidadını bü 
tün hocalarına tanıttı.
Mehmet Tevkif tahminen on 
Ski yaşlarında iken v&lide-snin 
büyük bât adetinin hacca gitmek 
arzusunu iz ar etmesi üzerine \ a 
İM asi de tna katılmış fakat o 
sene orada zuhur eden kolera­
dan her ikisi de vefat etmiştir
Dayısı Vadlyül Fatime'de, an 
nesi Medine Civarında çölde met 
fuıufur. A z  sonra hemşiresi de 
vefat edince blisbütün yalnız­
lığını hişsetmiye başlamıştır.
(Mehmet Tevfik) çocukluğun 
da maruz kaldığı bu acıları hiç 
unutmamış (hemşirem için) dİ 
ye 1900 yılında şu mersiyeyi ya 
zarak ninesine ithaf etmişti 
ıBiz çocuktuk, seni defaey-
Y a z  azı:
Süleyman Külçe
M M H n i M M I  « m  I , ,11.Uİ. , r ı , oJ k»
tediler
Bivefı» kutulara bikayt eî- 
1»!,
O zurnandan bari, müştak“ 
ve zebun.
Ne wauiö» kıbleye dönsem 
di 1*5 iln)
Seni bit mahfede puyan gö- 
rUrUtu.
Sonra kumlarda perişan gö­
rürüm.
Bîr diken beîki delili k;ıh- 
rin,
Develer belki ziyaretçi!®« 
nu,
KSıııbllb, belki de, pah: ,;n-
ı !,<ır,
Ne diken var ne
mezar.
Ne de sen. Bense bugün der-
, dimi»
Seni dinletmlye geldim. «Un­
la.
Dinle her nerede isen her ne 
isen
Toy. bulut, ruh, melek, taş ya 
diken..
Fikret'in babası ( zevcesinin ve 
fainidan sonra bir daha evlen­
memiş, bütün aşk ve şefkatim 
çocuklarına hasretmiştir, Def- 
terhanede tevkii'ilik meema'iye- 
tinde iken sultanın bir iradesi 
ile hama 'mütesarrıflığına tayin 
edilip İstanbul'dan uzaiklaştınl« 
mış ve hemen gönderilmişti Fik 
erer Ist&nbulda, anasız, babama 
¡kalmıştı. Oııu babasının büyük 
yengesi Naime hanım büyütmüj 
tür Babası bir müddet sonra Nak 
lüse sadra da Akkaya tahvil e- 
dildi
Abdülhamidtn zulmünü ken­
di ailesinde tutan Fikret Istib 
dada. zulme karşı ilk kimini his 
etmiştir..
Mektebi sultaniye yazıldığın 
da 119 numaralı Mehmet Tev­
fik efendi, adı ile anılırdı Tik 
hususi İmtihanda arkadaşlar a- 
rauında biırinci oldu. O, dersle­
rinde çalışkan, sınıfında uslu 
▼e terbiyeli bir şakirt tanınmış­
tı. Güzel resim yapar harita çi­
zer ve nefte yazı yazardı Şaha­
detname imtihanımda irine sini 
fmm birinetei eflarak Sultaniye- 
yi bitirdi.
Mehmet Tevfik sonradan Fik­
ret mahlasım atmış ve (Tevfik 
Ffkrot) diye çagtrılmıya başlan 
sıvıştır. Mektep hayatında ken­
dirinden ne hocaları. ne mübas- 
sırtarı, ne arkadaşları zerre ka­
dar imcinmemişür.
Tevfik Fikret mekWbi bitir­
dikten sonra Babaliye, Hariciye 
istişare Odasına devuınva başla­
dı. O. dâima vaktinde vazife­
sinin başına gelirt Yerine otu­
rurdu. Fakat masası için resmî 
işi pek azdı Can sıkıntısından 
bazsa bir şeyler kotralar çok za 
man vakit geçirmeli için resim 
yapmakla oyalanırdı, iki kalem 
darbesi ile arkadaşlarının port­
resini çizerdi. Onun herkesi ken 
Asine hürmete mecbur eden 
bir yaradılışımı vardı her neden 
se bütün arkadaşları ondan çe­
kinirdi Ama, memur i .ve t haya­
tı onun ruhunu sıkmıştı. Kale­
me gireli bir defa biie maaş al­
mamıştı. Esasen maaşlar Çıkmaz 
di. Hükümdarın şerefli bir gü­
nünde memurların birikmiş ma­
aşlarını toptan verdiler onunki­
lerde alındı, mühim bir yekûn 
du bu. Kendisine götürüldü. Fik 
ret getiren adama teşekkür et­
mekle beraber (işsizlik mükâ­
fatı olan bu parayı alamıyaca- 
ğmı söyledi Adam hayretle İs­
rar etti. O aynı tebessümle ba­
şım «alladı, lâdesi mümkün de­
ğilse parayı 'muhacirin iane ko­
misyonuna verirsiniz demişti Gc 
tiren adam öyle yaptı. Tevfik 
Fikret bilâhare sadaret mektu­
bu kaleminde 800 kuruş maaş­
la hizmete girdi.
Bir zaman devam ettiği bu me 
nruriyetmden hizmet takdir o- 
Ummuyor diye çıkmış tekrar is­
tişare odasına ve 1 ağustos 1885 
te muavin olmuştu. Hem Babıa 
iiye devam ediyor, lıernde o  za­
man Gedikpaşa cihetinde bulu 
nan ticaret mektebinde Fran 
«azca ve Türkçe hüsnühat dersi 
veriyordu.
Tevfik Fikret müsabaka ile 
mektebi Sultanî üçüncü sınıfı­
na Türkçe hocası oldu,
Fikret 1890 da Dayızadesi ile 
evlendi Bu tarihlerde Fikreıt< İs­
mail Safaın çıkardığı (Mireat) 
gazetesine yazı yazıyordu Ama 
gazete ıra de i san 'ye iie bila müd 
det kapatıldı ve 10 şubat 1850 
te malûmat intişar etti. Sofanın 
reoası ile Fikret gazetenin yazı 
işleri müdürlüğünü deruhte et 
ti..
Malûmat bilâhare çıkan ser­
veti Fttnıın gazetesinin İntişar 
ve inkişafında biricik âmil ol­
makla beraber Kemallerin, Ek- 
remlerin, Hanvitleran, Cenapların 
Fikretlerin Hal.tziyalarm husıı- 
aî mesleklerini takip ve tevsi 
ile (Serveti Fünun mektebi e- 
debî) teessüs etti
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Büyük şair Tevfik Fikreti tanıyalım

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository