Taha Toros Arşivi, Dosya No: 161-Necip Fazıl Kısakürek. Not: Gazetenin "Evvelkiler ve Bizim Kuşak" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Ediboğlu, Baki Süha

Istanbul Sehir University Repository

SAHİFE DÖRT 5 Şubat 1968 CUMHURİYET
Genç kuşağın birinci plâna 
çıkmasını geciktiren güçlü soluk
Necip Fazıl
Kısa kürek
2 3
Al eline bir değnek,
Tırman dağlara şöyle.
Şehir farksız olsuıı tek 
Mukavvadan bir köyle.
Tel olsa sen de esen,
Cücesin şehirde sen,
Bir dev olmak istersen 
Dağlarda şarkı söyle.
N. F. KISAKÜREK
Bizim kuşak şairleri, isimleri­
ni, yavaş yavaş duyurmaya başla­
dıkları, Cahit Sıtkılar, Ahmet 
Mutıipler, Fazıl Hüsnüler sanat ve 
edebiyat dergilerine yerleştikleri 
sırada, önlerinde dağ gibi duran 
iki dev şöhret vardı: N âzım Hik­
met ve Necip Fazıl Kısakürek. 
İkisinin de şöhreti memleket öl­
çüsünde yaygın, ikisi de sanatla­
rının en güçlü çağım yaşıyorlar­
dı.
O günlerde edebiyat çevrelerin­
de esen o verimli, mutlu ve olum­
lu havaya bu iki büyük şöhret 
elle tutulacak kadar hâkimdi. 
Genç edebiyat ve Türkçe hocala­
rı derslerinde körpe zevklere on­
ları aşılıyor, delikanlılar, genç 
kızlar onların resimlerini arıyor, 
şiirlerini defterlerine geçiriyorlar­
dı. Nâzım Hikmet ve Necip Fa- 
zıl’dan evvel gelen Faruk Nafiz 
ismi, bütün şairlik gücüne ve 
yaygın şöhretine rağmen, artık
aydınların, şiir sevenlerin hafıza­
sından silinir gibi oluyor, bir za­
manların bu ünlü aşk şairi artık 
klâsikleşiyordu.
Nâzım’la, Kısakürek’in uzun 
yıllar devam eden güçlü solukla­
rı yanı sıra, genç kuşağın birinci 
plâna çıkması bir hayli gecikti. 
★  ★
Ben Necip Fazıl’ı 1935 yılı son­
larında İstanbul’da Cumhuriyet 
gazetesinde tanıdım. O zamanlar 
gazeteye birkaç makale getirmiş, 
yazı işleri odasında çalışan Do­
ğan N ad i’ye, bu makaleler yayın­
lanırsa, sanat ve edebiyat âlemi­
mizde birer «hâdise!» olacağını 
söylemişti.
Durmadan yüzünü gözünü oy- 
natiyor, yerinde duramıyor, çok 
heyecanlı, çekici, mübalâğalı, fa­
kat —kim ne derse desin— güzel 
konuşuyordu. Benzetişleri yeni, 
esprileri güzel, iddiaları inandırı­
cı idi. Her haliyle insanı saran 
bir havası vardı.
O gün Doğan Nadi ile Necip 
Fazıl, iki saate yakın - biri bıra­
kıp biri başlamak üzere • karşı­
lıklı, aralıksız yaptıkları espri­
lerle, yazı işleri odasını kahka­
ha tufanına boğdular. Onların 
yüzünden tam da gazetenin ha­
zırlanacağı saatlerde gülmekten 
iş yapmaya vakit bulamadık.
Necip Fazıl’ı daha sonraları 
Ankara’da sık sık görmeye baş­
ladım. Ağaç dergis ini çıkarıyor,  
e tra f ın ı  a lan dostlarını,  h a y ra n ­
ların ı  lokanta la ra,  b a r la ra  götü­
rüyor,  avuç dolusu p a ra la r  sar- 
fediyordu. Neme lâzım, eli açık 
h a t tâ  m üsrif  insandır .  P a ra  o- 
n u n  avucundan  hazan y a p rak la ­
rı gibi u çar  gider.  Bu yüzden o- 
na  a ram ızda  «Prens» adını v e r ­
miştik.
Bir  akşam, yedi-sekiz kişilik 
b ir  g rup  halinde bizi A n k a ra ’da ­
ki m eşhur  Tabarin  Barına  g ö tü r ­
m üştü .  Aramızda hasisliği ile 
m eşhur  rahm etl i  Nahit  Sırr ı  ö -  
r ik  de vardı.  Geç saatlere  k ad ar  
yeyip  içip eğlendikten  sonra N e­
cip Fazıl hesap istedi.  Hesabı ge­
t iren  garsona da pa ran ın  p a ra  
olduğu zaman tam  elli l ira  bah ­
şiş b ırak tı .  Hepimiz h ay re t  için­
de kaldık.. .  Hele Nah i t  Sırr ı  o 
incecik sesi ile b ağ ıra rak  isyan 
ett i  :
— Ayol siz delirdiniz  mi?.. Hiç 
elli l ira  ver il i r  mi?
Necip Fazıl b ir  m ily a rd er  ed a ­
sı ile, fü tu rsuz  cevap verdi  :
— Hani ben sizden b ir  zam an­
la r  ell i  lira borç istemiştim  de 
paran ız  olduğu halde, pa ram  yok 
verem em , demiştiniz , i s te  şimdi 
o elli l iray ı  ben b ir  garsona ve r i ­
yo rum . Sizi b irazcık  o lsun p a ra  
k u l lanm aya  a l ış t ı rm ak  is tiyo­
rum.. .
Nahit  Sırrı ,  kendi cebinden 
bir k u ru ş  bile çıkmadığı halde 
Necip Faz ıl’ın bu  ha reke tine  son 
derecede öfkelendi ve sesinin to ­
nuna  garip b ir  hüzün k a ta ra k  :
— Ben sizinle b i r  daha hiçbir 
yere gitmem...  Günah değil mi 
parac ık lar ım za?  dedi.
O y ılla rda  Necip Fazıl,  şöhre t i­
nin tam  da z irvesinde b u lu n u ­
yordu. Şair liğ in in  tadını h e r  a- 
landa  çıkarıyor,  evinde uşak k u l­
lanıyor,  yem ekler in i  zam anın  en 
lüks lokantası  sayılan K arp iç ’ten
Necip Fazıl Türk şiirinde en önde olduğu yıllarda
getir t iyor,  özel o larak  kiraladı­
ğı b ü y ü k  b ir  dairede fraklı ,  smo­
kinli  garson lar  ku llan ıyor ,  p a r ­
t i le r  ver iyordu .  Tabiî bu  tü r lü  
hesapsız ha rcam a la r  için de sık 
sık beş l iraya bile m uh taç  oldu­
ğu gün ler  o luyordu.
A tadan, babadan  kalma bir  de 
a t  m erak ı  vardı.  E line  topluca 
b ir  para  geçti mi, iyi cins b ir  at 
a lıyor, ona bakm ak  için b ir  de 
seyis tu tuyor ,  bir yığın masrafa  
giriyordu. Bu at sevgisi sonunda
Biiyiik Doğu 
veya 
bir büyük 
- şairin 
mezarı
onu «Ata Senfoni» adlı  b i r  ki­
tap  yazm aya  k a d a r  g ö tü rm üş tü r .
Onun  çok değişik, dalgalı  olan 
hayatına  kısaca b ir  göz atalım.
Necip Fazıl  K ısakürek  1923-24' 
lerden başl ıyarak  yazı hayatına  
atıldı. 1925 de Millî! Eğitim Ba­
kanlığı ta ra f ın d an  P a r i s ’e gönde 
rildi.  Orada fazla kalamadı,  bir 
yıl sonra öğrenimini yar ıda  bı­
ra k a ra k  İ s ta n b u l ’a döndü. Geçi­
mini sağlam ak için bankacılık  
mesleğini seçti . 1929 yılına ka­
da r  Hollanda, OsmanlI ve İş 
B ankalar ında  çalıştı. Çeşitli  ga­
zetelerde f ık ra  yazarlığı  yaptı .  
1936 da 17 sayı ç ıkabilen Ağaç
Dergisi’ni kurdu .  Daha sonra 
B üyük  Doğu adlı edebi, siyasî 
b i r  dergi daha  çıkardı.  Necip Fa 
zıl’ın a r t ık  şairliği  u n u tu p  sos­
yal ve dinî ak ım la ra  kayan ça­
baların ı  harcadığı ve kendisini 
b irkaç defa hap ishane le re  ka­
d a r  götüren  bu dergid ir .  Bana 
gücenmiyeceğini,  sam im iyetime 
inandığını bildiğim için söylü­
yorum, Büyük  Doğu, b üyük  şa­
ir  Necip Faz ıl’ın mezarlığı  ol­
m uştur .
T ürk  edeb iyat ına  Örümcek 
Ağı. K a ld ır ım la r ,  Ben Ve Ötesi 
gibi ölümsüz şi ir k itap lar ı .  To­
hum, Bir Adam  Yaratm a,  K ü n ­
ye, Sab ır  Taşı, Para,  Nâmı Diğer 
Parm aks ız  Salih  gibi güzel ve 
unu tu lm az  p iyes le r  kazandıran  
Necip Fazıl K ısakürek,  ne yazık 
ki. sanki adların ı  saydığım o şi­
i r  k i tap lar ın ı,  o güzelim piyes­
lerini kendis i yazmamış gibi, si­
yasî, mistik ak ın t ı la ra  kapılmış 
ve bizi şa ir  Necip Fazıl’dan mah 
rum bırakm ışt ır .
Şiirimize getirdiği yenilikleri  
ve güzellikleri  burada  bir bir 
sayacak değil im. Ancak şu ka­
d a r  söyliyeyim ki, K ısakürek  
T ü rk  ha lk  şiirini,  m istik  tekke  
şiirinin herkese  açılmıyan kapı­
la r ından  rahatça ,  başka  b ir  rüz­
gârla  geçmiş,  Batı  Şi ir in in  ha­
vasını da taş ıyan  m ısra la rında  
m adde  ve ru h  felsefesini kendi 
açısından en güzel b i r  dil, en 
m ükem m el b ir  form ve tad ına  
doyulmaz b ir  ahenk  içinde v e r­
miştir .
Şimdi eski Necip Faz ıl’m  tad ı­
na t e k ra r  ve yeniden va rm ak  i- 
çin bazı ş i ir lerini b i r l ik te  oku­
yalım.
Sokaktayım, kimsesiz bir sokak 
ortasında.
Türüyorum, arkama bakmadan 
yürüyorum. 
Tolumun karanlığa karışan nok­
tasında
Sanki beni bekliyen bir hayâl 
görüyorum.
Kara gökler kül teııgi bulutlar­
la kapanık
Evlerin bacasını kolluyor yıl­
dırımlar.
Bu gece yarısında iki kişi uya­
nık
Biri benim, biri de uzayan kal 
dırımlaı
tçimde damla damla bir korkı 
birikiyo
Sanıyorum her sokak başını kes­
miş devler. 
Simsiyah camlarını üzerime di­
kiyor
Gözleri çıkarılmış bir âmâ gibi 
evler
K ald ır ım la r  adlı,  ün lü  şiirin­
den aldığımız bu parçadan  son­
ra b ir  de şu sıcak, yeri  doldu­
ru lm az  ana sevgisini bü tü n  iç­
liliği i le  an la tan  «Anneciğim» 
adlı  şiiri okuya lım :
Ak saçlı başını alıp eline 
Kara hülyalara dal anneciğim. 
O titrek kalhini bahtın yeline 
Bir ince tüy gibi sal anneci­
ğim.
Sanma bir gün geçer bu karan­
lıklar,
Zulmetin ardında yine zulmet
var,
Çocuklar hıçkırır, anneler ağlar. 
Taşlı gözlerinle kal anneciğim.
Gözlerinde aksi bir derin hiçin, 
Kanadın yayılmış çırpınmak
için
Bu kış yolculuk var diyorsa
için
Beni de beraber al anneciğim,
Y a r ı n  ________________
Hamit Macit 
SELEKLER
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Genç kuşağın birinci plana çıkmasını geciktiren güçlü soluk:Necip Fazıl Kısakürek

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/163156/3/001511752006.pdf

Genç kuşağın birinci plana çıkmasını geciktiren güçlü soluk:Necip Fazıl Kısakürek

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository