Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: İstanbul Genel Dökümanlarİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Konuksever, Ergin

Istanbul Sehir University Repository

CUMHURİYET
Hemen hemen 
hepimizin 
üzerinden 
defalarca 
geçtiği 
tarihi 
Karaköy 
Köprüsü 
ilk yapılan 
taiıta ve 
hörgüçlü 
köprü 
sökülüp 
yerine 
düz köprü 
takılırken 
1877 yılında 
görülüyor. 
Fotoğrafta, 
henüz Sirkeci 
Garının 
yapılmadığı 
ve surlarla 
bugün 
tarih olan 
bazı mahalleler 
görülüyor.
istanbulini 100 yıl öncesi 
fotoğraflarla canlandırılıyor
Bu dökümanları bulup değer­
lendiren, gün ışığına çıkararak 
yaşadığımız kentin ilgili semti­
ne uygulayarak bugünü ile ta­
rihi arasında ilişkisini kuran 
yazarla görüştük. Bizi evinde kü 
tüpbanesi İstanbul ve TUrkiyeye 
ait kitaplarla dolu odasında ka­
bul etti.
Kendisinden, üzerinden yüz 
yıldan fazla bir zamandan beri 
nesillerin akıp durduğu ve he­
pimizin önemini düşünmiyerek 
hemen her gün geçtiğimiz Ka­
raköy Köprüsü üzerine eser yaz­
manın bunun için bu kadar bel 
ge toplamanın akima nereden 
geldiğini dile getirmesini iste 
dik.
eserde de Türk dostu şair ve 
devlet adamı Lamartine’in haya 
tı ve Türk toplumuna dair yaz­
dıklarının çevirisine yer veril­
mektedir.
Eserlerini meydana getirebil 
mek için yıllardan beri eski ar­
şivleri karıştıran Çelik Güler- 
soy, bununla yetinmeyip elinde 
fotoğraf makinesi «o yer senin 
bu yer benim» diyerek Istanbu- 
lun bütün eski semtlerini tek 
tek dolaşıp günümüzdeki hali­
ni de fotoğraflarla tesbit edebi­
len bir amatör.
«İstanbul Albümü» adlı eserin 
deki görünümlerin bir çoğu 
bugüne kadar hiç bir yerde ya 
ymlanmamıs olan çok ilginç fo­
toğraflar. özellikle Zonaro’nun 
yağlıboya tablosundan detaylar, 
geçen yüz yılda köprü üstünde­
ki sivil, asker, bedevi, AvrupalI 
ve bir çok tipleri yakından ve­
ren görünümler gözler önüne 
serilmekte, yaşıyan ve yaşamış 
İstanbul dile gelmektedir.
Hepimizin anılarında yaşıyan Karaköy Köprüsü bambaşka bir görünüm içinde. 1877 yılında köp­
rünün değiştirme çalışmalarının yanısıra, fesli IHüsliimanlar, melon şapkalı Hristiyanlar köprüyü 
yaya geçerek işlerine gidiyorlar.
Çelik Gülersoy bu konudaki 
sorumuzu şöyle cevaplandırdı: 
«Sadece «Köprü» üzerine bir 
eser yazmak istemiş değilim. Ya­
yınlanan bu cild İstanbul’a ait al­
bümler serisinin ilk kitabını mey 
dana getirmektedir. Geçmişte bü 
tün dünyayı büyülemiş oir tabi­
at ve yapı sanatı güzelliğine sa­
hipken her geçen yıl bunu yiti­
ren kentimizin semtlerini birer 
birer ele alarak, buraların eski 
görünüşlerini başından sonuna 
kadar sıra içinde saptamak is­
tedim. Böylece her İstanbul kö­
şesinin geçirdiği değişiklikler or­
taya çıkacak, dağınık kalan belge 
Ier toplanacak ve şehri ne hale 
getirdiğimiz gerçeği ortaya çıka­
caktı. Bu çalışmaya nereden haş 
laınak gerekeceğini düşündüm, 
İstanbul’un, Avrupa kentlerinin 
çoğunda olduğu gibi bir merkezi 
olmadığım da hesaba kattım. 
Ama Galata Köprüsü, her çağda 
bu şehri dolduran halkın geçip 
gittiği ortak bir buluşma yeriy­
di. Onun için çalışmalarıma bu­
radan başladım.»
«Çağlar Boyunca İstanbul Gö­
rünümleri» ile «Alphonse de La- 
martine ve İstanbul yazıları»
isimlerini taşıyan her iki kita­
bında, üzerinde Topkapı Sara­
yında bulunan bazı porselen eş­
yanın üzerinden alınma «Roko­
ko» stilinde bir amblem, ka­
paklarını süslemektedir. Hukuk­
çu arkadaşımızın kitaplarından 
birincisinde Köprü ve Kara- 
köyün yüz yıldan fazla geçmişi­
ni dile getiren fotoğraflar ve 
belgeler yer almaktadır. İkinci
bizden
daha iri
anlatmış
İstanbul'un bütün semtlerini 
yüzyıllar öncesinden dile getiren 
Çelik Gülersoy, İstanbul Görü­
nümleri albümüyle bugüne ka­
dar bırakılmış büyük bir boşlu­
ğu doldurmaktadır.
■M
Yabancı 
yazarlar 
İstanbul’u
Ergin KONUKSEVER
BAZI kişiler vardır, tutkuları içinde topluma bir şeyler kazan­dırmak isterler. İşte böylesine tutkuyla dolu bir hukukçumuz olan Çelik Gülersoy, geçen ay içinde ilk cildi yayınlanan iiginç 
iki eseri ile sanat ve turizm çevrelerinin dikkatini üzerine topla­
mış bulunuyor.
Çelik Gülersoy’a fotoğraf ve re­
sim toplama konusundaki çalış­
malarının nekadar süre içinde 
devam ettiğini de sorduk. Güler­
soy şöyle cevap verdi: 
«Aşağı-yukan dört yıldır bunun 
üzerine çalışmaktayım. İstanbul 
semtlerinin Batıdaki gibi bir arşi 
vinin kurulmasını da çok istiyo­
rum. Yalnız bıı çalışmama bir 
kaç bilim kurulunun katılması 
sı ile daha olumlu sonuç alaca­
ğım. Yalnız bu konularda gene 
en değerli kaynaklar yabancı res 
samların tablo ve gravürleriyle 
yabancı tarihçi gezgin ve rahip 
gibi yazarların eserleri olmakta­
dır. Meselâ benim yayınladığım 
«I.amartine» i ele alırsak yazar 
Abdülmecit tarafından öze! ola­
rak kabul edildiği eski Ihlamur 
Bostanım ve evinin öyle bir tas­
virini yapmış ki bunu hiç bir 
yerli kaynağımızda bulabileceği­
mizi sanmıyorum.
Gerçi yaptığımız çevirilerin sa­
tış hızına bakılarak bugün bu ih­
tiyacı duyduğumuz söylenemez. 
Çünkü adını Taksim’de koskoca 
bir caddeye yazdıran Famartine 
hakkında Türkçe olarak ilk defa 
yayınlanan bu kitabımız çok az 
bir miktarda sattı. Buna rağmen 
bu diziye devam etmeyi ve baş­
ka eserleri de yayınlamayı gele­
cek kuşaklara karşı bir görev sa­
yıyorum. Yakında yayınlanacak 
olan Theophile Gautier’iıı «İstan­
bul Seyahatnamesi» de İstanbul’ 
da yaşıyan bir çok ünlü kişilerin 
hayatlarını ve yaşantılarını orta­
ya koyacaktır. Böylece hu kitap­
ları bize Batıdan gönderilen mek 
tuplar sayarsak cevabını geç 
te olsa vermiş oluyoruz.»
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


İstanbul'un 100 yıl öncesi fotoğraflarla canlandırılıyor

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/153706/3/001510985006.pdf

İstanbul'un 100 yıl öncesi fotoğraflarla canlandırılıyor

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository