Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Mustafa Celaleddin Paşa. Not: Gazetenin "Ankara Notları" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Ekmekçi, Mustafa

Istanbul Sehir University Repository

27 MART 1997 PERŞEMBE
ANKARA NOTLARI
MUSTAFA EKMEKÇİ
Şevket Süreyya’nın 100. Yılı! (2)
21 Yıl Önce, Çöküşü 
Gören Yazar...
25 Mart 1976’da aramızdan aynlan Şevket Süreyya 
Aydemir, ölümünden üç gün önce Cumnuriyet’te yayım­
lanan yazısında, “Hastalık nerede” diye soruyor, kendi 
sorusuna yanıt arıyordu. Ben araya girmeden sözü Şev­
ket Süreyya Bey’e bırakayım en iyisi. Şöyle diyor:
“Ama biz gene, bu uyanışta da en büyük görev gene 
kendilerine düşen aydınlara dönelim. Ama bütün ufuk- 
lan, kendilerini içine kapandıkları kör duvardan ibaret 
olan demagoglara değil de, ülkeyi de ‘bir sert kaya üze­
rinden’ bakar gibi, bütün boyuttan ile gören gerçek ay­
dınlara seslenelim. Ve soralım:
- Ülkemizi gittikçe saran, gittikçe çıkmazlara sürükle­
yen bu duygusuzluk, bu inkâr, bu sorumsuzluk ve güç­
süzlük, daha iyi yannlar için bir doğum ağnsı mıdır? Yok­
sa, bir tükeniş mi?.. Sanıyoruz ki cevap, göğüsleri par­
çalamasına haykıran bir ‘Tükeniş!’ olacaktır. .
0  halde ve evvela, başta şu partiler denilen, ama bir 
türlü parti olamayan, yalanı ve yalancılık ithamlarını hem 
de devlet yayın cihazlanndan, günlük, resmi edebiyat ha­
line getiren değersiz tahrik merkezlerinin gerçek hüvi­
yetlerini millete açıklamalıdır. Siyaset gibi ekonomiyi de 
kumar masası oyunlan haline getiren bütün cihazlan ve 
sorumlu organlan, milletin önünde, mutlaka teraziye 
koymalıdır. Hem de tarihi bir görev olarak. İşte şimdi ay­
dınların, ihmal kabul etmez görevi budur. Ama bu kadar 
mı? Hayır! Hastalık artık toplumun yapısındadır. Bu ko­
nuyu her vesile ile ele alacağız. Şimdi başka bir konuyu 
hatırlatalım.
Gene bu sütunlarda ve daha 1971, yani şu ne ıdığı 
hâlâ tartışılan ve onu yapanların da üzerinde anlaşama­
yıp, hâlâ birbirlerini tartakladıktan ‘12 Mart darbe, mü­
dahale veya uyarı 'sı günlerinde, üniversiteler üzerinde 
durmuştuk. ‘Oralarda olup biten şeyler, daha verimli gün­
lere bir doğum ağrısı mı’ konusunu işlemiştik. Bu yazı­
mız vesilesi ile ve Sayın Prof. Muvaffak Seyhan, 3 Ara­
lık 1971 tarihli M illiyette şunlan yazıyordu:
‘Sayın Şevket Süreyya Aydemlr’in, bir süre önce Cum­
huriyetle Doğum Sancılan Çeken Üniversite adlı çok de­
ğerli bir yazısı çıkmıştı. Demek ki üniversitenin kuruluşun­
dan 40 seneye yakın bir zaman geçmesine rağmen, bu 
doğum, hâlâ bir türlü mümkün olmamıştır.’
Evet Sayın Profesör, nazik ilginizi çeken o zamanki so­
ru nu, eğer bugün uygularsak, üniversitelerimizdeki san­
cılan, artık sadece bir doğuma ulaşamamış olarak da de­
ğil, hatta sözün bütün anlamı ile, düpedüz bir çöküş, bir 
tükeniş olarak vasıflandırmakla, ancak gerçeği dile ge­
tirmiş oluruz. Evet, doğum ağnlan değil, b ir tükeniş! 
Hem de yalnız, üniversitelerimizde mi? Hayır! Hemen 
bütün milli yaşam alanlanmızda.
Oysa öte yandan, bizim her mihnetten başka, şimdi 
bir de bu tükenişe tahammülümüz yoktur. Hemen her 
vesile ile tekrarladığımız gibi, biz artık, son topraklar üs­
tünde son Türkleriz. Gerçi kendimize güvenimiz ve bir 
felaket karşısında, kanımızın son damlasına kadar dire­
neceğimiz sloganlanmızı gene de yitirmeyelim. Ama şu­
nu da biliyoruz ki, değil dünyanın süper devletleri, hat­
ta daha arka planlarda gelen ve hemen hiçbiri, hiçbir 
uluslararası davamızda, bize bazen tek oy bile verme­
yen daha arka plandaki devletler arasında bile, hem iç 
yapımızla, hem moral dayanaklarımız, hem de ekono­
mimiz, hem silahlanmızla, milletçe, daha pek çok düzen­
lemelere muhtacız... Önemli zaaflar içinde bulunuyomz. 
Yarın dünyanın alın yazımıza neler yazdığını ise oldukça 
belirgin olarak seçmek, o kadar zor olmasa gerek. Bir 
ülke ki, ihracatı, ithalatının üçte birine iner; ihracat geli­
ri de, tümüyle sadece, petrol ve türevleriyle, araba, las­
tik, yedek araba parçalarına gider; bir ülke ki, son ya­
yımlandığı gibi 375.000 işadamı, aylık gelirlerini, ortala-f 
ma 833 liradan az gösterirlerse, bir ülke ki daha-1322> 
yılı Meclis açılmasında Atatürk ün vaat ettiği, ilan ettiği 
toprak reformu, 54 yıl sonra bile onun emaneti devret­
tiği çocuklarının elinde gerçekleşemez, ağalann bıyık al­
tından güldükleri bir alay konusu olarak sürüklenir. Ve 
televizyonda ilan edildiği gibi, bu yıl artık hükmü sona 
erecek olan kamulaştırmadan, bütün Urfa ilinde, ancak 
161 aileye o da takıntılı bir toprak sadakası halinde bir 
şeyler düşer. Kısacası, bir ülke ki, üniversitelerinde ders­
ler okunmaz, sokaklarda gençler güpegündüz vurulur, 
ama katiller bulunmaz. Devletin hakkı ve malı ise, Yağ­
ma Haşan’m böreği gibi yenir, içilir, paylaşılır, o zaman, 
o ülkede çöküntüyü ve tükenişi görmezlikten gelirsek, 
devlete suikastta bulunmuş oluruz.
Kısacası bize, yeni insanlann, hamiyetli ve aydın in­
sanların, gerçek aydınlann, laf ebeliği değil, bir yeniden 
düzenlemeyi sağlayacakları, bir yeniden doğuş, yeniden 
uyanış ve milletçe Dir kendini buluş lazım. Bu kendini bu­
luş, ya başarılır, ya başarılamaz. Ama nıhu ve davranış­
ları ile bozulmuş politikacının tekelinden, bu ülkenin ar­
tık kurtarılması şarttır. Yoksa politika, demagoji halinde 
sürer gider, ekonomi spekülasyon halinde sürdürülür ye 
soygunlarla doymayan yağmacı, bu defa da devlet iş­
letmelerine, devlet çiftliklerine göz diker ve ülkeyi haraç- 
mezat kendi tapulanna katmak isterse, üniversiteler ka­
panır, üniversiteler, hâlâ belirsiz katiller tarafından kur­
şunlanırsa, bu tükeniş, ne yazık ki, kaçınılmaz bataklık­
lara varır ve oralarda, milli varlıkla beraber, milli haysiyet 
de ne yazık ki, kaçınılmaz bataklıklara varır ve oralarda, 
milli varlıkla beraber, milli haysiyet de, ne yazık ki, erir gi­
der. "
Şevket Süreyya Aydemir’in, yüzüncü yılını kutlamak 
için, aktardığım bu gerçekçi yazısını özetlemedim. Kimi 
okurlar, arkadaşlar, yazıyı olduğu gibi vermemi istiyorlar­
dı öyle yaptım. Koca Şevket Süreyya Bey, daha çok anı­
lacak, yapıtları elden ele dolaşacak, okunacaktır. Onu bi­
liyorum. Şevket Süreyya Bey’ln ölümünden üç gün ön­
ce çıkan yazısı yayımlandı bitti, ama 100. yılı daha bit­
medi!
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Şevket Süreyya'nın 100. Yılı!:21 yıl önce, çüküşü gören yazar...

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/138487/3/001580680010.pdf

Şevket Süreyya'nın 100. Yılı!:21 yıl önce, çüküşü gören yazar...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository