Taha Toros Arşivi, Dosya No: 42-Halit Ziya Uşaklıgilİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Cevat Fehmi

Istanbul Sehir University Repository

30 güzide arasında bir anket: 5
Halit Ziya Beye göre 
güzel kadın kime derler ?
«Hem boyalı, hem boyasız, hem uzun 
saçlı, hem kısa saçlı, yeter ki yakışsın!»
üstat Halit Ziya Beyin anketime 
verdiği cevapları aynen naklediyo - 
ram:
Hem yeni, hem eeki!
—— Yeni tarz san’at eserleri, de- 
korsuz oynanan tiyatro, Rusya’da* 
ki serbest izdivaç, Almanya'daki 
çıplaklar, halâsa son zamanlardaki 
yenilik cereyanları için ne düşünü - 
yorsunuz ?
—  Yenilerde olsun, eskilerde ol* 
sun nerede beni tatmin edecek, bende 
bir heyecan uyandıracak bir san'at 
»seri, bir hassasiyet ateşi keşfeder­
sem ona meftunum. San'at telâkki­
lerimde eskilik, yenilik diye bir fark 
icat ederek, tahassüslerimi e tefri­
kin ibresine mahkûm tutarak tevcih 
etmekten daima uzak kaldım.
Tiyatroyu; eserile, san'atkârlarile, 
sahaesile ve sahnesinin bütün leva • 
zım ve teferrüatile, hatta binasile ve 
orayı dolduran halkın tahassüs se - 
viyesile tecezzi kabul etmiyen bir 
kül halinde telâkki ederim; yahut 
kendi köşemde hayalen temsil ede • 
rek tiyatroyu kitaplarımda temaşa 
ederim.
Üstat Halit Ziya Bey 
Rua’lar acele ediyorlar!
—  İzdivaç icat edilelidenberi hiç 
bir zaman emin ve salim bir istinat 
(Mabatli S üneü sahifede'ı
tmhuriyet
30 güzide arasında bir anket 5
Halit Ziya Beye göre 
güzel kadın kime derler?
( Birinci sahijeden maba.it ) 
noktası bulamamış İçtimaî bir mu - 
vazaa ise bugün onun her diyarda 
geçirdiği buhranlara taaccüp etme­
mek lâzımdır. Rus’lar zamanlarına 
biraz takaddüm etmiş görünüyorlar, 
onlar ric’î bir harekete mecbur olun- 
cuya kadar berikiler ileriye hareket­
lerinde devam ederlerse elbette bir 
telâki noktası bulurlar.
. Çıplaklık güzel değildir!
—  Zannetmem ki çıplak az çok, 
çoktan ziyade az, giyinmişten daha 
güzel olsun. Bir kaç sene evvel Ber­
lin kabareleri için sana’tkâr aramak 
üzere Paris’e giden bir Alman heye­
tinin Fransız muharrirlerinden biri­
ne söylediğini tahattur ediyorum: 
«Tamamen çıplak sana’tkârlar halk 
için cazibedar olmuyor» demişlerdi. 
Bu sözü doğru buluyorum. Eğer 
mes’ele vücudün sıhhat ve selâmeti 
zeminine mevzu ise bunu benden 
sormıyınız, ben ki ufak bir telebbüs 
ihmalile derhal nezle olurum.
Bizzat hayat yalan değil m i?
—  Hayatınızda yalan söylediniz 
mi? Yalan söylemiyen insan olur 
mu?
—  Hayatımda istiyerek zarar ve­
recek yalan söylediğime zahip de - 
ğilim, fakat istemiyerek zarar ve - 
recek hakikatler söylediğime acı 
tecrübelerle kaniim. Hayat zaten ya­
landan terekküp etmemiş midir, biz­
zat kendi yalan bir rüya değil midir? 
Hayatın arasından yalan söylemeden 
geçmek iddiasında bulunanlardır ki 
en büyük yalanı söylerler. «Fitne çı­
karan hakikatten maslahat düzel - 
ten yalan daha iyidir» diyen İran ha­
kimde hemfikrim. Hayata yalanla 
çıkarıldım, yalanla yürütüldüm; «Cıs, 
yakar!..» dediler, elimi beni cezbe­
den bir şişeye uzatmaktan menetti­
ler; «ilâç süreceğiz!» dediler, dişi 
mi çektiler; «sadece bir yoklıyaca- 
ğız!» dediler, parmaklarının arasın­
da saklı neşterin darbesile haykırt­
tılar; ve hep öyle devam etti; ben de 
hayatıma başlıyalıdanberi alınmış bu 
dersleri başkalarında tatbik ediyo - 
rum. Hatta belki size bu cevabı ve - 
rirken bile biraz yalan söylüyorum; 
doğru söyleyip te dokuz köyden ko- 
vuhnaktansa biricik Yeşilköy’ümde 
sakin sakin ömrümün sonuna mun • 
tazır olmak daha muvafık değil mi ?
Hangi muharrir, hangi şair, 
hangi aktör?
—  Hangi muharriri, hangi aktörü, 
hangi ressamı, hangi şairi seversi - 
niz? Hoşlandığınız hava, mevsim, 
renk, koku, yemek hangileridir?.
—  Hangisinde beni tehyiç eden, 
bende alâka uyandıran, beni hassa­
siyetimde ve sana’t telezzüzümde 
tatyip eyliyen bir hal bulursam. 
Yazıda, temsilde, resimde, şiirde, 
her şeyde ne asra, ne mesleğe, ne 
nesle, ne lisan ve şiveye, ne tarz ve 
üslûba merbut değilim. Tam mana - 
sile iktitafiyim. Bu bana geniş ve hu­
dudu açık bir telezzüz sahası bahşe­
der. Ancak itiraf ederim ki yaş beni 
günden güne daha müşkülpesent, ilk 
heyecanın tesiratma daha zor kapı­
lan bir adam yapıyor. Ne kadar ya­
zık! Dişleri dökülmüş bir ihtiyarın 
yemek beğenmemesine benzer bir in- 
kiraz...
Solgun renkleri severim !
Baharda çeşit çeşit güllerin, yazın 
renk renk dalyaların, sonbaharda 
sayısız elvan ile ihtişamlarını seren 
krizantemlerin karşısında; ve her 
zaman güzel gözlerin füsunu altında 
buna karar veremedim. Galiba müç- 
tenip, muhteriz renklerden daha 
haz alıyorum. Soluk eflâtunu küstah 
bir mora, tozpembeyi parlak bir ala, 
havaî maviyi cesur bir lâciverde ter­
cih ediyorum, ve her şeyi örten gece­
nin libası olduğu için siyahı çok se­
viyorum. Koku olarak kırk seneden- 
beri beni takip eden annemin koku- 
sunu, hava olarak evimin havasını,
her mevsimi, ve her yemeği severim; 
üşümemek yahut bunalmamak, ye­
dikten sonra nedamet etmemek şar- 
tile.
Kadın nerede çalışmalı?
—  Kadın yazıhanede mi, evinde 
mi çalışmalı? Boyalı kadın mı, bo­
yasız kadın mı? Kısa saçlı kadın 
mı, uzun saçlı kadın mı? Çok oku - 
muş kadın mı, az okumuş kadın mı?
—  Yazıhanede de, evde de, iyi ça­
lışmak, çalışmasından kendi vaka • 
rım, kendi azmini mutmain etmek 
üzere her yerde; ancak sokakta de­
ğil...
Hem boyalı, hem boyasız, hem u- 
zun saçlı, hem kısa saçlı, yetişir ki 
yakışsın; yani ben yakıştırmış ola - 
yım.
Ne çok okumuş, ne az okumuş; o- 
nu ne kendime faik, ne kendime dun 
görmek isterim; ne ben ondan mah- 
çup, ne o benden mahçup olalım. 
Mademki erkeklerle kadınlar ara • 
sında müsavat tesisi azmindeyiz; biz 
erkekler gibi olsunlar; yani ne çok, 
ne az...
Avrupctdan mı, bizden mi 
bahsediyor sunuz ?
—  Sinema mı, tiyatro mu, sesli 
filim mi, sessiz filim mi?
—  Hepsini. Namık Kemal tiyatro­
nun kıymetinden, ehemmiyetinden 
bahsedeli kaç sene oldu? O zaman- 
danberi ne yaptık? Dünkü Bulgar- 
lar, Sırp’lar, Rum’lar, Romen’ler 
ne yaptılar? Başka yerlerde, başka­
ları tarafından icat edilmiş, ileri gö­
türülmüş, kemale erdirilmiş şeyleri 
yeniden icada kalkışmak abestir iti- 
kadındayım. Filimler içinde beni her 
suretle memnun bırakanına henüz 
rasgelmedim; sahne eserlerine ge - 
linçe: Avrupa’dan mı bahsediyor - 
sunuz, bizden mi?..
*  *  *
Halit Ziya Beyin cevapsız bırak­
tığı sualle^ şunlardır:
—  Güzel erkek ve güzel kadın size 
göre nasıl tarif edilir? Erkeğin ka­
dına, kadının erkeke benzemesini be­
ğeniyor musunuz?
—  Size göre aşk nedir? Hiç âşık 
oldunuz mu?
—  Öldükten sonra yakılmak ister 
misiniz? Niçin?
—  Karısına hiyanet eden bir er - 
kek, kocasına hiyanet eden bir ka - 
dm size göre nasıl bir mukabeleye 
hak kazanmış olur?
—  Hayatınızda en mes’ut, en heye­
canlı, en yeisli zamanlarınız hangi - 
leridir?
Nasıl, en fazla merak ettikleri­
miz, değil mi?
C EV A T FEHM İ
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 0 9 0 7 3 0 0 6 *


30 güzide arasında bir anket 5:Halit Ziya Beye göre güzel kadın kime derler?

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository