Taha Toros Arşivi, Dosya No: 185/A-Sinema Tarihiİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033)Stüdyolar artık TV filmi çekiyor:Tanıdığım ikinci yıldız, qecen hafta ölen Randolph Scott'tuMasal gibi:Yıldızlar yepyeni ayakkabılarını ve giysilerini çöpe atıyo

Erinç, Melih

Istanbul Sehir University Repository

Z?- ?  97
" T -
SİNEMA BAŞKENTİ 100 YAŞINDA
Bir Zamanlar Hollywood a
MELİH ERİNÇ
Tanıdığım ikinci yıldız, qecen hafta ölen Randolph scott'tu
S tü d yo la r a rtık  
TV  film i çekiyor
B
İNDOKUZYÜZELLİLİ, bindo- 
kuzyüzaltmışlı, bindokuzyüzyet- 
mişli yıllar... Zam an, nasıl da ça­
buk geçiyor. Bana daha uün gibi 
gelen bir geçmişten, olanca gör­
kemi ve ünlü kişileriyle göz kırpan 
efsane şehirde, sinema sanatının 
hâlâ başkenti sayılan Hollywood’ 
da, bunca zam an sonra yeniden bulunm ak, gerçekten 
heyecan verici bir olay...
Açık söyleyeyim, anılarımı tazelediğim Hollywo- 
o d ’da büyük bir değişiklik bulam adım . Elbette b irta­
kım şeyler başlamıştı, am a sinemanın başkenti, yine 
sihirli havasını koruyordu, yine Hollywood’du.
Hollywood’un ünlü film stüdyolarında yine harıl 
harıl film çevriliyor, fakat platolar şimdi daha çok te­
levizyon filmleri için kiralanıyor.
Sinemaseverlerin yakından hatırlayacakları ünlü 
Colum bia şirketini, Coca-Cola satın alm ış... Bir di­
ğer şöhret, Warner B ros’un yönetimi ise, Türk asıllı 
Nasuhi ve Ahmet Ertegün kardeşlerin elinde... Ya bir­
çok unutulmaz filme damgasını basan Param ount şir­
keti? Onu da Gulf and Western adlı bir holding ele 
geçirmiş...
M etro Goidwyn M ayer’e gelince: Ünlü TV dizisi 
Dallas’ın yapımcısı Lorim ar şirketi, sonunda bu devi 
yutmayı başarm ış, artık dilediği gibi borusunu öttür- 
meye hazırlanıyor...
Yıllar önce sinema başkentine ilk geldiğim gece­
nin heyecanını, bu ziyaretimde nedense bulam adım . 
Neydi acaba eksik olan?
O ilk geceyi nasıl da hatırlıyorum:
Uzun bir yolculuktan sonra indiğim otel odasın­
da, heyecandan gece gözüme uyku bile girmemişti. Sa­
bah saat yedibuçukta, kahvaltı bile etmeden dışarı fır­
lamış ve Hollywood sokaklarında dolaşm aya başla­
mıştım.
Hollywood’da yıllarca kaldıktan sonra, bu büyü­
lü şehri iyice öğrenecek, burada “ yıldız"larla tanış­
m anın değil, karşılaşmanın bile zor olduğunu anlaya­
caktım.
Onlarla tanışabilmek için stüdyolara girmek gere­
kiyordu. Fakat bu da çok güçtü ... Ancak tanıdık bi­
riyle bunu gerçekleştirmek m üm kündü... Bu tanıdık 
kişi, b ir dilekçe yazacaktı... Dilekçe, ilgili ofis tara­
fından kabul edilecekti... Size bir belge vereceklerdi. 
Bu belgeyi de her istendiğinde göstermek şarttı.
Am a bu belge de am aca ulaşmak için tek başına 
yeterli değildi. Stüdyonun içine girseniz bile, filmlerin 
çevrildiği "sound  stage-plato"nun kapısına dikilen po­
lis, belgenizi görmeden sizi içeri bırakmıyordu!
TÜRKÇE BİLEN POLİS
İşte o günlerde, California Üniversitesi’nde İngi­
lizce kurslarına devam ederken, Cengizhan Koraitan 
ile tanıştım . Aynı sınıftaydık. Fox stüdyolarında ça­
lışmak üzere Los Angeles’a gelmiş ve önce İngilizce 
öğrenmeye başlamıştı. Beni stüdyoya götüreceğini söy­
leyince, çok sevinmiştim.
Kararlaştırdığımız saatte Fox stüdyolarının kapı­
sı önünde buluştuk. Beni önce "danışma” daki üni­
form alı polise tanıştırdı polis başını kaldırdı ve bana 
Türkçe sordu:
“ Nasılsınız?’’
Çok şaşırmıştım. Türkçeyi nerede öğrendiğini sor- 
| dum. Ancak birkaç kelime bildiğini, bunları da Birin-
Başlarken
Sinema dünyasının ilk başkenti sayılan 
Hollywood bu yıl 100. yaşını kutluyor. Califor­
nia Üniversitesi Sinema BOİümO’nü bitiren ve 
Warner Bros İle Columbia stüdyolarında staj 
gören Melih Erinç, bundan çeyrek yüzyıl önce 
Hollywood'la İlgili röportajlarını 79507/  yıllarda 
Milllyet’te yay ' - ■  ■
rar Hollywood 
yıl arayla iki I
nandolph
mızdart Mr.Lev, 
od'un Önlü ko\
Randoiph Sco
ci Dünya Savaşı sırasında İstanbul’da bulunduğu sı­
rada öğrendiğini söyledi.
İlk engeli aşmış, stüdyonun dış kapısından içeri gir­
miştik. Platoya doğru ilerliyorduk. Stüdyonun içi, tah­
minimin aksine çok tenhaydı.
'Basamakları tırm anıyorduk ki, mavi süveterli, si­
yah pantolonlu, kısa saçlı b ir kızın kapıdan çıktığım 
gördüm . Yüzü bana hiç de yabancı gelmemişti. Fakat 
telaştan kim olduğunu hatırlayamamıştım. Zaten kar­
şılaşmamız da pek ani de gerçekleştiğinden, düşünmeye 
bile vakit bulamamıştım.
Siyah saçlı kız, yanımdaki arkadaşımı görünce, dur­
du ve gülümsedi. Arkadaşım  beni hemen tanıştırdı ve 
kıza, “ Miss Caron!” diye seslendi.
Böylece Hollywood’da tanıdığım ilk “yıldız”m Les- 
lie Caron olduğunu anladım .
Leslie Caron, konuşmamızdan sonra oradaki oto­
matik Coca-Cola makinesine on sent atıp, bir şişe al­
mıştı. İçeri girince, filmin dans sahnelerinin çekildiği­
ni gördük. Dans direktörü, platodaki dansözlerin pro­
vasıyla uğraşıyordu.
Birden “ Miss Caron!” diye seslenildiğini duy­
duk. Dans direktörü, prova için kendisini çağırıyor­
du. İstediğiniz kadar ünlü olun, çalışma anında cid­
diyet şarttı. Leslie Caron da şişesini yarım  bırakarak, 
hemen direktörün yam na koşm uştu...
RANDOLPH SCOTT’ LA
Hollywood’da ikinci tanıdığım yıldız, kovboy film­
leriyle ün yapan ve geçen hafta ölen Randolph Scott 
oldu. Bu tanışmayı da eski vatandaşlarım ızdan Mr. 
Levi’ye borçluydum.
Mr. Levi bugün artık hayatta değil.
O zaman karşılaştığımızda, kırk beş yıl önce Bir­
leşik Am erika’ya geldiğini, New York’a ayak bastı­
ğında, cebinde sadece beş-altı lirası bulunduğunu ve 
henüz 17 yaşında b ir delikanlı olduğunu anlatmıştı. 
Ayrıca Türkçe ve İspanyolcadan başka dil de bilmi­
yormuş. Azmi ve çalışkanlığı sayesinde kısa sürede İn­
gilizce, Fransızca ve A rapça öğrenmiş. Stüdyonun 
önemli bir yerinin sorumluluğu da kendisine verilmiş...
Son ziyaretimde de, buraya yerleşmiş Türkleri do­
laştım . Bana anlattıklarına göre, Los Angeles’ta  şim­
di eskisinden daha çok Türk yaşıyor. A ralarında Tür­
kiye’deki m allarını, mülklerini satarak yerleşenlerle, 
Türkiye ve O rtadoğu’dan göç eden çok sayıda Erm e­
ni de var.
Mr. Levi beni “ Columbia Ranch-Columbia Çift-
liği” ne de götürm üştü. Burada çeşitli uluslara ait m a­
halleler yapılmıştı. Bir yandan bir A rap mahallesi, 
onun yanında Berlin’den, ilerisinde Paris’ten bir so­
kak ... Hemen yanı başında ise ağaçlar arasında bir 
Afrika köyü... Bunlar hep filmler için hazır, bekliyor­
du ...
Bunları gördükten sonra, kovboy filmlerinin çev­
rildiği platoya yönelmiştik. Bir kavga sahnesi prova 
ediliyordu. Haydut rolündeki oyuncu ile dövüşen, Ran­
dolph Scott’tu. Savrulan yum ruklar hep num ara, ye­
re yuvarlanm alar, önceden planlamalıydı.
Randolp Scott ile ancak öğleden sonra tanışabil­
miş ve birlikte yemek yemiştik...
YARIN!
BEVERLY HILLS
i m  ı h h i h  "M*! 1 1 «
9 . 3 - B Q
SİNEMA BAŞKENTİ 10b YAŞINDA
Bir Zamanlar Hollywood m
MELİH ERİNÇ
Yıldızlar yepyeni ayakkabılarını 
ve giysilerini çöpe atıyor
M asa l g ib i...
0 2 4  bin villa ve köşkün ver al­
dığı Sunset Bulvarı nın Be­
verly Hills'te başlayan bölü­
münde yıldızların evlerinin 
bulunduğu yerleri gösteren 
haritalar peynir ekmek gibi 
hayranlarınca satın alınıyor
»
OLLYW OOD, İstanbul’un Şişli 
semti gibi, Los Angeles’ın bir bö­
lüm ü... Yüzölçümü olarak, Los 
Angeles dünyamn en büyük şeh­
ri sayılıyor. Los Angeles’ın dün­
ya çapındaki ünü, biraz da sınır­
lan  içinde dünya sinema başkenti Hollywood’u ba- 
nndırm asından gelir.
Tıpkı dün olduğu gibi, bugün de Hollywood sem­
ti, Batı Hollywood ve Kuzey Hollywood olmak üzere 
ikiye ayrılıyor.
Param ount, Colum bia, Desilu (eski RKO Radio) 
stüdyolan, bağımsız film laboratuvarlan, televizyon 
şirketleri, reklam ajanslan, artist ajanlan, teknik mal­
zeme kurumlan, ünlü Technicolor Stüdyosu, asıl Holly­
wood sayılan Batı bölüm ünde...
Kuzey bölümünde ise Universal, onun biraz ileri­
sinde W arner Bros, stüdyosu yer alıyor. Metro 
Goldwyn Mayer stüdyosu ise, Los Angeles’in bir baş­
ka semti olan Culver City’de. 20’th Century Fox stüd­
yosu ise (şimdi yapılan tadilatla, Century C ity’ye dö­
nüştürüldü), Beverly Hills’te yer alıyor.
Am a Beverly Hills de, yine dünya çapındaki şöh­
retini, aslında bir “ Yıldıziar Mahallesi" olmasına borç­
lu. Ve emin olun, bu semt yalnız C alifom ia'nın değil, 
Birleşik Am erika’nın en lüks ve görkemli bir yerleşme 
merkezi olarak biliniyor. Semtte yalnız en büyük zen­
ginlerle, çok ünlü oyuncular, prodüktörler ve yönet­
menler oturuyor.
SESSİZ ŞEHİR
Beverly Hills’in o  gösterişli ve göz kamaştırıcı gö­
rüntüsü içinde bir de daha da lüks sayılan bir yeri var 
ki, orası da Bel Air! Burası, Beverly Hills lüksünü de 
aşan bir çılgınlık sanki!
Bu semt hakkında yazılmak istenenler, birkaç ki­
taba ancak sığabilir. Bir zamanlar Metro Goldwyn Ma- 
yer’in senaryo yazarlarından Harry Ruskin, büyük evi­
nin iki odasını benim oturm am a tahsis etmişti de, bu 
sayede ünlü ve efsaneleşmiş sinema oyuncularından La­
na Tnrner ile Gene Kelly’nin komşuları olmak onu­
runa ermiştim.
Beyazperdede genellikle abartılarak sergilenen 
Amerikan tarzı hayatı aslında burada görmek pek 
mümkün değil. Ünlüler de, diğer sade Am erikan va­
tandaşları gibi bir yaşam düzeni içinde...
Califom ia’da evler genellikle tek kadıdır. Oysa bu­
radaki evler, daha doğrusu köşkler, villalar, bazen iki, 
bazen de üç katlı... Ve istisnasız hepsinin göz kam aş­
tırıcı birer bahçesi var... Özel yüzme havuzlan, tenis 
kordan  olanlar da, yapılar içinde çoğunluğu oluştu­
ruyor. Usta oyuncu ve dansör Gene Kelly, kızı ile sık 
sık kendi kortunda tenis oynardı.
Gelelim Sunset B ulvan’na ... Burası Los Angeles’ 
in en ünlü caddesi, daha da doğrusu b u lvan ... Aynı 
zamanda da en uzunu! Evlerin ya da saray yavrulan- 
nın num aralan, bulvarın başında l ’den başlıyor ve so­
nuna doğru 24 bini aşıyor!
Sunset Bulvan’mn Beverly Hills’te başlayan bölü­
münde, yıldızların evlerinin bulunduklan sokak ve kapı 
num aralannı gösteren haritalar, peynir-ekmek gibi sa­
tılıyor. Genellikle de Birleşik Am erika’nın başka şe­
hirlerinden gelen turisder, bu haritalara rağbet ediyor­
lar.
Melih Erinç (ayakta) geçenlerde AIDS kurba­
nı olarak ölen Rock Hudson'a, hayranı olan 
bir genç kızı özel sohbette tanıştırıyor.
Fakat Beverly Hills’in en büyük özelliği, son de­
rece sessiz ve tenha oluşu. Semt, insana çok kez terk 
edilmiş bir şehir izlenimi veriyor.
Sokaklarda hemen aralıksız devriye gezen polis oto­
mobilleri de, kötü giyimli bir yaya gördüler mi, he­
men yanm a yaklaşıp kimliğini sorar, o rada ne aradı­
ğını öğrenmek isterler...
Beverly Hills’te evlerin bahçeleri de çok güzel... 
Çoğunluğu Japon veya MeksikalI olan bahçıvanlar, her 
gün çiçeklerin bakımını yapıyor, suluyorlar...
ESKİCİLER CENNETİ
Beverly Hills, Los Angeles’in bir semd olduğu hal­
de, idari yönden ayrı bir statüye bağlı. Yargı organ­
ları da öyle. Belediyesi, polisi, mahkemeleri, hep ay­
rı.
Hollywood sokaklarında pek görünmeyen yıldız­
lara, bazen Beverly Hills çarşılarında rastlayabilirsi­
niz. Çünkü bazıları bu çarşılara inerek alışveriş yap­
mayı pek sever.
Bizim ünlü eskicilerimiz, Beverly Hills sokakların­
da şöyle bir dolaşsalardı, hiç yoktan zengin oluver- 
meleri işten bile değildi. Çünkü, evlerin önündeki çöp 
varillerinin içinde, •‘yıldız’Mara göre eskimiş sayılan 
pınl pınl ayakkabılar, elbiseler, daha neler, neler yoktur 
k i...
Bugün de yemek artıklan, çöp varillerine bildiği­
miz anlam da konmuyor. Şimdi bizde de bazı evlerde 
bulunan ve çöpleri, yağlan ve kemikleri eritip toz ha­
line getiren otomatik cihazlarla ufalanıyor, sonra da 
su borusuyla kanalizasyona akıtılıyor. Bu nedenle çöp 
varillerinde rahatlıkla ayakkabı, elbise gibi eşyaya rast­
lamak mümkün.
Bizdeki pek çok ünlü gibi, şöhretlerin telefon nu­
m aralan  da elbette şehir telefon rehberinde yer almı­
yor...
Los Angeies’in bir özelliği daha var: Saat 18.00’den 
sonra otomobiller istenilen yere park edilebiliyor. Ama 
Beverly Hills’te ise bunun tam aksi geçerli: Semtte ge­
ce yansından sonra hiçbir otomobil sokakta bırakıla­
maz! Garaja veya garaja açılan yola konması şart.
Bazı evlerde garajlar, birkaç araba alabilecek ka­
dar geniş... Fakat yine de ihtiyacı karşılamaya yet­
mez... Çünkü ailede hemen her bireyin kendi otom o­
bili var. H atta  aşçı ve hizm etkârlann bile...
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
1 5 0 2 3 1 0 0 0 6 *


Sinema başkenti 100 yaşında:Bir zamanlar Hollywood

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository