Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Namık Kemal.



Not: Gazetenin "Edebiyat Bahisleri" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Kaplan, Mehmed [Mehmet]

Istanbul Sehir University Repository

| ~HH Edebiyat bahisleri S- | ■
Namık Kemal ve M. Akif'in 
temsil ettikleri kıymetler
T ürk milletinin Tanzi- mattan bugüne kadar hâtırasını yücelettiği 
edebî şahsiyetlere dikkat eder­
sek, hemen hepsinin İçtimaî bir 
ülküyü ifade ettiklerini görü - 
rüz: Namık Kemal hürriyet ve 
kahramanlığı, Tevfik Fikret al­
çaklığa kargı isyan ve ahlâkı, 
Mehmed Akif İçtimaî ıztırabı, 
Yahya Kemal tarihî ihtişamı 
temsil ederler. Ara sıra Abdlil- 
hak Hâmidin de adı anılırsa da, 
halk, onun ifade ettiği mânâyı 
bir tek mefhum ile kavrayama­
dığı için, etrafında toplanan he­
yecan ötekilerinki kadar kesif 
değildir. Ziya Gökalpm toptan 
temsil ettiği mâna vazıh olmak 
la beraber, İçtimaî bünyemizle 
yakın alâkası olmadığından, ce­
miyetimizi belki de Hâmidden 
daha az alâkadar eder.
Bunların yanı sıra, Cenah Şe- 
habeddin, Halid Ziya veya Ah- 
med Hâşım, san’at değeri yük­
sek olmalarına rağmen, umumî 
bir tebcil mevzuu değildirler.
Yukarıda adları zikredilmiş 
olanlar arasında daha sıkı bir 
tasfiye yaparsak, uyandırdıkları
geni# ve derin heyecan bakımın 
dan, Namık Kemal ile Mehmed 
Akif ön plânda gelirler.
Umumî efkârın bu tercihi dik 
kate şayan bir keyfiyettir: Mil­
letler, hâtıralarım samimiyetle 
tebcil ettikleri şahsiyetlerle,
veya uymıyan cereyanların İç­
timaî bünyemizle alâkalan da 
tâyin olunabilir, zannediyorum.
Her şeyden önce, umumî efkâ 
nn bu iki şahsiyetlere tebcil et- 
ği kıymetin san’atkârlık kudreti 
olmadığını söylemek lâzım. Ka­
malarını makul gösterir. Cemi­
yet şübhesiz bu zümrenin çalış­
malarından çok faydalanır; mek 
teb, fabrika ve daire onlar sa­
yesinde işler.
Fakat bir de, Yunus Emre gi
feryâd-ü- figan koparana!
Diyen, içleri kuvvetli bir aşk 
ve ıztırabla yanan, kalabalığı
hs
ve
bu
fe
Bil
fec
oı
la
bi
Y i
P
ic
d
s
o
n
d
d
P
‘ i
v
d
n
h
b
n
d
h
n
d
Yazan:
j Doçent Dr.Mehmed Kaplan
bağlı bulundukları veya özledik 
leri kıymetleri açığa vurmuş o- 
luriar. Müşterek tebcil mevzu­
ları, İçtimaî mes’eleierle alâkalı 
bulunanlar için, adeta bir ibre 
gibi kitle ruhunu harekete geti­
ren kuvvetlerin neler olduğunu 
ve ne tarafa müteveccih bulun­
duğunu açıkça gösterirler.
Son seksen sene zarfında ha­
tıraları daima heyecanla anılan 
bu iki büyük şahsiyet ile, Na­
mık Kemâl ve Mehmed Akif 
le, Türk milleti acaba hangi te­
mayül, arzu ve ülküsünü ifade 
etmek istiyor? Bunların mâna­
sı iyice tesbit edilirse, ideoloji 
sahasında bu kutublara uyan
mık Kemal ile Mehmed Âkifin 
eserlerine estet gözü ile bakılır 
sa, Abdülhak Hâmid, Cenab Şe- 
habeddin, Ahmed Hâşım ve Yah 
ya Kemalin yanında hayli zayıf 
kaldıkları görülür.
Şu halde mes’elenin hallini 
san’atin dışında aramamız ieab 
eder.
Acaba bu iki şahsiyet duygu 
ve fikir bakımından ötekilerden 
daha üstün bir kıymet mi taşı­
yorlar ?
öyle zannediyorum ki, edebi­
yat tarihimizde eserleri Namık 
Kemalinki ile Âkifinkinden da­
ha zengin muhtevaya salıib şah 
siyetler vardır. Getirdiği sayı­
sız temleri ile Abdülhak Hâmid, 
engin kültürü ile Halid Ziya, 
büyük sistemi ile Ziya Gök Alp, 
muhteva cihetinden, onlardan 
kıyas kabul etmiyecek derecede 
üstündürler. Adı son nesil ta­
rafından pek az tanınan Ahmed 
Cevdet paşa, malumatı ile Na­
mık Kemale hoca olabilirdi. Â- 
kıfin zamanında da ondan çok da 
ha geniş bilgili insanlar vardı son 
ra bugün nice allâmelerimiz var 
dır ki, Namık Kemal ile Âkife 
bilgi cihetinden taş çıkartırlar. 
Halbuki onlardan hiç birinin 
cemiyet tarafından tebcil olun­
duğunu görmüyoruz.
Öyle ise, ne yüksek hizmet­
kâr, ne âlim ve mütefekkir ol- 
mıyan bu timsallerde bizi heye­
canlandıran kıymetler nelerdir?
Bu kıymetler, kanaatimce, on 
larm ülküleri ile hareketlerini 
birleştirmelerinde, birer fikir ve 
ruh kahramanı olmalarındadır. 
Türk milletini onlara bağlıyan 
şey budur.
Acaba ülkü ile hareketin bir­
leşmesinden doğan bu kıymetin 
İçtimaî mânası nedir? Türk mıi 
leti niçin son asırda bilhassa bu 
kıymeti ulvî buluyor ?
Bunun tahlili bizi İçtimaî bün 
yemizin derin mes’elelerine gö­
türür. Kısaca şunu söyliyebıli- 
riz: Etrafımızda gördüğümüz
-•1 -1  ■■■■■
1
r
1
k
Ş
1
r
8
d
s
d
fc
-ş
i
ı
0 
r 
h 
( 
r 
lı
t
1
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Namık Kemal ve M. Akif'in temsil ettikleri kıymetler

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/135830/3/001580769010.pdf

Namık Kemal ve M. Akif'in temsil ettikleri kıymetler

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository