Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Namık Kemal.



Not: Gazetenin "Politika ve Ötesi" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Mehmed Kemal

Istanbul Sehir University Repository

'T'T-SfcrOípl,}
21 ARALIK 1988
POLİTİKA VE ÖTESİ
MEHMED KEMAL
Aslan Yeleli Şair...
Namık Kemal Batı’da gördüğü bütün sanat ürünlerini deni­
yordu: Roman, öykü, destan, piyes, anı, tarih. Ne gördüyse, ne 
öğrendiyse hepsinden örnekler vardı. Gedikpaşa’dakl Güllü 
Agop Tiyatrosu’nda ‘Vatan Yahut Silistre’ oyununu görenler coş­
muşlar, sokağa fırlamışlar, İbret Gazetesi önüne gelerek, "Na­
mık Kemal’i görmek istiyoruz...” diye bağırmışlardı. Bu coşku 
ve heyecan iki gün sürmüştü. Yaşasın vatan, yaşasın Kemal 
bağırmalarından sonra İbret kapatılmış, şairi de Magosa’ya sür­
müşlerdi. Bunlar Abdülaziz döneminde oluyordu. Abdülhamit 
döneminde ise bir süre gözde olmuş, anayasayı hazırlayan ku­
rulda görev almıştı. Mebuslar Meclisi açılmışsa da Osmanlı-Rus 
sayaşı bahane edilerek kapatılmıştı.
Mithat Paşa ve arkadaşları mahkemeye verilmişler, sonun­
da Taif’e sürülmüşlerdi. Mithat Paşa, 1884 mayısının yedisini 
sekizine bağlayan gece boğdurulurken, Namık Kemal Ege ada­
larında yönetici olarak dolaşıyordu. Bir yandan da Padişah Ha- 
mit’e nameler yazıyordu. Anayasa ve özgürlük savaşını herkes 
kendine göre veriyordu. Padişaha yazdığı bir mektubunda oğ­
lunun okumak için Avrupa’ya gönderilmesini diler, bir başka­
sında ise verilen rütbe için teşekkür eder.
Tarih araştırmacısı İrene Mâlikof, Namık Kemal’in gençliğin­
de Bektaşi, Avrupa’ya sığınışında da mason olduğunu yazar.
Namık Kemal’in Londra’dayken Kari Marks’la aynı sokakta 
oturduğu, ama Kapital yazarından hiç haberi olmadığını söyler­
ler. Ne denli gerçeğe uygun bilemem. Şiir denemelerine ilkin 
Sofya’da başlar. Bu şiirlerde Kerbela şehitlerine dökülen kanlı 
gözyaşları anlatılır. Kırda olsa Alevi olacaktı, kentte olduğu için 
Bektaşîlikte karar kılmıştır.
Uygarlıkta toplum olarak ingilizler’i beğenir. Bir Londra sa­
bahında gözüne çarpan şeylere hayran kalır.
Süt şişeleri kapıların önüne konuyor, günlük gazeteler erkence 
abonelerine dağıtılıyor, gelen mektuplar düzenli biçimde sahip­
lerine ulaşıyor.
Abdülaziz Londra gezisinde kalabalık içinde iki fesli adam gö­
rür, teşrifatçılara, "Bunlar kim?” diye sorar. Namık Kemal ve 
Ziya Paşa denmeyecek, "Tab’anız kullarından, sizi karşılama­
ya gelmişler.”
Namık Kemal vatan, özgürlük şairi olarak tanınmıştır. Ne za­
man vatan tehlikeye girse, ne zaman özgürlükler kısılsa, hemen 
Namık Kemal’in şiirlerinde bir yanıt aranır.
Nâzım Hikmet’in gençlik döneminde şairler arasında bir Na­
mık Kemal tartışması sürer. Kemal Tahir, genç bir yazarken şair 
üstüne bir sormaca (anket) açar ve Nâzım’a sorar:
‘ ’Üstadım, Namık Kemal için ne düşünüyorsunuz?”
Namık Kemal’i bize tarihsel ve sınıfsal koşulların dışında salt 
sınıfsız bir özgürlüksever, salt sınıfsız bir halkçı olarak göster­
mek istiyorlar.”
Nâzım, şairin incelenmesinde sınıfsal açıdan bakılması kanı­
sındadır. Takma aslan yeleli adını koyduğu Namık Kemal için 
bu düşüncededir.
Namık Kemal’in ağır basan siyasal eylemleri dışında sanatı 
ne denli uzun yaşayabilecektir? Sadettin Nüzhet bu konuda gö­
rüşünü şöyle belirtir:
... Bugün Namık Kemal’in lisan noktasından yaşamasının 
imkânı yoktur. Eski şiirlerini bir tarafa bırakalım, o gün için yeni 
olan üslubu da eskimiştir. Dil devriminden sonra Namık Kemal’in 
değil halk arasında hatta aydınlar arasında eserlerinin yaşaması 
olanağı yoktur. Ancak tarihçiler ile Türk dilinin gelişimini izle­
yenler arasında yaşayacaktır." Sadettin Nüzhet bunu 1933’lerde 
söylüyor. Bugünün araştırmacıları ise ayrı bakıyorlar. Her öz­
gürlüğün kısılmasında bir savaşçı örneği görerek gün ışığına çı­
karıyorlar. Salt özgürlük savaşımında akla geliyor dersek yanıl­
mış olur muyuz? Bir şair için bu da az değildir.
! " ! • • •  . •
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
tllilllllllil


Aslan yeleli şair...

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/135850/3/001580841010.pdf

Aslan yeleli şair...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository