Taha Toros Arşivi, Dosya No: 185/A-Sinema Tarihiİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Dönmez, Umut Barış

Istanbul Sehir University Repository

S İ N E M A
NELER NELER İZLEDİK...
UMUT BARIŞ DÖNMEZ
Sinema yazılarına özel işlerim dola­
yısıyla iki aylık bir ara vermek zorunda 
kaldım. Son olarak Nisan sayısında İs­
tanbul Film Festivali'ne hazırlık amaçlı 
bir yazı yazmıştım. Gönül isterdi ki Ma­
yıs sayısında da bir festival değerlendir­
mesi kaleme alabileyim. Olmadı, kısmet 
değilmiş. Bu arada iki ay içerisinde sine­
ma aleminde yazılacak pek çok başka 
şey de oldu. Festivallerin festivali Can­
nes mesela. Ünlü yönetmen Roman Po­
lanski 'The Pianist' ile Altın Palmiye'nin 
sahibi oldu. Fin yönetmen Aki Kauris- 
maki de ‘En İyi Yönetmen’ ödülünü ka­
zandı. Aslında bu yıl Cannes, Türk sine­
ması için ayrı bir önem taşıyordu. Zeki 
Demirkubuz iki filmiyle birden 'Belirli 
Bir Bakış’ bölümündeydi ve söylenenle­
re bakılırsa filmleri de bir hayli beğenil­
di. Bu sezon vizyonda da izleme olanağı 
bulduğumuz 'Yazgı' ve 'itiraf' dolayısıy­
la Zeki Demirkubuz tek başına ayrı bir 
yazıyı hak ediyor doğrusu. Onun sine­
ması üzerine basında yazıldı, çizildi, üs­
telik tartışmalar da yaşandı; ama bence 
bunlar yeterli sayılmaz. İleriki sayılarda 
umarım karanlık öyküler anlatan bu yö­
netmenimizle ilgili ayrıntılı bir yazı da 
ben yazabilirim. Ayrıca iki ay içinde bu­
ralarda da iki festivalin birden gerçek­
leştiğini unutmayalım. 5. Uçan Süpürge 
Kadın Filmleri Festivali’nin sürprizi bu­
gün artık yüz yaşında olan ama hâlâ 
elinden kamerayı düşürmeyen Leni Re- 
ifenstahl'di. Üstelik Leni bu yaşında şa­
şırtıcı biçimde su altına pek meraklı ve 
son belgeseli de yaptığı dalışları konu 
alıyor. (Şaka değil!) Uçan Süpürge'de 
ise bugün onun hâlâ tartışılan bazı film­
leri Türkiye'de ilk kez gösterildi. Re- 
ifenstahl'İn Hitler dönemi Almanya'sın­
da çektiği bu propaganda filmleri ‘Kadın 
ve İdeoloji' başlığı altında izleyiciyle bu­
luştu. Türsak’ın düzenlediği Uluslararası 
Çevre Filmleri Festivali’nde ise bir baş­
ka yaşı geçkin ama ruhu genç kadın yö­
netmen 'Belgesel Film Yarışması'nın ga­
libi oldu. Agnes Varda’dan söz ediyo­
rum. ‘Rençberler ve Köylü Kızı' adlı bel­
geseliyle toplayıcılığın hayattaki çeşitli 
yansımalarını kendi gözlüğünden akta­
ran yetmiş dört yaşındaki Varda dina­
mizminden, Marksist bakışından ve mi­
zah duygusundan hiçbir şey yitirmediği­
ni herkese gösteriyordu. Film çevre so­
runlarından piyasa ekonomisinin çelişki­
lerine kadar pek çok değinmelerle do­
luydu ve üstelik son derece de kişiseldi. 
Kesinlikle bunların hepsi başlı başına 
ayrı bir yazı konusu. Ama bunların bazı­
larını atlayarak, bazılarını da erteleye­
rek bu yazıda geride bıraktığımız kış se­
zonunun bir özetini yapalım diyorum. 
İşe sinema yazarlarının seçtiklerine bir 
göz atarak başlayalım...
Haziran başında toplanan SİYAD 
üyesi yazarlar bir kez daha yılın en iyile­
rini seçtiler. Yapılan oylama sonucu 1 
Haziran 2001 ile 1 Haziran 2002 arası 
gösterime giren filmler arasından en iyi 
ilk on listesi şu şekilde belirlendi: 1- Aşk 
Zamanı 2- Mulholland Çıkmazı 3- Akıl 
Defteri 4- Paramparça 5-Yüzüklerin 
Efendisi 6- Amelie 7- Piyanist 8- Kırmızı 
Değirmen 9- Tarafsız Bölge 10-Diğerleri.
Seçilenlere bir sözümüz yok. Velha­
sıl sinema tutkunlarının kendi yapacak­
ları ilk on listelerine girme potansiyeli 
yüksek başka sıkı filmler de izledik bu 
sene. Patrice Chereau'nun Berlin'de Al­
tın Ayı alan filmi 'Mahremiyet' ve Nanni 
Moretti'nin Altın Palmiye'li 'Oğul Odası’ 
bunların en başında geliyor. Birincisi iki 
insanın en mahrem anlarını sinema tari­
hinde görülmemiş bir gerçekçilikle yan­
sıtırken, İkincisi ise oğullarını trajik bir 
kazada kaybeden bir İtalyan ailesinin bu 
acı kayıp ile başa çıkmaya çalışmasını arı 
bir dille perdeye getiriyordu. Mira Nair'in 
Venedik'ten Altın Aslan alan filmi 'Mu­
son Düğünü' ise izleyenleri ikiye ayırdı. 
Bazıları filmi son derece oryantalist bu­
lup filmin hesapçılığına kızarken, bazıları 
ise gayet eğlenceli ve amacına ulaşmış 
sayıyordu. Şüphesiz sezonun izleyenleri 
ikiye bölen filmleri arasında başı 'Yüzük­
lerin Efendisi' çekiyordu. Film kadar, 
filmle ilgili olarak Fatih Özgüven, Tuna 
Erdem, Bülent Somay ve Ümit Kıvanç gi­
bi entelektüellerimizin birbirleriyle tar­
tıştıkları yazılar da ilgi çekiciydi. 'Yüzük­
lerin Efendisi' bir milyon yedi yüz bin ki­
şiye yaklaşan izleyici sayısı ile sezonun 
en çok gişe yapan filmi oldu.
Son dönemde izlediğimiz iki Ameri­
kan bağımsız yapımı 'Monster's BalI’ ve 
'İn the Bedroom', Amerikan taşrasından 
grift manzaralar sunan başarılı yapım­
lardı. Sezonun atlanan, herkesin sevebi­
leceği unsurlar taşıyor olmasına karşın
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Neler neler izledik...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository