Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Namık Kemalİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Baksı, Fuat Edip

Istanbul Sehir University Repository

SAHtFE 2 ç c
DOĞUMUNUN YILDÖNÜMÜ MÜNASEBETİYLE
Namık Kemalin şiirleri... (I)
----------****vy«~~----------
Ben önce konuşan arkadaşlar, Na­
mık Kemali, ayrı ayrı yönlerden an­
lattılar. Benim payıma düşen ödev, 
bu yurtsever adamın şiirleri üzerin­
de bildiklerimi söylemektir.
Namık Kemali, her şeyden önce, 
bir «dâva adamı» olduğu için sev­
mekteyiz. Biz; bu dâva uğrunda kah 
ramanca çarpışmayı Namık Kemal­
den öğrendik...
Hayattaki ve edebiyattaki cesaret­
ler, ayrı ayrı şeylerdir. Öyle adam­
lar vardır ki, hayatları boyunca mervt 
ligin timsalidirler; fakat kalemi el­
lerine aldıkları vakit, yazılarına bu 
mertliklerini sindiremezler. Yine 
öyle adamlar vardır ki, kendi kabuk 
larına çekilmiş gibi görünürler; fa­
kat kalemi ellerine aldıkları zaman, 
ruhlarının bütün coşkunluğunu ifa­
de etmek kudretini gösterirler.
Namık Kemal, bunların ikisine de 
benzemez, o kahramanlığı hayatiyle 
yaşamış ve eserlerinde yaşatmıştır. 
Bence Namık Kemalin en büyük hu­
susiyeti; yaptıklarını yazması ve 
yazdıklarını yapmasıdır...
Kemalin şiirlerini üçe ayırmakta­
yız:
Birinci gruba girenler, dış ve iç ba­
kımdan eski olan şiirleridir. Divan- 
çesini dolduran bu şiirleriyle Kemal, 
bir divan şairlerinden farks’zdır. 
Bunların çoğu, Fuzulî, Baki, Ruhî 
Bağdadı gibi tanınmış şairlerin eser 
lerine yazdığı nazirelerden ibarettir.
Kemal, vatan ve kahramanlık şi­
irlerini yazmasaydı, kuvvetli bir na- 
zireci olmak çizgisini aşamıyacaktı. 
Şinası ile tanıştıktan ve yenilik ha­
reketine katıldıktan sonra bile «Sa- 
kiname» kaleme alması, eskilik ta­
raflarına susturucu bir cevap ver­
mek içindi...
Namık Kemalin eski vadice de, 
oldukça muvaffak olduğunu belirt­
mek isteğiyle bu şiirlerinden bazı 
parçalar alıyorum:
Fevvarei filen bizi de etti târü mar 
Mâııendi katre şimdi perişani gur­
betiz
Ahengi zevkten nola mahrum isek
Kemal
Biz andelibi devri zemistâııi gurbetiz
★
Perişan eylese desti saba gisuyi fet­
tanın
Hevayi fitneden âlem perişan oldu­
ğun görsem
Eıırugu perdesûzi kesret olsa İhımın
Namık
Cemali yâr her sûdan nürnayan ol­
duğun görsem. 
İşte, Hacı Arif beyin «Uşak» ma­
kamından bestelediği bir şarkısı:
Doldur kadehe serabı nâbı
KONUŞAN : FUAT EDİP RS SİSİ
Mezceyle şefakla mahitabı 
Bilmem ki cihan bitip dururken 
Bitmez mi cihanın ıstırabı 
Bir bâde getir aman aman gel!...
Kemalin ikinci gruba giren şiirle­
ri, dışı eski, fakat içi yeni olanlar­
dır.
Gerçi bunların adı kaside ve ga­
zeldir amma, ifade ettikleri mâna, 
zamanına göre yep yenidir. Kemalin 
erkek sesini ve mert ruhunun çal­
kanışlarını işte bu şiirlerde duy­
maktayız...
«Hürriyet» yahut Hamaset kasi­
desi» ile «Rağmine» ve «Lâzımsa» 
«Redifii gazeller» bu cümledendir:
Beni nevin halâs et âteşin kaydı
esaretten
Cihanda bir de firdevs eylemek icâd
lâzımsa
Ne minnet intizari berke ey âhenge-
ri gayret
Benim gönlümden al gel tiğ için pu­
lat lâzımsa
Hâke yüz sürmekle kaimse yer üs­
tünde hayat
İhtiyar el altını hâkin, hayatın rağ­
mine
Etmedim ikbâti dilcûyi zamana
iltifat
Tahiniden gördüğüm bin iltifatın
rağmine
Namık celâl ii câhı tenezzülle iste­
mez
Bas eğmez âsmâna ulluvi cenabımız.
Üçüncü grup şiirleri ise, hem dış 
hem de iç bakımdan yeni olan şiir­
leridir. «Hilâl Osman'ı», «Vaveyla» 
gibi şiirleri bu zümreye dahildir. Hâ- 
midi taklit ederek yazdığı bu man­
zumelerde, Kemalin muvaffakiyet 
kazandığını söyleyemeyiz. Bununla 
beraber bu değerli adamın, yeniye 
verdiği büyük önemi gösteı meleri 
yönünden güzel bir mâna taşırlar.
İşte bir örnek:
«Hilâli Osman!» den:
Subhi ezel ibtisame düşmüş 
Fecri femi goncefâme düşmüş 
Ol fem ne güzel mekame düşmüş 
Bir handesini görünce dersin 
Her gûşede bir sabah açılmış 
Her zerreye bir güneş saçılmış
Kısacası Namık Kemal, heyecanı­
nın samimiliğiyle hislerimizi dalga­
landıran büyük ve mesut bir insan­
dır Ruhunun şad olmasını dilemek 
borcumuzdur.
(I) Fuat Edip arkadaşımızın, Kar­
şıyaka Halkevindeki konuşmasının 
hulâsasıdır. 1
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Doğumunun yıldönümü münasebetiyle:Namık Kemalin şiirleri...(1)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository