Taha Toros Arşivi, Dosya No: 98/A-Tevfik Fikretİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Doğan, Aziz Naci

Istanbul Sehir University Repository

SAYFA CUMHURİYET S el
14 KULTUR kultur@cumhuriyet.com.tr
‘Türk Aydınlanması Tarihi’nin gerçek bir kilometre taşı olan büyük şairin ölümünün bugün 90. yılı
Tevfık Fikret’i anmakbir borçtur
Bugün Tevfik Fikret’in 90. ölüm yıldönü­
mü...
Dünyadaki her uygar ulus, Fikret gibi değer­
lerini unutmamak, unutturmamak için her şe­
yi yapar. O uluslan uygar yapan, biraz da bu 
değerbilirliklerdir.
Ingilizler Thomas Moore’un, Shakespe- 
are’in; Fransızlar Voltaire’in, Victor Hugo’nun; 
Almanlar Goethe’nin, SchiUer’in; Italyanlar 
Dante’nin, Petrarca’nın; Amerikalılar Mark 
Twain’in, Watt Whitman’ın üzerine titrer. Hol­
landalIlar Rotterdamlı Erasmus’a, tspanyol- 
lar Cervantes’e, Çinliler Konfüçyüs’e, Hint­
liler Togore’ a toz kondurmaz. Ruslar Puşkin ’ i, 
Gogol’ü, Dostoyevski’yi, Tolstoy’u, Çehov’u, 
Gorki’yi kimselere tartıştırmaz.
24 Aralık 1867’de dünyaya gelen Tevfik 
Fikret, büyük yazınsal değerlerinin yanı sıra, 
“Türk Aydınlanması tarihi”nin gerçek bir ki­
lometre taşı olarak da Türk ulusunun yetiştir­
diği en büyük birkaç insandan biridir. O, Ah­
med Haşim’in coşkulu deyişiyle, “bir kudur­
muş denizin ortasında yükselen bir altın ışık, 
bir altın kule”dir...
Sayın Orhan Karaveli, çok yakınlarda yayım­
ladığı “Ölümünün 90’ıncı Yılında Tevfik Fik­
ret ve Halûk Gerçeği” adlı değerli yapıtının ge­
nişçe bir özetini, 10-13 Ağustos günleri ara­
sında bir dizi yazı olarak Cumhuriyet okurla­
rına sundu; kitabında olduğu gibi, Cumhuri­
yetin  sayfalarında da “Sisşairi”ni yetkince an­
lattı. Kendisine, bir okuru, Atatürk Cumhuri­
yeti’nin bir yurttaşı kimliğimle borçlu oldu­
ğum içten teşekkürü belirtmek, değerli yaza­
rı yürekten kutlamak isterim.
Fikret'i unutturmak İstiyorlar
Benim bu anma yazısında vurgulamaya, gü­
cüm yettiğince dile getirmeye çalışacağım 
nokta; Türk ulusunun, yukarıda adlarını andı­
ğım uluslardan uygarlık yeteneği yönüyle hiç­
bir eksiği bulunmazken, büyük Fikret’i, gaze­
temiz Cumhuriyet’in unutulmaz başyazarı Na­
dir Nadi’nin 6 Eylül 1952’deki başyazısında
acı acı yakındığı gibi “unutulan adam” duru­
muna getirmesi, buradaki kahreden çelişki...
Artık bu yürek burkucu görünüm değişme­
li!
Her şeyden önce açıklıkla belirtilmeli ki Ba­
tılı anlamda çağdaş yazınımızın kurucusu Tev­
fik Fikret’tir. Bu yalın gerçeğin bildirimini 
öncelikle yazın insanlarımızdan bekliyoruz... 
Bir büyük Rus yazarının, “Biz hepimiz Gogol’ün 
‘ Palto ’ su altından çıktık” sözündeki haktanır­
lığı bu bağlamda kendi yazın dünyamızdan da 
umuyoruz...
İnsanlığın Aydınlanma yürüyüşünde bay­
rağı Türk ulusu adına kaldırıp dimdik tutan;
zorbalığa, yobazlığa, bağnazlığa karşı ödün­
süz savaşımıyla bir kahraman konumuna yük­
selmiş olan; yüce Atatürk’ün başta gelen dü- 
şünsel/ülküsel beslenme kaynağını oluşturan 
“fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür şair” Tevfik 
Fikret’i hakkıyla anmak, Türk halkı için bir 
borçtur.
“Uygar dünya uluslan arasında ünle, onur­
la yaşayabilme”nin kaçınılmaz kıldığı bir ça­
badır bu...
Hele hele ülkemiz “gitgide yoğunlaşan bir
ak karanlık” içinde belirsiz bir geleceğe doğ­
ru sürüklenirken Fikret’e dört elle sarılma­
mak hiç olur mu? Ona kulak verelim, “Haki-
JL nsanlığın Aydınlanma 
yürüyüşünde bayrağı 
Türk ulusu adına kaldırıp 
dimdik tutan; zorbalığa, 
yobazlığa, bağnazlığa 
karşı ödünsüz 
savaşımıyla bir kahraman 
konumuna yükselmiş 
olan; yüce Atatürk’ün 
başta gelen 
düşünsel/ülküsel 
beslenme kaynağını 
oluşturan “fikri hür, 
irfanı hür, vicdanı hür şair” 
Tevfik Fikret’i hakkıyla 
anmak, Türk halkı için bir 
borçtur.
kat Her Zaman Hakikattir” şiirinin son dört­
lüklerinde:
Soruyorsunuz, soruyorsunuz, 
Mütemâdiyen, mütemerriden:
Bize hikmetin ne I üzûnıu var?
Bize san'atin ne 1 iizûmu var?
Hadi san’atin da lüzûmu yok,
Bize hikmetin de lüzûmu yok;
Fakat anlatılsa da anlasak:
Şu cehâletin ne lüzûmu var?
Şu mezelletin ne lüzûmu var?
Şu sefaletin ne lüzûmu var?
Şu esaretin ne lüzûmu var?!
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
* 0 0  1 5 0 8 3 3 8 0 0 6 *


'Türk Aydınlanması Tarihi'nin gerçek bir kilometre taşı olan büyük şairin ölümünün bugün 90 yılı:Tevfik Fikret'i anmak bir borçtur

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository