Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: İstanbul Genel Dokümanları.



Not: Gazetenin "Tarihten Sahifeler" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Şehsuvaroğlu, Haluk Yusuf

Istanbul Sehir University Repository

Istanbulda tabii âfetler
İstanbul şehrinin BizanslIlar tara­
fından kurulusundan samanımıza ka 
dar geçirdiği tabii Metler tarihçiler 
tarafından tefem ıatlle tesblt olun­
muştur. Bu kayıtlardan şehrin muh­
telif zamanlarda uğradığı tehlikeli 
hâdiseleri öğrenmiş bulunuyoruz.
Milâdın 401. senesinde Istanbulda 
büyük ve devamlı bir kıs olmuştu. 
Boğaziçi yirmi gün buzlarla örtülü 
kaldı.
407 senesi nisanında şimşekler ve 
yıdırımlarla bora halinde bir yağmur 
yağmış, rüzgârın şiddetinden bazı 
büyük binaların çatıları uçmuştu. 422 
şubatında bir (necmi klsvedar) mey­
dana geldi. 467 ocak ayında İse yine 
bir (necmi klsvedar) kırk gece de­
vamlı olarak ziyalar neşretti.
472 kasımının 11. günü kül halinde 
bir yağmur yağmaya başladı. Bu kül­
lerle evlerin çatılan dört parmak yük 
»ekliğe kadar örtüldü.
545 senesi ağustosu ayında Boğaz­
içi sahilleri görülmemiş bir med ve 
cezir hâdisesine sahne oldu. Boğaziçi 
köylerine hücum eden deniz bir çok 
kişinin ölümüne sebebiyet verdi.
568 kasımında şarktan garba doğru 
mızrak şeklinde büyük bir yıldız gö­
ründü.
15 nisan 602 tarihinde kılıç şeklinde 
bir yıldız peyda oldu. 608 aralık ayın­
da İstanbul, tarihinde ender raslanan 
büyük kışlardan birine maruz kaldı. 
Boğaziçi tamamen dondu, bir çok ba­
lıklar karaya düştüler. Şehirde insan 
ve hayvan telefatı fazla oldu. Giren 
yıl İçinde de bir kıtlık başgösterdl.
1 nlsa':^ 618 tarihinde şiddetli yağ­
murlar yağdı. Güneş karanlık bir 
renk aldı ve bunu kıtlık taklbettl.
Hicretin 28 ncı, Milâdın 647 ncl yık 
martında birdenbire çıkan bir rüz­
gârla büyük ağaçlar birbiri ardından 
yıkıldı, bir çok gemiler battı.
3 ekim 693 tarihinde büyük bir kü- 
suf oldu, gündüz yıldızların gayet 
parlak ziya neşrettikleri görüldü.
Hicretin 146 ncı, Milâdın 763 üncü 
yılı ekiminde İstanbul tekrar sayılı 
kışlardan birini yaşadı. Başgösteren 
tahammülsüz soğuklardan nüfus ra- 
yiatı oldu. Boğazlçin otuz metre de­
rinliğine kadar donmuştu. İnsanlar, 
yük hayvanlan, arabalar Anadolu sa­
hilinden Rumeli sahiline ve Galafca- 
dan Üsküdara geçtiler. Saraybur- 
nundnkî buzlar oradaki surlardan
r"“" "1 Yazan :HALÛK Y. ŞEHSUVAROĞLUl
sürüklenmiş ve şehir tamamen bir 
göl manzarasını almıştı. Deniz da be 
yaz, kırmızı re siyah renklerde âdeta 
sürülmüş bir tarlaya benzemlştl.
1402 martında dört metreden zi- 
yadıe ve mızrak şeklinde bir (Necmi 
klsvedar) altı ay devamlı olarak 
şarktan garba doğru hareket etmiş­
tir. 1620 kasımında bu yıldız uzun­
luğu mızraktan beş kat büyük ve 
genişliği İki metre boyunda mukad­
des bir kılıca benzlyen bir (Necmi 
klsvedar) bir ay mütemadiyen gö­
rünmüş.
1621 yılı aralık ayında Istanbulda 
tekrar büyük bir kış oldu. Boğaziçi 
buzlarla örtüldü ve Haliç dondu.
Bu hâdise n . Osmanın tahtta bu­
lunduğu zamana raslıyordıu. Devrin 
müneccimleri vakayı bir uğursuzlu­
ğa ve fenalıkla tefsir ettiler. İstanbul 
halkı deniz üstünden yürüdü. Ve 
şairler bu nâdir vaka üzerine muhte­
lif tarihler düşürdüler.
Şair Seyylt Haşiml:
İstanbulla Üsküdlar arası dondu 
kış kati oldu. 
Geçer her canibe âdem yürür havf 
etmeyip buzda
tarihini söylüyordu.
Şair Neşatl de:
Üsküdar İle İstanbul arası dondu 
kurudu derya 
Lâfzan ve mana ana dedi Neşatî
tarih
Be medet dondu bin otuzda
soğuktan derya.
mısraını düşürüyordu.
1657 senesinde Istanbulda tekrar 
şiddetli bir kış hüküm sürdü. Haliç 
dondu. Defterdar İskelesiyle Sütlüce 
arasında halk denizi yürüyerek geç­
ti. O kış Edime de, görülmemiş yük­
seklikte kar yığınları altında kal­
mıştı.
İstanbulda denizin donması hâdi­
sesi gene halkı ve şairleri hayrete 
düşürdü ve devrin şairleri muhtelif 
tarihler söylediler.
Buz üstünden geçen geldi bana yaz 
dedi tarihin
yüksek olduğundan bazı surların ha­
sara uğradığını, devrin müverrihleri 
yazıyorlar.
Deniz altmış sekizde dondu buzdan 
bendeniz geçtim.
764 yılı nisanında büyük bir yıldız ' 
yağmuru oldnı. O yıl şiddetli bir ku- < 
rakiık başgösterdl. Bütün su memba- ( 
lan ve kuyular kurudu.
4 kasım 813 yılında olan bir küsuf 
hâdiseslle BizanslIlar büyük bir kor­
ku ve dehşete düştüler. 814 temmu­
zunda semada acayip bir yıldız gö­
ründü, bunu kuraklık taklbettl.
857 haziranında gökten kan rengi­
ne benzer tozlar yağda. 20 ekim 887 
de olan kiisûf hâdisesi altı saat uza­
dı, etrafı gece gibi gayet koyu bir 
karanlık kapladı. O esnada şimşekler 
ve yıldırımlarla şiddetli yağmur" yağ­
mış ve yolda bulunan yedi adam yıl­
dırım çarpmaslle ölmüştü.
10 mayıs 905 de şarka doğru ziya 
neşreden bir yıldız farkolunmuş ve bu 
yıldız kırk gece görünmüştü.
25 ocak 928 tarihinde şiddetli bir 
kış daha oldu. Dört ay buzlar eri­
medi. Boğaziçi dondu ve kıtlık hasıl : 
oldu. !
963 mayısında esen rüzgârlarla 
ekinler, meyva ağaçları ve bağlar ha­
ran oldu, kıtlık zuhura geldi. 975 
ağustosunda, bir gece yarısı çıkan 
servi ağacı şeklindeki bir yıldız sek­
sen gece müddetle göründü.
17 mart 933 tarihinde şiddetli b ir : 
küsûf kaydedildi.
1010 senesi ocak ayında İstanbul 
gene büyük kışlardan birine sahne 
oldu. Soğuğun şiddetinden balıklar ve 
kuşlar dondular.
14 nisan 1034 pazar günü öğleden 
sonra düşıııiye başhyan şiddetli bir 
dolu ile ağaçlar kırıldı. Bazı mabet- 
haneler ile evler yıkıldılar ve bütün 
mahsul mahvoldu. O gece saat üçte 
bir yıldız o kadar parlamış kİ halk 
güneş doğdu zannına düşmüş.
1068 mayısında şarka doğru gene 
kırk gece müddetle bir yıldız görün­
müş ve bunu kıtlık taklbetmiş. 1232 
aralık ayında buzların fazlalığından 
Boğazlçlnde seyrüsefer durmuştu. 
1283 mayısında İstanbul üstüne kan 
renginde bir yağmur yağdı.
29 ağustos 1297 de siyah bulutlar 
kök yüzünü örtmüş, ve şiddetle baş­
layıp dört saat fasılasız devam eden 
yağmurlar yüzünden Beyoğlu taraf­
larında sellerden hendekler açılmış, 
ağaçlar, çifçilerln kulübeleri denize
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


İstanbulda tabii afetler

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/138587/3/001583188010.pdf

İstanbulda tabii afetler

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository