Taha Toros Arşivi, Dosya No: 15-Fahrünnisa Zeid.



Not: Gazetenin "Başkent Günleri" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Hekimoğlu, Müşerref

Istanbul Sehir University Repository

v i x.* - /  • r  •>
/ j t f
7
BAŞKENT GÜNLERİ
Dede toprağından seslenişler
MÜŞERREF HEKİMOĞLU
Yıllarca önce Fahrünnisa Zeid’in bir 
sergisi vardı Paris’te. Katja Granoffun 
galerisinde. Portresi de sergilendi, 
kitaplarda da yer aldı sonra. Resim 
dünyasına Chagal’ı kazandırıyor, güzel 
sergiler açıyor galerisinde. Fahrünnisa 
Zeid’e büyük sevgisi, hayranlığı var.
- Fikret Mualla’yı göklere çıkanyor, 
Fahrünnisa’nın hakkını vermiyorsunuz, 
sözleri hâlâ çınlar kulağımda.
Sanınm hakkını verenlerden biriyim ben. 
Köşelerimde çok söz ettim ondan. Uzun 
söyleşiler yaptım, yakından tanıdım, 
sevgiyle, coşkuyla izledim onu. Vakit 
kalırsa kitabını da yazarım belki. Bir 
dostluk kitabı. Güzel mektuplan, çarpıcı 
fotoğrafları hayli yer tutuyor çekmecemde. 
Gökkuşağı türü renkli belgeler. Son 
sergisini görmedim ama kaç sergisi var 
belleğimde. Benim yaşamıma da renk 
katıyor elbet. Her dalda oluşan yozluğa, 
solukluğa, kimi zaman hayli düzeysiz 
davranışlara direnme, dahası gülümseme 
gücü veriyor. Elbet kahkahalara yol açan 
davranışlar da var.
New York’tan Şirin Devrim Trainer 
telefon etti geçen gün. Kitabı 7. basımda, 
elbet çok mutlu, hayli uzun konuştuk, 
ortak anılardan da söz ettik. Annesine 
büyük hayranlığı var ama eleştiriden de 
geri kalmıyor. Dünyaya yeteri kadar 
açılmadığını söylüyor. Kapalı yaşamını 
eleştiriyor. Soyadını değiştirerek 
yazmasından da hoşlanmıyor. Haksız 
değil. Şiar Yalçın’ın sözleri çınlıyor 
kulağımda. “Fahrel-Nisa” diye yazmamı 
eleştirerek güzel bir ders verdi bana. Ben 
de açıkladım. Ressamın mektuplarında, 
tablolarında el yazısı imzaları da “El- 
Nisa!” Önce Irak sefiresi, sonra Ürdün’e 
yerleşiyor, prensesliği de özümseyerek 
“El-Nisa” oluyor. Oysa Türk kimliğinde 
Fahrünnisa Şakir.
Burada belli bir konuyu da açıklığa 
kavuşturmak istiyorum. Hasan Cemal’in 
Sabah’ta yayımlanan bir yazısı nedeniyle 
gazetedeki köşemde yer alan sorularımı 
da yanıtlıyor Şirinaki (Şirin Devrim’in aile 
ve dost çevresindeki adı bu). Amman’daki 
güzel evin sahibi değil, kiracısı Fahrünnisa 
Zeid. ölümünden sonra asıl sahibi 
taşınıyor, o da sanatsever bir kişi, belli 
tabloları koruyor duvarlarda. Bence müze 
niteliğinde bir ev, kültürel ilişkiler 
bağlamında değerlendirilmesi de 
düşünülebilirdi ama bu tür bir yaklaşım 
olmamış anlaşılan...
Ürdün’den Balkanlar’a yöneliyorum, 
resimden şiire, Hasan Mercan’ın güzel 
yapıtı “Balkanlar’da Çağdaş Türk Şiirleri 
Antolojisi”ne. Başucumda duruyor, 
rasgele açıyor okuyorum, gurbet türküleri 
çınlıyor yüreğimde. Dede toprağından 
seslenişler. Büyükbabamın, büyük 
halalarımın sesi geliyor derinlerden. Talat 
Halman Karadeniz uşağı ama Balkan 
şiirlerinin boyutunu çok güzel yansıtıyor 
önsözünde. OsmanlI’nın hükmettiği geniş 
coğrafyadan Anadolu yarımadasına 
sığınması, yeni bir devlet oluşturması ve 
günümüze gelen süreçte yalnız 
Balkanlar’da yaşıyor şiirimiz. Avrupa 
kültürünün sultasına da girmiyor. Balkan 
ozanlan övünülecek bir özgüvenle içimize, 
yüreğimizin derinliklerine, can evindeki
sevinç ve üzüntülere yöneliyor. Bu 
yönelişle ürettikleri gurbet türküleri Balkan 
Türk şiirini bugünlere taşıyor. Kosova, 
Makedonya, Bulgaristan, Yunanistan ve 
Romanya’da Türk şiirinin özgün 
örneklerini içeriyor antoloji. Şiirsel, 
duygusal gezilere yol açıyor sayfalarında. 
Şükrü Ramo Ohri’ye götürüyor, Necati 
Zekeriya Acıya Ağıtlarla kucaklıyor sizi, 
llhami Emin vefasızlığı anlatıyor, ana 
sütünü unutanı, özün dahi olsa 
yüreğinden sil, diyor. Ne tür bir 
vefasızlığın tepkisi kim bilir.
Ne Balkanlar’ın “ bal” ını yeterince tattık, 
ne de dökülen “kan” bağımızın 
gerektirdiği kadar ilgi gösterdik, diyor Talat 
Halman. Şiirleri okuyarak bu boşluğu 
örtmek umuduyla.
Şiirden müziğe geçiyor, Ersin Onay’ı 
kutluyorum. Bilkent Müzik Fakültesi’ndeki 
dekanlık görevi sona erdi, ama birliktelik 
sürüyor, öğrencileriyle çalışarak piyano 
dalını yeşertmenin ötesinde başka uğraşı 
da var. Durmadan çalışıyor, kimi zaman 
akşamdan sabaha, sabahtan akşama 
kadar. Parmaklarının gizemini yeniden 
yaşar gibi. Çünkü ufukta bir konser var, bir 
sürpriz. Müzikseverlere bir selam, bir 
armağan usta çalgıcılardan. 1991- Amman. Fotoğraf: Yahşi Baraz.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Dede toprağından seslenişler

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository