Taha Toros Arşivi, Dosya No: 20-Bedia Muvahhitİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Koçman, Ali

Istanbul Sehir University Repository

SAYFA 6 NİSAN 1986
-T T- âOOVl
Ali Koçman’ın POSTA için yaptığı röportajların bu ayki konuğu Bedia Muvahhit. Bugün 84 
yaşında olan sanatçı Türk tiyatro ve sinemasında rol alan ilk Müslüman kadın olma özel­
liğini taşıyor. Şimdi orta yaşta olanların çoğu onu sahnede seyretme şansına sahip olmuş­
lar, daha genç nesil ise Bedia Muvahhit’i basının yoğun ilgisi nedeniyle tanıyor. Bu ilginin 
en önemli kaynağı da uzun yıllarını Türk tiyatrosuna vakfetmesinin yanı sıra, bugün iler­
lemiş olan yaşma rağmen sosyal faaliyetlerini gençlere taş çıkartacak bir yoğunlukta sür­
dürüyor olması. Gazetedeki randevusuna tam zamanında gelen Muvahhit’in özenle taran­
mış saçları, manikürlü elleri, eksiksiz makyajı, kısacası tepeden tırnağa bakımlı haliyle o- 
daya girişi, “Star”lığını hâlâ sürdürdüğünü gösteriyordu. Pırıl pırıl bir hafızaya ve imrenile­
cek bir neşeye sahip olan Bedia Muvahhit, Ali Koçman ile sohbetini kahkahalarıyla süsledi
•••. x-x-x'x ••••••• •••. : -. A .• x x :::x- ••' -:-:-x-:-: : :-:-x ••••••;.-.:x-x:x x x  :-x:x-: v.-x-.:x;.-x-.xvx::;:;x-x:x -x x  • ••••••••■•.•.■. xx - ''•:-x:x':-x-.'x--::x x :x :.:x :x-x': x-x;::x ;x :x- ■ :x ::;x :::x :::x-:::;x ;:;:::-x-x-x::Xv.:x  x :::x  x  x  x  ::::x  x :'- • -  : : :;x-:;:;x :::x ::::;xXv. x  xv:-:::-:;x  :-x.................................... .
B.Muvahhit:"Kendimi çok 
seviyorum.Ama Erol'u 
daha da çok seviyorum".
A . KOÇMAN- Bedia hanım, ben rö­
portajı yapamayayım diye mi bu güzel 
kokuları sürüp de geldiniz?
B. MUVAHHİT- öldüm valla merdi­
venlerden. Dün Sacide Ayaz’a davet- 
liyd ik .“ Sizi istiyorlar telefondan”  de­
diler. Şaşırdım.
A . KOÇMAN-Oralarda bile buluyoruz 
sizi.
B. MUVAHHİT-Sina çok selamlar söy­
ledi.
A . KOÇMAN- Röportajı benim yapa­
cağımı söylediniz mİ?
B. MUVAHHİT- Söyledim. “ Sen atla­
tırdın anne, ama Ali Bey yapacak diye 
gidiyorsun”  dedi.
Ali Koçman gururla POSTA ekibi­
ne dönüyor...
A . KOÇMAN- Duyun da yeni muhabi­
rinizin kıymetini bilin.
B. MUVAHHİT- Üst üste geliyor diye 
çekiniyorum. Hep aynı şeyleri söylü­
yoruz aşağı yukarı. Geçenlerde onun 
için birkaç gazeteye hastayım dedim. 
Ama Ali Bey deyince akan sular durur.
A . KOÇMAN- Bunu da yazalım lütfen. 
Ben size aynı soruları sormayacağım. 
İyisiniz değiI mi?
B. MUVAHHİT-Tansiyonum çıkmadı­
ğı zaman iyiyim. Ufak bir şeye sinir- 
lensem hemen çıkıyor.
A . KOÇMAN- Neye sinirleniyorsu­
nuz?
B. MUVAHHİT- Kahve fincanı neden 
oraya konmamış da buraya konmuş? 
Böyle şeylere. Sen de benim yaşıma 
gelince anlarsın. Geçen akşam Sina 
bizi çok güzel bir yere götürdü. Pizza.
A . KOÇMAN-Pizzacı mı, restaurant 
mı?
B. MUVAHHİT-Pizzacı.
A . KOÇMAN-Güzel mi? E tile r’de mi?
B. MUVAHHİT-Güzel, çok beğendim. 
Camekanlı. Etiler’de değil, Maçka’da.
A . KOÇMAN-Hayır o pizzacı değil. 
Plaza. Yeni açıldı.
B. MUVAHHİT- Her neyse, çok be­
ğendim. Sina’nın doğum günü diye
kibar yere g ittik. Ben zaten hemen he­
men her gece sokaktayım.
A. KOÇMAN-Geziyorsunuz...
B. MUVAHHİT-Doktora sordum. “ Ev­
de oturup kendini düşüneceğine iste­
diğin gibi gez”  dedi. Ben de şimdi 
gündüz oturup gece çıkıyorum.
A . KOÇMAN- Bu sabah ne yaptınız 
uyandıktan sonra?
B. MUVAHHİT- Her gün evvela du­
şumu yaparım, sonra kahvaltı ederim. 
Ondan sonra bir kutu boyanın önüne 
otururum gençleşeyim diye. Başlarım 
boyanmaya, süslenmeye.
"Heyecan kalmadı artık."
A . KOÇMAN- Bedia Muvahhit çok ev 
hanımıymış..Hep öyle miydi?
B. MUVAHHİT-Çoğunu kendim yapa­
rım, yemek hariç. Ağlamak geliyor o 
vakit. Dışarıda yiyorum yemeği zaten 
ama, ben yapmaya kalkınca..En sev­
mediğim iş şekerim. Bakıyorum ha­
nımlar uzun uzun uğraşıyorlar. Ben 
dikiş falan dadikerim ama, yemek de­
yince fenalıklar geliyor.
A . KOÇMAN-Ama hamaratsınız çok.
B. MUVAHHİT- Ben hiç oturmam, 
hiç. Bir şey bulurum mutlaka. Şimdi 
elim uyuşuyor. Ona çok üzülüyorum.
A . KOÇMAN- Heyecandan olmasın 
bahar geliyor.
Bedia Muvahhit içten bir kahkaha 
atıyor.
B. MUVAHHİT-Yok. Heyecan kalma­
dı artık.
A.KOÇMAN-Bir resminiz var bende. 
Jübilenizde Sururi yapmış. Gittikçe 
gençleşen bir Bedia Muvahhit..
B.MUVAHHİT- Geçenlerde bir mec­
muaya da koymuşlar onu. Ben de te­
selli buluyorum.
A . KOÇMAN- Ve orada da yine aynı 
küpeler, aynı âla garson saç. Ben rica 
edecektim küpelerinizi takmadan gel­
meyin diye ama, siz zaten düşünmüş­
sünüz.
B. MUVAHHİT- Muvahhit ile evlen­
diğim zaman bu küpeleri taktım. 
1922’de. 1923’de sahneye çıktım. O 
günden beri küpelerim değişmedi. 
Zaten nam salan, bir küpelerim bir de 
Vasfi RızaZobu’yla olan arkadaşlığım. 
Onunla hiç bozuşmadık.
"Vasfi beni kıskanıyor."
A . KOÇMAN-Hangi rol olursa olsun 
küpeleri taktınız mı?
B. MUVAHHİT -Taktım.Olmaz dediler 
ama ben yine de taktım. Ne var biliyor 
musunuz Ali Bey? Bir şeyi benimser­
sem, yokluğunda kendimi tanıyamıyo­
rum. Zaten küpesiz başkaları da tanı- 
yamıyor. Bizim oradaki trafik polisi 
beni tanır, arabaları durdurup yol 
verir. Geçenlerde kaybolmasın diye 
küpelerimi takmadan berbere g id i­
yordum. Baktım, polis hiç ehemmiyet 
vermedi. Gözlüklerimi çıkardım, tanı­
dı. “ Kusura bakma Bedia hanım kü­
pelerin yok. Tanıyamadım”  dedi.
A . KOÇMAN- Bir de â la garçon saçları 
var..
B. MUVAHHİT- Ben saçlarımı değiştir 
miyorum. Kaddafi bir ben iki.
Kahkahalar...
A . KOÇMAN- Manşet olabilir.
B. MUVAHHİT- Kaddafi usulü diyo­
rum ben. Herkes değiştirdi. Bir o kal­
dı b irde ben.
A.KOÇMAN- ilk defa sahneye, biz 
İstanbul’da biliyorduk, siz İzmir’de 
çıkmışsınız. Doğru mu?
B.MUVAHHİT- Doğru.
A . KOÇMAN- Muvahhit beyle nasıl 
tanıştınız.
B. MUVAHHİT- Ben varlıklı bir aile­
nin çocuğuydum. Büyükada ’da doğ­
dum. önce evde mürebbiyelerle Fran­
sızca ve Rumca öğrendim sonra Dame 
de Sion’a gittim . 1922’de mezun ol­
dum. O vakitler büyük bir şeydi liseyi 
bitirmek.
Sözünün burasında Bedia Muvahhit 
eliyle POSTA'mn yaş ortalaması 
otuz olan ekibini göstererek...
B.MUVAHHİT-Şimdi şu kadarcık ço­
cuklara soruyorum. Falanca fakültenin 
bilmem kaçıncı sınıfında okuyoruz d i­
yorlar. Babam dindar bir adamdı ama 
herkes başörtü örterken bize şapka 
g iyd irird i. Kadıköy’de santral açılmış­
tı o yıllarda. Dr.Mazhar Özkan Türk
kadınının iş hayatına atılmasında ön­
cülük olsun diye yabancı dil bilen ha­
nımları çalıştırmak istiyordu. Yaz ta­
tilinde birkaç hanım santralda çalış­
tık. Sonra mezun olunca Yahya Kemal, 
Yakup Kadri, Ahmet Haşim..
A . KOÇMAN- Sözünüzü unutmayın, 
araya gireceği m.
B. MUVAHHİT-Reklam gibi.
A . KOÇMAN-Reklam gibi araya gire­
ceğim. Yahya Kemal’ in “ Adalardan 
yaza ettik veda, sızlıyor kalbimin üs­
tündeki...”  size yazdığı bu muydu?
B. MUVAHHİT-O değil. “ Issız adalar 
b ir gece geldik yanınıza, sallandık ru- 
şen salıncaklarınızda.”
A . KOÇMAN-Ruşen siz misiniz?
B. MUVAHHİT- Evet.
A . KOÇMAN-Peki Yahya Kemal ile 
Yakup Kadri arasında sizin yüzünüz­
den küçük bir rekabet olduğu doğru 
mu?
B. MUVAHHİT- Hayır, doğru değil 
ama, hepsi bana aşıktı.
A . KOÇMAN-Hadi buyrun.
B. MUVAHHİT- Gençtim, güzeldim. 
Vallahi güzeldim o zaman, incecik bir
kızdım. Bunlar hepsi kocaman adam­
lar,benle alakadar olurlar, piyesler, 
romanlar, Fransızca kitaplar getirir­
lerdi. Hatta Yahya Kemal “ Biz galiba 
bu kıza aşık olduk”  derdi. B irde Sad- 
rettin Celal vardı. O da bana aşıktı.
A . KOÇMAN-Kaç kişiydi Bedia hanım 
bunlar?
B. MUVAHHİT- Bu kadar işte. Seneler 
geçtikten sonra insan her şeyi ne kadar 
kolay anlatıyor değil mi?
A . KOÇMAN-Cevap vermemek size 
ait tabii. Biraz çapkın mizaçlı mıydı­
nız?
B. MUVAHHİT-Yok, değil. Çok neşeli 
bir kızdım. Olmayacak şakalar yapar, 
eğlenceler yaratırdım. Yahya Kemal 
koskoca bir adam, bir akşam Kristos’a 
g ittik, yemek yedik. “ Hadi Kemal 
Bey salıncaklara gidip sallanalım”  
dedim. Olacak şey mi?
A . KOÇMAN-Olur mu?
B. MUVAHHİT- Oldu işte. Salıncakta 
sallanırken başımdaki tülden atkı düş 
tü. Yahya Kemal takıldı bana “ Bedia 
hanım cibinliğiniz düştü”  diye. De­
min sözü geçen şarkıyı da o zaman 
yazdı.
A . KOÇMAN- Muvahhit beyle nasıl 
tanıştığınıza dönelim.
B. MUVAHHİT- Mektepten sonra bir 
yıl Fransızca öğretmenliği yaptım. O 
zaman Muvahhit Darül Bedai’deydi.
A . KOÇMAN- Tanıştığınızda sanatçıy­
dı yani.
B. MUVAHHİT- Evet. Sonra evlenme­
ye karar verdik. Kıyamet o zaman 
koptu.
A . KOÇMAN-Sevişerek evlendiniz..
B. MUVAHHİT- Evet, çok severek ev­
lendik. Çok çok sevdim. O da beni çok 
çok sevdi. Ailem kıyameti kopardı 
“ Bir aktörle nasıl evlenirsin?”  diye. 
Halbuki Muvahhit’ in çok iyi bir ailesi 
vardı. Şişli’de güzel bir evleri vardı. 
Evlendim oraya gittim . Sonra Sina 
doğdu. Tiyatro karmakarışıktı. Her
sene dağılıyor falan..Birlikte İzmir’e 
g ittik. Muvahhit ve arkadaşları..Vas­
fi daha küçüktü. Kara bir oğlan.
A . KOÇMAN- Bunlar çıkacak ama...
B. MUVAHHİT- Çıksın..Neyse Ata­
türk de oradaydı. Oyuna davet etti­
ler. Sormuş “ Kimler var?”  diye. Say­
mışlar “ Mannik Hanım..Maria Ha- 
nım” diye.O da“ Bir Türk kızı oynasın”  
demiş. Daha önce ben bir film  çevir­
miştim. “ Ateşten Gömlek” . “ Oradaki 
kız oynar”  deyince bir gecede rolümü 
ezberleyip çıktım. Önce elimi kolumu 
nereye koyacağımı bilemiyordum ama 
sonra alıştım.
A . KOÇMAN- Kaç yaşındaydınız?
B. MUVAHHİT- 1902 doğumluyum. 
Demek ki yirmi falan. Sonra Atatürk 
geldi “ Teşekkür ederim. Devam et­
melisin ama önce başını örterek çık. 
Halkı yavaş yavaş alıştırmak lazım”  
dedi. Sonra turneye çıktık. İstanbul’da 
ailem bilmiyordu sahneye çıktığımı. 
Basının büyük desteğini gördüm o za­
man. Ailöm öğrenince yine kıyametler 
koptu tabii. Rezalet dediler. Ondan 
sonra 50 yıl Darül Bedai’de yani Şehir
Tiyatrolarımda oynayıp bıraktım.Başka 
da hiçbir yerde oynamadım. Yalnız bir 
A tina’ya gittim  davetli olarak, ismet 
Paşa davardı..
A . KOÇMAN-Yunan Başbakanı Veni - 
zelos davet etti...
B. MUVAHHİT- Evet. Rumca öğren­
miştim. Onların dilinde oynadım..
A . KOÇMAN- Efendim tiyatrodan 
önce film çektiğinizi ben ilk defa şim­
di duydum.
B. MUVAHHİT- Halide Edip Adıvar’ 
ın “ Ateşten Gömlek” ini Muhsin Er- 
tuğrul film  yapıyordu. Bir Türk kızı 
oynasın istemiş. Ben de kabul ettim. 
150 lira almıştım o zaman. Öyle çok 
paraydı ki harcadım harcadım bitme­
di. Sonradan birkaç filmde daha oy­
nadım ama beni çok sarmadı. Devam­
lılığı yok çalışırken. Kopuk kopuk. 
Sonra “ Ateş içinde”  diye başrolünü 
Türkan Şoray’ın oynadığı bir film çe­
virdim. Ben de büyücüyü oynuyor­
dum. Önemli bir rol. Film b itti. Be- 
yoğlu’nda afişe baktım, adım yok. Me­
tin Erksan’ın film iydi. Herhalde bu 
başka film dedim ama, merakımdan 
sinemaya da girdim. Filmin başında 
bir sürü isim, sonra da birkaç kişiyle 
beraber benim adım yazılmış. “ De­
mek ki sadece gençlere itibar ediliyor. 
Benim ne filmden alacağım paraya ne 
de getireceği şöhrete ihtiyacım var”  
deyip bıraktım.
"Ferdi çok hasisti/'
A . KOÇMAN-Efendim bu kadar başa­
rılarla dolu seneler ve ödüller dikkate 
alındığında sizi en fazla onurlandı­
ran Atatürk’ün sanatçısı olmanız..
B. MUVAHHİT- Bence Atatürk’ün 
yaptığı büyük inkilaplardan bir tanesi 
de Türk kadınının çarşafını çıkartıp 
sahneye çıkarmasıdır. Benim haya­
tımda bir hata vardır, onda kendimi 
affetmem. İkinci evliliğim dir. Niye 
evlendim?
A . KOÇMAN-Neden evlendiniz? Bil­
miyor musunuz?
B. MUVAHHİT- Hata yaptım işte. 
Sina çok küçüktü. Büyüyecek, evlene­
cek, yalnız kalacağım. Yalnızlık korku­
tuyordu beni. Ferdi iyi bir insandı 
“ Evleneyim”  dedim, evlendim fakat 
anlaşamadık. Müslüman oldu adamca­
ğız, Türk tabaası oldu, ne yaptıysa an­
laşamadık. Çünkü onlar aileyi başka 
türlü görüyor, biz başka türlü görüyo­
ruz. Buna rağmen 18 yıl evli kaldık.
A . KOÇMAN-18 yıll...
B. MUVAHHİT-Yalnız bir kârım oldu. 
18 sene her tatilde kendi arabamızla 
bütün Avrupa’yı gezerdik, bütün fes­
tivallere giderdik.
■■
B.MUVAHHİT- Ben her gece sokaktayım.
A . KOÇMAN- Geziyorsunuz...
B. MUVAHHİT- Doktora sordum/'Evde 
oturup kendini dinleyeceğine gez" dedi. 
Ben de gündüz oturup gece çıkıyorum.
B.MUVAHHİT- Zaten nam salan küpelerim 
ve Vasfi Rıza Zobu He olan arkadaşlığım,
A. KOÇMAN- Bir de âla garson saçlar var.
B. MUVAHHİT- Ben saçlarımı 
değiştirmiyorum. Kaddafi bir, ben iki...
A . KOÇMAN- Yakup Kadri'y/e Yahya Kemal 
arasında sizin yüzünüzden küçük bir 
rekabet olduğu doğru mu?
B. MUVAHHİT-Hayır ama, Yakup Kadri, 
Ahmet Haşim, Yahya Kemal,Sadrettin Celal.. 
Hepsi bana aşıktı.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


B.Muvahhit:''Kendimi çok seviyorum.Ama Erol'u daha da çok seviyorum''.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository