Taha Toros Arşivi, Dosya No: 192-Tiyatro ve Sinema Dokümanları. Not: Gazetenin “Türk Tiyatrosunda Dün-Bugün” köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Arpad, Burhan

Istanbul Sehir University Repository

//• t /y t’ /
TÜ R K T İY A T R O S U N D A
DIÜ M - BU G Ü N
Burhan Arpad
Yabancı
Türk tiyatrosu, yabancı 
toplulukları ve artistleri gö­
ren Osnıanlı Türklerinin he­
yecanı. Batılılaşma hevesli 
iyi niyetli bir iki padişahın 
istekleriyle başladı. Tiyatro
daş bestecilerinin tesiri pek 
bellidir. M eşrutiyetten sonra 
ki dönemin yarım  yüzyılı bu 
lan cıı geniş parçasında ise, 
Alman tiyatroculuğu ağır 
basmıştır.
yayınlamıştır.
Türk tiyatrosunda yeni 
dönem, Devlet Konsevatua- 
rındaıı. ya da dışarıda yetiş­
miş, genç ve orta yaşlı re ji­
sörlerle yeni başarılar getiri-
Rejisör Max Meinecke Şehir Ti­
yatro ları ve İstanbul K onserva­
tuarına  emek verm işti.
saıtatiyle ilk bağları, saray 
ve çevresi kurdu. İlk yabancı 
rejisörler ve öğretmenler. İ- 
talyan Commedla D’ellarta 
üslubu ve müzikli ilk oyun­
ların ezgilerinde İtalyan çağ
s»a -ı kara Devlet
- —«ti.
Kuruculuk göreviyle Tür- 
kiyeye çağırılan ilk yabancı 
rejisör André Aııtoine’iıı 
Fransız olmasına rağmen, 
yukarıda belirttiğimiz duru­
mun başlıca iki nedeni var­
dır. Birinci Dünya Savaşın­
dan İkinci Savaş yıllarına 
kadar Türk tiyatrosunda ku­
rucu, sahneye koyucu, yö­
netici ve aktör olarak tek a- 
danı durum unda bulunmuş 
Muhsin E rtuğrul’uıı Alman 
ekolünde kendi kendini ye­
tiştirm iş bir sahne adamı ol 
ması, ilk nedendir. 1936 da 
kurulmuş olan Ankara Dev­
let K onservatuarının tiyatro 
ve opera bölümü sanatçıları­
nı yetiştirm iş Prof. Cari E- 
bert Türkiyeden ayrıldıktan 
sonra A nkarada opera ve t i ­
yatro rejisörü olarak uzun 
süre çalışmış olan Viyanalı 
Prof. Rcnato Mordo da, de­
ğişik mizaç ve üslûbuna rağ­
men, Alman kültür mirasiy- 
lc beslenmiş bir sahne ada­
mıdır. 1951 - 1955 arasında 
Ankara tiyatrosundan opera 
rejisörlüğü yapmış olan Ar- 
nulf Schröder de, Bavyeralı 
bir Almandır.
Türk sahnelerinde Alman 
tiyatroculuğunun en son 
temsilcisi, İstanbul Şehir Ti­
yatroları Baş Rejisörlüğü 
(1951 - 1958) yapmış, sonra­
dan da bir şiire İstanbul 
Konservatuarı tiyatro bölii 
mütıti yönetmiş Max Mcin- 
ecke’dir. Meinecke, A lm an- 
yanın Ren bölgesinde doğ­
muş, tiyatroda ilk adımları 
Bcrlindc atmış, sonra Viya­
na Avantgarde sahnelerinde 
çalışmış bir tiyatro adam ı­
dır.
Fransız André AntoineTn 
teori alanında kalmış çalış- 
malariylc başlayıp Max Mc- 
İnecke’nin Devlet Koııscrva- 
tuvarı dekor kürsüsü öğret­
menliğine geçmesine kadar 
yarını yüzyıl sürede Alman 
asıllı olmıyan yabancı tek re 
jisör, Trabzon doğumlu Yu­
nan tiyatro ustası Takis Mu 
zcnidis’tlr; am a o da tiyatro 
öğreniminin önemli yıllarını 
Almanyada yapmı "e tivat- 
■ıf üzerine Almaı
Renato Mordo Devlet T iyatro­
sunda da başarılı b ir yönetici 
oldu
yor. Türk tiyatrosuna büyük 
emekleri geçmiş olan yaban­
cı rejisörleri, saygıyla an ­
mak gerekiyor.
NOT: Bu dizinin ö te­
ki yazıları 13 m art 964 
te başlıyarak «Cumhuri­
yet» in m art, nisan, m a­
yıs ayları hazırladığı 
Tiyatro sayfalarında çık 
tı.
tlıılü  Cari Ebert A nkara Devlet 
— n n tra s ı’nm «*ll»tne- 
M I oyı 1 .
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Yabancı rejisörler

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository