Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Pierre Lotiİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Aknar, Zafer

Istanbul Sehir University Repository

Piyer Loti’nin oturduğu sedirlerde şimdi eski İstanbul'a özlem duyan hanımefendiler sohbet ediyor.
G ÖRSE ŞAŞAR AZİYADE-Piyer Loti’nin Altın Boynuz dediği Haliç, bugün aynadan yansımış ka­
dınların hayali kadar uzak romantizmden... Eyüp eteklerinde oluşan çöp adacıklarını otlar bürümüş. 
Gene de bir İstanbul nostaljisi yaşamak isteyenler ile kaçam ak âşıkların uğrak yeri tepedeki kahve.
Eski Haliç mi kaldı 
Piyer Efendi?.. "
ZAFER AKNAR
Eyüp sırtlarında, yalnızlıkla buluşma zamanıydı. 
Sararmış yapraklar boş masaların üstünde sevişiyor­
du...
Mânzara, hüznün fırça darbeleriyle yapılmıştı...
Hava, serseri aşıkların havasıydı, ıslaktı...
Loş ışık altında, yarattığına sevinen eller, sarar­
mış yaprakların arasından yaşayamadığı anıları çı­
karıyordu...
Hasköy kıyılarındaki yalıların pencereleri açıl­
mış, alt kattaki kayıkhanelerde hararetli bir çalışma 
vardı. Yalılar sırtlarını yeşile dayamıştı. Mevsim 
yazdı. Fotoğrafın solunda yer alan hanımefendinin 
telaşı bize kadar yansıyordu...
Sararmış yapraklar boş masaların üstünde kaça­
mak yapıyordu; sararmış yaprakların içinden üç di­
rekli gemi ve yaldızlı kayıklarla gezinti yapan in­
sanlar beliriyordu... Ardından:
Eyüp Camii’ni dikine kesen taşlı yol, mezarlığın 
içinden geçiyordu. Yolun sonu, Piyer Loti kahvesi­
ne çıkıyordu. Kimine göre bu mekan Loti’nin eviy­
di. “Aziyade”de Loti, “ Konstantiniye'ye İstanbul 
tarafından girerseniz, dört kilometrenin sonunda 
çarşıya gelip, camii geçtikten sonra çocukların görül­
memiş başlığınızı çakıl taşlarına hedef seçecekleri 
kutsal Eyüp semtine gelirsiniz. Size hemen göstere­
cekleri Kuruçeşme Sokağı'nı sorarsınız, sokağın bi­
timinde badem ağaçlan altında bir mermer çeşme 
bulursunuz, benim evim onun yanındadır..." cümle­
leriyle adresini yakın bir dostuna tarif ediyordu. Bu 
tarif şimdiki Piyer Loti kahvesinin yanındaki eve 
uyuyordu. Yanında bir de kuru çeşme vardı.
Taşlı yolun sonundaki ahşap kahve, esrarlı bir ka­
ranlığa bürünmüştü, içerisi aydınlıktı. Piyer Loti, 
cam kenarındaki sedire uzanmış, bir yandan nargi­
lesini fokurdatıyor, bir yandan da Haliç ve Istan- 
■  ArkasıSa. 19, Sü. 3 ’te T f  f o ö . - . "2
T
Eski Haliç mi kaldı Piyer
■  Baştarafı 1. Sayfada 
bul’u anlatıyordu:
“Yukarıdan bu bakış güzeldir. 
Haliç’in sonunda, Eyüp'ün karan­
lık görünümü, esrarlı bir sondan, 
eski ağaçlardan oluşmuş bir or­
mandan mermer beyazlığı ile sıy­
rılan kutsal cami. Ve ardından be­
lirsiz renkler taşıyan ve içine mer­
mer parçalan serpilmiş mezarlık- 
lanyla gerçek bir ölüler şehri olan 
hüzünlü tepeler... Sağda üzerinde 
yaldızlı binlerce kayığın dolaştığı 
Haliç, kubbe ve minareleri birbi­
rine kanşmış camiler ve küçülmüş
olarak görülen bütün İstanbul 
manzarası.”
Sonra:
Yukarıdan bu bakış insanın yü­
reğini daraltır, aşkını öldürür, il­
hamları geldiği yere gönderir. Ha­
liç’in sonunda Eyüp’ün karanlık 
görünümü, kişiliksiz, kimliksiz 
yapıların eseridir.
Eski ağaçların yerinde sadece 
rüzgar esmektedir. Tüm kent me­
zarlık olmuş hatta gökyüzüne 
doğru uzanan karartılar haline dö­
nüşmüştür.
Haliç’e pisliğin binbir çeşidi 
dolmuş, pislikler Haliç’in üzerin­
de kendi kolonilerini kurmuştur. 
Maviye hasret martılar, çöp ada­
larını kendilerine mekân tutmuş­
lardır...
Ve son: ___________
Piyer Loti kahvesinin serseri 
âşıkları, ıslak masalarda kaçamak 
öpücükler için uygun zaman kol- 
luyordu. Sağanak yağmur tepe­
den tırnağa âşıkları sarıyordu. 
Aziyade, iri şehla gözleriyle çer­
çeveden fırlayacak gibiydi. Ha­
Efendi?..
liç’in kokusunu, rüzgar alıp gö­
türmüştü. Tarihi mezarlık, bizi 
sessizliğe çağırıyordu...
Doğma-büyüme Eyüplü İsma­
il dayı, Almanya yolculuğuna ha­
zırlanıyordu. Çamurdan da olsa 
“Haliç” diyordu.
Gözleri, Balat, Hasköy, Sütlü­
ce arasında gidip geliyordu. Geri­
ye döndü:
Piyer Loti oturduğu sedirden 
doğruldu, gökyüzüyle sohbet 
eden mezar taşlarının arasında 
kayboldu, ardına dönüp bakmadı. 
Yağmur çiseliyordu...
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği


Eski Haliç mi kaldı Piyer Efendi?

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/155090/3/001504592006.pdf

Eski Haliç mi kaldı Piyer Efendi?

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository