Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Nazım Hikmet.







Not: Gazetenin "Defne Gölgesi" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Fişekçi, Turgay

Istanbul Sehir University Repository

4 HAZİRAN 1997 ÇARŞAMBA
DEFNE GÖLGESİ
TURGAY FİŞEKÇİ
Kartpostal Şiiri
Gelmiş geçmiş en büyük şairimiz sayılan Nâzım 
Hikmet üstüne kimi zaman aykın görüşler ileri sü­
rülerek, biraz da onun her yönüyle büyüklüğüne 
inanmış okurlar şaşırtılmak istenir.
Bu tür çıkışların en ünlülerinden biri de Ece Ay­
han’ın söylediği “Kartpostal Şiiri" sözüdür.
Yeni yayın hayatına başlayan üç aylık şiir derğisi 
Ludingirra’nın ilk sayısında Mehmet Rifat’ın hazır­
ladığı “İçkin Bir Ece Ayhan Sözlüğü” nde bu söz şa­
irden alıntılarla açıklanmış.
“Kartpostal Şiiri
“ 1. Ressamlar, müzisyenler başka ülkeye gide­
bilirler ama şairler dil içinde yüzdüğü için olmaz. Nâ­
zım Hikmet 51 senesinde buradan gitmek zorun­
da kaldı. Nitekim hapishaneden yazdığı şiirler çok 
güzeldi, fakat gittikten sonra kartpostal şiirleri yaz­
maya başladı.
“2. Yine kimileri küplere binecek ama Türki­
ye ’deyken benzersiz bir şair olan Nâzım Hikmet’in, 
1951'de ‘koparıldıktan’ sonra yazdığı hemen he­
men bütün şiirleri ‘kartpostal’ şiirlerdir. Kimse bu­
nun aksini bana söyleyemez. ”
Bu sözlerdeki toptan reddedişin ardındaki duy­
gusallığı görmemek olanaksız. Bir döneminde çok 
güzel şiirler yazan bir şairin daha sonra işe yaramaz 
kartpostal şiirleri yazdığını söylüyorsunuz.
Bu tür başka yaklaşımlarda da bulunabilir, söz­
gelimi, Şeyh Bedreddin Destanı öncesindeki şiirle­
rinin de kötü şiirler oldukları söylenebilir. Bütün top­
tancı yargılar gibi bu da gerçeğin ortaya çıkmasına 
yardımcı olmaz. Her şairin her döneminde çok gü­
zel şiirleri de, bunların yanına yaklaşamayacak da­
ha sıradan şiirleri de olibilir.
Nâzım’ın 1951 sonrası şiirlerine bakıldığında iki 
farklı dönemini görmemek olanaksız!
Türkiye’den ayrılmak zorunda kalışının hemen ar­
dından 1952’de altı ay boyunca sırt üstü yatmak zo­
runda kaldığı çok ciddi bir kalp krizi geçiren Nâzım, 
sonraki yıllarda da Dr. Galya’nın yakın göteminide 
düzenli bir hayat sürdü. Şiiri de sanki bu düzenli ha­
yata uygun durgun bir çizgideydi. 1951 -1959 yılla­
rı arasında yazdığı ve Yeni Şiirler adlı kitabını oluş­
turan yüz sekiz şiir içinde “vasiyet” , “Bulutlar Adam 
Öldürmesin”, “Kız Çocuğu” , “Yapıyla Yapıcılar", 
“Karlı Kayın Ormanında”, “Japon Balıkçısı” , “Ce­
viz Ağacı” , “Masalların Masalı" gibi çok tanınanla­
rın olmasına karşın “Masalların Masalı” dışındaki­
lerde bir yenilik görülmez. Hayatı ve şiiri bir durgun­
luk içindedir.
Ancak 1959’da Vera’yla tanışmasıyla başlayan 
ve 1963’teki ölümüne dek süren ikinci başyapıtlar 
dönemi nasıl görmezlikten gelinebilir?
Son Şiirleri adlı kitabında toplanan ve ünlü şiirini 
düşünerek “Saman Sarısı" diyebileceğimiz bu dö­
nem gerçek bir yaratıcılık dönemidir.
Ne yazık, şairimizin bu dönemini inceleyen kap­
samlı çalışmalar yapılamamıştır bugüne dek. Özel­
likle aynı yıllarda ülkemiz şiirinde de bir yenilik ha­
reketi olarak ortaya çıkan II. Yeni akımıyla Nâzım’ın 
Son Şiirleri’ni karşılaştırmak, şairin dünya şiiri için­
deki konumunu araştırmak son derece ilginç sonuç­
lara götürecektir.
Burada, hepimizin şiir öğretmeni Memet Fuat’ın, 
“Severmişim Meğer" şiirini ülkemizde ilk kez “Ye­
ni Dergi”nin Aralık 1967 sayısında yayımlarken düş­
tüğü notu anmanın yeridir: “.. ‘saçları saman sarı­
sı, kirpikleri mavi’ şiirleri yalnız kendi sanatında bir 
aşama olarak kalmıyor, şiir sanatında eşsiz bir an­
latım gücüne yükseliş olarak da beliriyor, bence. ”
Ne demeli, Ece Ayhan, duygusal bîr toptan kar­
şı çıkışla, şairimizin bu dönemini önemsemez gö­
rünebilir. Ama onun böylesi yaklaşımiannı bir araya 
getirip “içkin sözlük” oluşturmak, şair duygusallığı­
na, eleştiri ciddiyeti kazandırmak oluyor ki, bu da 
■•'¡Km adamına yakışacak bir tutum değil.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 8 0 4 4 4 0 1


Kartpostal Şiiri

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository