Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Nazım Hikmet. Not: Gazetenin ''Esintiler'' köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Oral, Zeynep

Istanbul Sehir University Repository

ESİNTİLER
Nazım Hikmet
3 Haziran 1963 Nazım Hik­
m etin öldüğü gün. Birkaç gün 
sonra 35 yıl olacak.
Nazım Hikmet’in şiirlerini çı­
kılmaya başladığımda lise öğ­
rencisiydim. Elimizde hiçbir ki­
tap yoktu. Birbirimizin defterin­
den, başka defterlere, irili u- 
faklı kağıt parçalarına şiirleri el 
yazısıyla kopya eder dururduk.
Bunlar, mutlak, gizli saklı, köşe 
bucakta okunurdu. Güvenilme­
yen arkadaşlara gösterilmezdi. 
Öğretmenlerden kaçırılırdı. Ev­
lerde, çekmecelerin en karan­
lık bölümüne saklanırdı. Kor­
kardık. Yakalanmaktan korkar­
dık. Suçluymuşuz gibi korkar­
dık...
Çocukluğumda bana o korkuyu yaşa­
tanlardan bugün iğreniyorum. Tarihimi, 
coğrafyamı, kültürümü, insanlarımı bana 
tanıtan, Türkçemin en yetkin şairini oku­
yorum diye çocuk kalbimi parçalayanları 
lanetliyorum.
Bugün bizim çocuklarımız, gençlerimiz 
için aynı korku söz konusu değil. Üstelik, 
Nazım Hikm etin tüm eserlerine, şiirleri­
ne oyunlarına, romanlarına, mektupları­
na, denemelerine ulaşabilirler. Adam Ya- 
yınları’nın özenli ve titiz baskısından tü­
münü okuyabilirler. Yine de karşılaştığım 
pek çok kişi, çocukları için Nazım Hikmet 
üzerine, yaşamı üzerine yazılmış kitaplar 
sorar benden. Öyle çok var ki... işte aklı­
ma ilk gelenler:
Kemal Sülker'in 8 ciltlik “Nazım Hik­
m etin Gerçek Yaşamı” (Yalçın Yayınlan), 
Samiye Yaltırım’ın anlatıp Aydın Ayde­
m irin yazdığı “Nazım” (Cem Y.), Ekber 
Babayefin “Ustam ve Ağabeyim Nazım 
Hikmet” (Ataol Behramoğlu çevirisi - Mil­
liyet Y.), Asım Bezirci'nin “Nazım Hik­
met” (Evrensel), Vala Nureddin’in “Bu 
Dünyadan Nazım Geçti” (ilke Y.), Atilla 
Coşkun’un “Nazım’ın Siyasal Yaşamı” 
(Cem Y.), “Nazım’dan Armağan - Yaşamı 
ve Sanatı” (Nazım Hikmet Vakfı), çok ya­
kında çıkacak olan Balaban’ın “Nazım 
Hikmet ve Biz” (Milliyet Y.)... Nazım Hik­
m etin yaşamından çeşitli kesitler veren 
bu kitapların yanı sıra, benim için önemli 
bir kaynak, geçen haftalarda size tanıttı­
ğım “Piraye’ye Mektuplar” (Adam Y.). 
Bu sonuncusu yalnız 17 yıllık hapis yaşa­
mını değil, “içerisiyle” dışarıyı nasıl bir 
bütün olarak yaşadığının belgesidir.
Nazım Hikm etin sanatı ve düşüncele­
ri üzerine en müthiş kaynak, bana sora­
cak olursanız, ulu bir ırmak gibi gürül gü­
rül akan ve hiç kurumayacak olan kendi
eserleridir. Düşüncesi ve eyle­
mi, yaşamayı yazmaya, yazma­
yı yaşamaya dönüştüren her 
şey ordadır.
Neden mi istiyorum gençle­
rin Nazım Hikm eti çok iyi tanı­
malarını? Sayısız nedenden 
birkaçını şöyle sıralayabilirim: 
Türkçeyi yeniden keşfedip, 
bu muhteşem dilin zenginliğini, 
sonsuz olanaklarını farketme- 
leri için...
“Dörtnala gelip Uzak As­
ya’dan /  Akdeniz’e bir kısrak 
başı gibi uzanan” bu memle­
keti ve “Topraktan öğrenip /  
kitapsız bilen”, “Hoca Nasred- 
din gibi ağlayan /  Bayburtlu 
Zihni gibi gülen” insanları, bu ülkenin en 
sıradan olan ve hiç mi hiç sıradan olma­
yan insanlarını daha iyi tanımaları için...
Düşünceyle duyarlılığın nasıl bütünlen- 
diğini, düşünceyle beslenmeyen duyarlılı­
ğın pek de matah bir şey olmadığını anla- 
malan için...
Tarih bilinciyle beslenmeleri için...
Yüreklerini insan sevgisiyle doldurabil- 
meleri, sınırları yok sayabilmeleri için... 
Ve “Kardeşlerim /  Bakmayın san saçlı 
olduğuma /  Ben AsyalIyım. /  Bakmayın 
mavi gözlü olduğuma /  Ben Afrikalı­
yım.” diyebilmeleri için...
Dünyaya, dünya kültürüne, kainata a- 
çık olmalan, sürekli merak etmeleri, öğ­
renmeye, anlamaya, kavramaya çalış- 
malan, araştırma tutkusuyla yanıp tu­
tuşmaları için... "Bakıyorum geceye de­
mirlerden / ve iman tahtamın üstündeki 
baskıya rağmen / kalbim en uzak yıldız­
larla birlikte çarpıyor.”
Dostu, düşmanı tanım aları için ... 
“Çin’den İspanya’ya, Ümit Burnu’ndan A- 
laska’ya kadar /  her mili bahride, her ki­
lometrede dostum ve düşmanım var. / 
Dostlar ki bir kere selâmlaşmadık /  ay­
nı ekmek, aynı hürriyet, aynı hasret için 
ölebiliriz.”
Yeryüzünde yazılmış en muhteşem, en 
tutkulu, en görkemli aşk şiirlerine tanıklık 
etmeleri ve yeniden sevdalanmalan için...
Yaşamı değerlendirmeleri, yaşamı dolu 
dolu yaşamaları için... “Yani öylesine cid­
diye alacaksın ki yaşamayı / yetmişinde 
bile mesela, zeytin dikeceksin. / Hem de 
öyle çocuklara falan kalır diye değil, / öl­
mekten korktuğun halde ölüme inanma­
dığın için / yaşamak, yani ağır bastığın­
dan.”
Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür /  ve 
bir orman gibi kardeşçesine” diyebilme­
leri için...
M^ibcı mi jıvıerue îbUJiıuuı Deneyi
Taha Toros Arşivi
IIIIII
* 0 0 1 5 0 7 5 4 0  0 .>


Nazım Hikmet

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository