Taha Toros Arşivi, Dosya No: 96-Ahmet Rasim.



Not: Gazetenin "Pencere" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Selçuk, İlhan

Istanbul Sehir University Repository

6 K A S IM  1983
PENCERE
Ahmet Rasim
Çağdaş Yayınları’nda Ahmet Rasim’in ‘Anılar ve Söyleşiler- 
i çıktı. Vedat Günyol “Ahmet Raslm’den Selam”  başlıklı önsö­
zünde kitabı şöyle sunuyor:
“Elinizdeki bu kitap, gazete ve dergi sayfalarında sessiz du­
ran ve bugüne dek bir kitapta toplanmamış olan fıkralarla anı­
lar, Ahmet Rasimden biz okurlara, zaman aşımına uğramayan 
taptaze bir selam niteliği taşıdığı için yazıma böyle bir başlık koy­
dum. Ahmet Rasim “istibdadın yüzü gibi kara günlerde" önce 
çevirilerle yazı dünyasına ayak basmış, sonra günlük fıkralar ve 
İstanbul’un insan pazarlarına dalarak gözlemler, yakın uzak anı­
larla zenginleşen, yaşamda yazıya dökülen insan ve insancık 
serüvenini ömrü boyunca dile getirmiş eşsiz bir yazardır.”
“Anılar ve Söyleşiler"I eski gazete ve dergilerin tozlu sayfa­
larından derleyerek dilini sadeleştiren ve kendisini “Ahmet Ra­
sim hayranı" olarak niteleyen Nuri Erten de çabasının gerek­
çesini şöyle anlatıyor:
—Zamanına ışık tutan, çoğu hâlâ güncelliğini yitirmemiş bu 
yazıların ayrı ayrı raflarda, dağınık kalmasına gönlüm razı olma­
dı."
Nuri Erten, yaptığı işin hakkını vererek yapmış; aydınlık, se­
vimli, okunması gereken, derli toplu bir ürün ortaya çıkmış.
★
Ahmet Rasim’in yeni kitabı, yakın tarihe dönük belleğimizi 
tazeliyor; bir yandan Osmanlı toplumundan ilginç kesitler ve­
riyor; bir yandan eski İstanbul’u anlatıyor; bir yandan “insan- 
c/k” ları gündeme getiriyor. Ahmet Rasim’de her insan “insan- 
cık"tır; yazar öylesine sevecenlikle, alçakgönüllülükle ve bil­
gece yaklaşır insanlara...
Osmanlı toplumunun kozmopolit yapısında her dinden, mez­
hepten, soydan insancıkların dinlerinden, mezheplerinden, soy­
larından arınarak insan yanlarıyla sergilendiğini kitapta açık 
seçik izliyoruz; bu tür gözlemler İstanbul’un dışına da taşıyor, 
Yafa’ya, Kudüs’e, Beyrut’a uzanıyor; Osmanlı mozayikindeki 
renkler ustalıkla vurgulanıyor.
Yazarlık ve gazetecilik, Ahmet Rasim’in kanına çocuk yaşta 
girmiş, mürekkep kokusu benliğini sarmış, “ istibdat” yöneti­
mindeki gazeteciliğin çilesi bile Ahmet Rasim’in kaleminde tat­
lanıp ballanıyor.
★
Alman İmparatoru Wilhelm, İstanbul’a ikinci gelişinden sonra 
Kudüs’e doğru geziye çıkacaktır. Ünlü Baba Tahir’in yayınladı­
ğı Malûmat gazetesinden Ahmet Rasim olayı izlemek için ge­
ziye katılıyor; ama ne katılış! Gezide devletin iki kurulu çalışı­
yor: Birincisi konukları ağırlamak, İkincisi güvenliği sağlamakla 
görevlidir. Güvenliği sağlamakla görevli kurul, hem imparato­
ru gözetiyor; hem de Türk gazetecilerini gözaltında bulundu­
ruyor. Ahmet Rasim bunu şöyle anlatıyor:
‘i-:., gözetim altında bulunuyorduk. O zamanlarda gazeteci, 
cerideci takımının “yurt dışına" kaçmaları, sarayın pek ziyade 
sinirine, kuruntusuna dokunuyor, böyle olaylara önem veriliyor­
du. Oysa biz neyle, hem de niçin kaçacaktık? işin başında pa­
ra yok, İkincisi kaçmakta bence ulusal bir çıkar yoktu. Avrupar 
ya kaçıp, yer, içer, yararsız biri olmak!.. Ben yanıbaşlarında du­
rurken bile çoluk çocuğum her türlü sıkıntılar, umutsuzluklar için­
de! Böyle bir manevrayla pek çoğunun yaptığı gibi saraydan ya­
rarlanma düşkünlüğünde bulunmayıp, “fakirsem de gönlümün 
zenginliği var olsun" diyenlerden, özellikle pek aşağılıkça sız­
lanma ve yalvarmaya benzer, yakası açık fiyakaya önem vermeyi, 
temelden aldığım vicdan terbiyesine, ruh ahlâkıma aykırı bilen­
lerdenim. Bununla beraber gelecek bir tehlike karşısında bulun­
duğumu anlıyordum. Bir manivelalı jurnal, beni pek uzakta ol­
maya Akkâ'ya, Şam kasabalarından herhangi birine göndere­
bilirdi. Böyle durumlarda “neden”in hiçbir anlamı yoktu."
★
“Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer" mi diyelim?
Osmanlı diktasında böyle koşullarda gazetecilik yapan Ah­
met Rasim, 1927 yılında Atatürk’ün önerisiyle İstanbul’dan mil­
letvekili adayı olmuş ve Büyük Millet Meclisi’ne girmiştir.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 0 9 7 0 4 0 0 6 *


Ahmet Rasim

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository