Taha Toros Arşivi, Dosya No: 4-Sabahattin Aliİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Sabahattin Ali

Istanbul Sehir University Repository

Aşağıdaki yazı, ünlü yazar Sabahattin Ali tarafından, 
günümüzden tam 5 9 yıl önce yazılmış ve... Dönemin 
unutulmaz mizah dergisi “Marko Paşa ”nm, 2  Aralık 1S>46 
tarihli sayısında yayımlanmıştır. Hiç kuşkumuz yok, severek, 
fakat buruk bir gülümsemeyle okuyacaksınız.
Yabancı
Sabahattin Ali -
Y urdumuza tekrar yaban­cı sermaye gelecekmiş. Gazeteler bu havadisi verirken cümbüş ediyor­
lar. Resmi makamlar da memle­
kete yabancı para girmesini ko­
laylaştırmaya himmet ediyorlar.
Hele bu sermaye bir gelsin- 
miş, asfalt yollar uzayıp gidecek, 
gökleri uçaklar kaplayacak, 
memleket malla dolacak, maden­
ler gürül gürül işleyecek, herkes 
yağ bal içinde yüzecekmiş.
İyi ya, kırk seneden beri şu 
yabancı sermayeyi defetmek için 
sarf edilen gayret neydi?
Şimdi hatırlıyorum. Daha beş 
altı yaşında bir çocuktum. Sefer-
Sermaye
“Marko Paşa ”•
berlik başlamıştı. O zamanın ma­
ceracı hükümeti bu kanlı mace­
rayı halka şirin göstermek için 
sokaklarda davul zurna çaldırıp 
şöyle bağırtıyordu:
“Kapitülasyonlar kalktın!.. 
Bütün millet şad oldu!..”
Ve dört sene seferberlikte, 
ondan sonra üç sene İstiklal Har- 
bi’nde, yabancı sermayenin bizi 
sürüklediği yarı müstemlekelik- 
ten kurtulmak için dövüştüğü­
müz söylendi. Lozan’ın en şerefli 
tarafı, bizi yabancı sermaye köle­
liğinden kurtarması idi.
Arkasından yirmi sene, hep 
bu yabancı sermayeyi silkip at­
maya çalıştık. Mini mini Belçi­
43
B ütün D ünya • K asım  2 0 0 5
ka’nın tramvay şirketindeki ser­
mayesinden kurtulduk diye bay­
ram ettik. İzmir su şirketi yaban­
cı sermayeden kurtuldu diye tö­
ren yaptık. Havagazını aldık, se­
vincimizden zıpladık, elektriği 
kurtardık, gazetelere sütun sütun 
yazı yazdık.
B ütün bunların sonu buna mı varacaktı? El açıp davet edecek olduktan sonra, yabancı sermaye­
yi ne diye düğün bayramla kapı 
dışarı ettik?
Bu işte hangi menfaatlerin
oyunu var? Dünyayı bir ahtapot 
gibi sarmaya çalışan emperyalist 
sermayenin kucağına atılmak, 
milletin alın terini dolara ve ster­
line satmak isteyenler kim? Gözü 
doymaz paranın bu korkunç ta­
arruzu karşısında milletini ve va­
tanını seven namuslu insan sesi­
ni yükseltmeye mecburdur.
Çünkü bir memlekete girip 
yerleşen yabancı sermayeyi çıka­
rıp atmanın, yabancı orduları sü­
rüp denize dökmekten daha güç 
olduğunu, biz Osmanlı İmpara- 
torluğu’nun mirasçıları herkesten 
iyi biliriz.»
Bu Yazının Yazarıyla Tanışın
25  Şubat 1907’de Y unan istan ’ın G üm ülcine kentinde doğdu. 
1927de İstanbul M uallim  M ektebi’n i bitirdi. D aha sonra çeşitli 
kentlerde öğretmenlik ve çevirmenlik yaptı. 1946 da A z iz  Nesin 
ile birlikte “Marko Paşa" dergisini yay ım lad ı. Yazdıklarından ya  
da söylediklerinden ötürü birçok kez hapse 
m ahkum  edildi. 1948’de bir kam yon ala­
rak taşımacılığa başladı. Sürekli öldürül­
me korkusuyla, 2  Nisan 1948’de KIrklare­
li den Bulgaristan d  geçmeye çalışırken öl­
dürüldü. M ezarının yeri bilinmemektedir.
Önceleri bir şair olarak tan ınm akla  bir­
likte asıl ü n ü n ü  öykü ve romanlarıyla  
edindi. Yapıtlarında A nadolu  insanına  
farklı biçimde yaklaşarak. Türk, edebiyatına  
değişik bir boyut getirdi. Ö ykülerinde  
genellikle Anadolu insanın ın  acısını ve 
söm ürülm esini dile getirdi. Özellikle de aydınların ve kentlilerin 
Anadolu insanını küçüm seyen tavrını eleştirdi. “D eğirm en” 
(1935), “K ağnı” (1936), “Ses” (1937) ve “Yeni D ü n y a ” (1943) 
başlıca öykü kitaplarıdır. Tanınm ış rom anları a ra sın ­
da, “Kuyucaklı Yusuf” (1937) ve “Kürk Mantolu M a d onna” 
(1943) sayılabilir. •
44
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Yabancı sermaye

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/153547/2/001504845006.pdf

Yabancı sermaye

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository