Taha Toros Arşivi, Dosya No: 4-Sabahattin Ali. Not: Gazetenin ''Işıldak ve Yelpaze'' köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Birkiye, Atilla

Istanbul Sehir University Repository

2 NİSAN 1998 PERŞEMBE
IŞILDAK VE YELPAZE
ATİLLA BİRKİYE__________
Elli Yıl Önce
Baskılardan, parasızlıktan, çekilen sıkıntılardan 
kaçmak İçin ki son çaresiydi kaçmak, yollara dü­
şer. Nereden bilebilirdi b ir oyuna geldiğini?
Her zaman olduğu gibi zamanı değerlendirir. 
Ağaçların altında oturur; yanından hiç eksik olma­
yan kitabını çıkarır ve okumaya başlar.
Kitabını okur. Katil, hiç duraksamadan vurur ka­
fasına elindeki sopayla. Belki de başka türlü olur; 
senaryo bellidir: Bir cinayetle sona erecek.
O ’nu öldürürler; O Türkçe’nin en güzel hikâye­
lerini, romanlarını yazıyorken. Henüz kırk b ir ya­
şındadır. Sevdalı olduğu b ir kadın ve canından 
çok sevdiği küçük b ir kızı vardır.
Kalemi de durdurulamayacak kadar keskindir... 
★ ★ ★
2 Nisan 1948’de bir yıldız kayar. Tam elli yıl ön­
ce, yalnızca kırk bir yıl yaşayabilmiştir. Bu parlak 
bir yıldızdır; edebiyatımızın, hikâye ve romanımı­
zın parlak yıldızı... Sabahattin A li’dir...
Düzyazımızın “devrimci-romantik” kahramanı 
Sabahattin Ali, tam elli yıl önce iğrenç bir düzen­
le öldürülür. Cinayetin üzerindeki sis perdesi hâlâ 
kalkmamıştır; kaldırılmamıştır.
Üstelik bu cinayet olayına bilindiği gibi MIT’in de 
adı karışmıştır.
Sabahattin Ali, “heykeli dikilecek” bir değerdir. 
Adı bulvarlara, caddelere verilecek, sonsuza ka­
dar yaşatılacak büyük bir değer, büyük bir yazar­
dır.
Başka uluslarda böyle bir kişilik, ulusal kahra­
man ilan edilirken bizde tam tersine birçok başka 
değerde olduğu gibi “unutturulmaya” çalışılır.
Kitapları yasaklanır. Adını ağızına alanı içeri atar­
lar.
Ne gariptir ki değerden, bilinçten korkulur. He­
le de okumaktan, kitaptan... Ülkeyi yönetmeye “a- 
day”  politikacılar, Sabahattin Ali Cinayeti’nin çö­
zülmesini, ona bir anıt-mezar yapılmasını hiç dü­
şünmüşler midir? Sabahattin Ali’yi hiç okumuşlar 
mıdır?
Çoğunun acaba, Sabahattin Ali diye bir yazarın 
yaşamış olduğundan haberi var mıdır?
Ûnutturulmuş bir yazardır Sabahattin Ali birçok­
ları gibi. Beşir Fuat, Nâzım Hikmet gibi. Ama 
güçlü bir yazarı, gerçek bir yazarı, “unutturmak” 
çok güçtür.
Sabahattin Ali’nin 1947 ile 1965 yılları arasında 
hiçbir yapıtı basılmaz; son yıllara kadar okullarda 
adından söz edilmez, öldürülmesi yetmiyormuş 
gibi...
Sabahattin Ali, betimlemelerinin ustalığı, dilinin 
yalınlığı, biçeminin akıcılığı ve kurgusunun kusur­
suzluğuyla edebiyatımızın köşe taşlarındandır.
Yapıtlarında hüzün ile aşk iç içedir; hümanizma- 
sı, devrimci kimliği ve tabii ki “romantikliği” yapıt­
larının belli başlı özelliğidir.
Şimdilerde kitaplarının yeni basımları yapılıyor. 
Umarım, yelken yepelek edebiyattan kaçıldığı şu 
dönemde, özellikle genç okurlar, Sabahattin Ali 
ile tanışmanın, onun kitaplarını okumanın ayrıca­
lığını yaşarlar.
Nâzım Hikmet, geçerliliğini hiç yitirmeyen şu 
saptamayı yapmıştır:
“...Türk edebiyatının ilerici yazarları kendi ara­
larında Sabahattin Ali gibi b ir yazarın bulunmasıy­
la onun sağlığında da övündüler, ölümünden son­
ra da övünüyorlar ve övünecekler...”
★★★
Elli yıl önceye gidiyorum. Bedeninin en son gö­
rüldüğü yere. Utanmadan onu katlettiklerini söy­
ledikleri yere...
Ağaçların arasında dolaşıyorum, dalgın dalgın... 
Dökülmüş yapraklar çıtırdıyor. İrkiliyorum adımla­
rı diye.
Elli yıl öncesinin adımları diye...
Kimbilir daha ne güzel yapıtlannı okuyacaktık di­
yorum, kendi kendime, kimseyi görmediğimde...
Kitaplarını açıyorum; cilt cilt kitaplarını. Onu arı­
yorum; ona dair yeni b ir şeyler arıyorum, her oku­
duğumda. Onun yaşamını öğrenmek istiyorum 
tutkuyla.
Yüreğim sıkışsa da...
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 0 7 6 8 8 0 0 6 *


Elli yıl önce

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository