Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Fikret Muallaİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Ünalın, Nevin

Istanbul Sehir University Repository

TÜRKİYE İŞ BANKASI
T  T-
SANATTA ¡Kİ PORTRE
DELİLİKLE DEHA ARASINDAKİ O  İNCE ÇİZGİDE 
Toulouse-Lautrec'ten Fikret Muallâ ya...
Fikret Muallâ
I Nevin ÜNALIN [
Tüm bebekler ağlayarak dünya­
ya gelirler. Sanki dünyada başlarına 
gelecekleri bilirlermişçesine... Istı­
raplar, çekilen acılar, duyulan hü­
zünler bizlerle büyür, yetişir, olgun­
laşırlar. Dümdüz, olaysız, tek düze 
bir yaşam yok gibidir. Olsa bile 
insanoğlu kendi iç dünyasında bu 
monotonluğa başkaldırır; sıkılır, he­
yecan arar, bulamazsa da bunalıma 
düşer, acı çeker. İnişleriyle, çıkışla­
rıyla, eğrileriyle oluşan yaşam grafi­
ğinin doludizgin peşindedir duygu­
lar, coşkular, hüzünler, sevinçler... 
Belki de ondan vazgeçilmezdir, tat­
lıdır hayat...
Yaşam boyunca kendimizi ifade 
etmeye, ben de varım demeye çalı­
şırız. Varım demek bazen ölümsüz­
lükle özdeşleşir. Fiziksel olarak 
ilelebet yaşayamayacağını bilen in­
sanın onurlu bir başkaldırısıdır bu. 
Bilim ve sanatın günümüzde bu dü­
zeye gelmesindeki en önemli ne­
denlerden biri de budur. Sanatçıla­
rın çoğunda bu dürtü hissedilir şe­
kilde vardır. Bu yüzden "kalıcılık'' 
ve "ün" peşinde koşarlar. Ölümsüz­
lüklerini yaşarken görmek isterler. 
Bazıları hariç; Fikret Muallâ'da oldu­
ğu gibi...
Muallâ'nın resmi; acılarını bastı­
ran, uç noktalarda geçirdiği ruhi bu­
nalımlarını dindiren bir sanattır. Ya­
şamı boyunca Muallâ'nın gözü hiç 
zirvede olmamıştır, gayret dahi et­
memiştir doruğa çıkmak için. Belki 
de ölümsüzlüğü yaşamdan sonraya 
bıraktığını biliyordu kimbilir?... 
Onun için resim bir yaşam tarzıdır 
ve sadece varolduğunun bir kanıtı­
dır. Duygularını, acılarını, isyanları­
nı boyamıştır tuvale. Çizgiler, figür­
ler, coşkulu renkler Muallâ'nın söz­
leri, çığlıklarıdır. Bir iki ufak gönül 
macerası dışında kadınsız yaşamı­
nın kadınıdır resim. Çocuk yaşta 
kaybettiği ve özlem duyduğu aile 
yaşamının o sıcak havası, atmosfe­
ri düş dolu fırçasının tellerinden bir
bir damlamıştır tuvaline. Çoğu res­
minde yılbaşını birlikte kutlayan sı­
cak aile ortamı, annesi ile gezen ço­
cuklar vardır. Yüzler belli belirsizdir 
çoğunda. Çünkü öyle uzaktır ki o 
günler sanatçıya... Onun resmi 
dostlarından, yurdundan, ailesinden 
uzak 29 yıl yaşadığı Paris'te duygu 
dolu özlemlerinin, yalnızlık çığlıkla­
rının, sayfalar dolusu mektuplarının, 
dertleşmelerinin dolu dolu yansıma­
sıdır tuvale...
Muallâ'nın yaşamında iki şey 
önemli olmuştur: İçki ve resim. Re­
simlerini içki içmek için yok pahası­
na satmış, içtikçe de resim yapmış­
tır. Çünkü yalnız resim yetmemiştir 
kederini, hüznünü,acılarını bastır­
maya. Ne unvan, ne de para Mual- 
lâ’nın yaşamında önemli olmamıştır 
hiçbir zaman. O, çok ihtiyaç duydu­
ğu sevgiyi, şefkati ilk gençlik yılla­
rında annesiyle birlikte gömmüştür 
toprağa... Ailesinden bir tek annesi­
nin erkek kardeşi (Hikmet dayı) kal­
mıştır dört elle tutunduğu, sırtını 
yasladığı... Sanatçı ömrü boyunca 
sevmiştir dayısını. Hikmet dayısı da 
onu sevmiştir ama şefkati yurt dı­
şında kalmak zorunda kalan Mual- 
lâ'ya ne kadar ulaşabilmiştir bilin-
Fikret Muallâ kız özlemiyle büyütüldü
14
Eski İstanbul'dan bir manzara 
(Fikret Muallâ)
mez. Muallâ'yı iyi tanıyabilmek, an­
layabilmek için çocukluk dönemini 
bilmek gerekir. Gelin o günleri Mu- 
allâ'yla birlikte bir nebze olsun yaşa­
yalım ve sanat eleştirmenlerince re­
simlerinin birbirine çok benzediği 
ileri sürülen ünlü ressam Lautrec’le 
olan kader birliklerine bir göz ata­
lım.
1903 yılında İstanbul'da dünya­
ya gelir Muallâ. Annesi ve babası 
İstanbul'un soylu ailelerindendir. 
Babası Ekrem Bey Düyunu Umumi- 
ye'de çalışan, çevresinde itibar gö­
ren bir kişiydi. Ekrem Bey ile Nev- 
ber Hanımın ilk çocuğu olarak dün­
yaya gelen Rkret'in daha çok kadın 
adı olan Muallâ ismini almasının ne­
deni de hayli ilginçtir. Ekrem Bey'in 
soyunda erkek çocuğun fazla, kız 
çocuğunun az olması nedeniyle Fik­
ret'e "Muallâ" adı verilir. Ailenin kız 
çocuk özlemi Muallâ'nın kız gibi bü­
yütülmesine neden olur. Uzun yıllar 
kız çocuğu gibi saçları uzatılır, buk­
le bukle saçlarına kurdeleler takılır, 
beyaz iş, dantelli etekler, elbiseler, 
süslü ayakkabılar giydirilir. Sarı saç­
ları, sema renkli gözleri ile güzel bir 
çocuktur. Tepeden tırnağa bir kız 
çocuğu gibi büyütülür. Öyle ki ilko­
kul çağına gelip saçları kesildiğinde 
hüngür hüngür ağlayıp, utancından 
sokağa çıkamadığını ilerdeki yıllar­
da maziden bir tablo olarak çevre­
sindekilere anlatacaktır sanatçı. Kız 
muamelesi kendisinden 12 yıl sonra 
doğan kardeşi Melih'e de uygulana­
cak, onun da saçlarına uzun yıllar 
makas dokundurtmayacaktır.
ilkokulda Muallâ zeki ve atılgan 
bir öğrencidir. Çocukluk döneminin 
geçtiği Kadıköy Bahariye'de en sev­
diği yer Kuşdili çayırlardır. Bu çayır­
larda en sevdiği oyunu oynar Mual­
lâ mahalle takımıyla; futbol. Topun 
peşinde saatlerce, delicesine koşa­
Cami Avlusunda Öküz Arabası (Prof. Mi- 
na Urgan Koleksiyonu) (Fikret Muallâ)
rak oynadığı maç sonraları eve kan 
ter içerisinde dönen Muallâ'nın fut­
bol sevgisini destekleyen tek bir kişi 
vardır o da dayısı Hikmet. Babası 
Ekrem Bey ise derslerini ihmal ettiği 
için sürekli azarlamaktadır oğlunu 
ve onu futboldan koparmak için 
Galatasaray Sultanisi (Galatasaray 
Lisesi) ne yatılı olarak verir. 13 ya­
şında aileden futbol yüzünden ko­
par Muallâ. Aynı şehirde ailesini sa­
dece hafta sonu tatillerinde görebil­
mektedir. Muallâ okulda da futbolu 
bırakmaz. Ama dersleri iyidir ve sı­
nıftaki arkadaşlarıyla uyum içinde­
dir. Bir gün kötü bir şey olur. Top 
peşinde koştuğu günlerden birinde 
büyük bir kaza geçirir ve sakatlanır. 
Günlerce hastahanede, evde yatar. 
Ayağı topal kalmıştır. Okuduğu sı­
nıfta sene kaybetmiş, arkadaşların­
dan kopmuştur. Futbol oynamak 
hayal olmuştur. Sakatlığını, topallı­
ğını çok dert eder. Sanki sokaktan 
geçen herkes aksayan ayağına 
bakmaktadır. Mektep dönüşlerinde 
mahalledeki kızlara görünmemek 
için yolunu değiştirmeye, tenha so­
kakların ıssız köşelerinden gelip 
geçmeye, istenmeyen bir adammış 
gibi herkesten kaçmaya başlar.
Toulouse Lautrec burada Mual- 
lâ'yla aynı kaderi paylaşmaktadır. 
Lautrec de henüz 13 yaşındayken 
parkede kayıp düşmüş ve sol baca­
ğını kırmıştı. Daha sonra bu düşme 
olayları giderek artmış ve bu düş­
melerin normal olmadığı, Lautrec'in 
irsi bir kemik hastalığından kaynak­
landığı anlaşılmıştır. Ömrü boyunca 
bu hastalıktan ötürü topal kalan La­
utrec ise sakatlığını Muallâ'nın aksi­
ne dert etmemeye çalışmış, ileride­
ki yıllarda her fırsatta aksayan aya­
ğıyla dalga geçmiştir. Dostlarına ör­
dek gibi paytak paytak yürüdüğünü 
söylerken, onları bu sözleriyle gül­
dürürken bu önemli eksikliğini ka­
Suluboya illüstrasyonu (Rasih Nuri İleri 
Koleksiyonu) (Fikret Muallâ)
patmaya çalışmıştır. Bu eksiklik ka­
panmış mıdır, becerebilmiş midir 
biz anlatalım siz karar verin.
Evet, ne 1.52’lik boyunu, (Mual- 
lâ'nın boyu 1.60'dı) ne topallığını 
dert etmemeye çalışmıştır Lautrec. 
Varsa da yoksa da resimdir onun 
için önemli olan... Muallâ'nın aksine 
dışa dönük, nüktedan, hoşsohbet 
bir kişiliğe sahip olan Lautrec'in çev­
resi ünlü kişilerle doludur: Oscar 
Wilde, André Gidé, Vincent Van 
Gogh, Emile Bernard yakın arka­
daşlarıdır. Eğlence dünyasının da 
içindedir. Ünlü kabare, bar yıldızla­
rı, sosyete kadınları hem dostu, 
hem modelleridir Lautrec'in. Zaten 
ünü de bu yaşamı ve kadınları çok 
iyi resmetmesinden ileri gelmekte­
dir. Yaptığı afiş çalışmaları ve re­
simler onun eğlenceli ve bohem ya­
şamının parçalarından başka birşey 
değildir. Lautrec'in bu eğlence dolu 
yaşamı para kaygısının olmamasın­
dan ileri gelmektedir. Çünkü Fran­
sa'nın soylu ailelerinden Kont Alp­
honse ile Kontes Zoe Marie Marqu- 
ette'nin oğludur. Annesi ve babası 
Lautrec küçükken ayrıldıkları halde 
boşanmamışlardır. Ama hazindir ki 
babası Kont Alphonse oğlunu yaşa­
mı yüzünden hep küçük görmüş, 
sanat eleştirmenlerince göklere çı­
karılan, alkışlanan evladını sürekli 
dışlamıştır kendi hayatından. Laut- 
rec'i destekleyen hep annesi olmuş­
tur. Sanatçı hayatı boyunca tapmış- 
tır annesine...
Muallâ, Lautrec gibi sakatlığının 
üstesinden gelmeye çalışmamıştır. 
Sakatlık onu yalnızlığa itmiştir ama 
ruhi dengesinin bozulmasında ne 
sakatlık, ne de maçlardan uzak kalı­
şı rol oynamıştır. Onu ruhsal fırtı­
nalarla karşı karşıya getiren tek bir 
neden vardır hayatında o da; anne­
sinin kaybıdır. Daha doğrusu anne-
15
Oturan Dört Kişi (-Fikret Muallâ)
sini kaybetmesine kendisinin sebep 
olduğu inancını taşımıştır ömür bo­
yu. 1918 yılında kolera gibi salgın 
ve öldürücü olan İspanyol nezlesi­
nin mikrobunu annesine kendisinin 
taşıdığını sanmış, buna inanmıştır. 
Buna neden de Kadıköy yakasında 
görülmeyen hastalık mikrobuna, 
okuduğu okulun semti olan Beyoğ- 
lu'nda sıkça rastlanılmasıdır. Anne­
sinin ölümü ve bu ölümün üzerine 
Ekrem Bey'in hemen evlenmesi Mu- 
allâ'nın üzüntü ile şuursuzluk ara­
sında bocalamasına, hırçınlaşması­
na neden olmuştur. Üvey annesi 
Behice Hanım'la sık sık çatışmaya 
giren Muallâ'nın bu çatışmaların bi­
rinde babasının üvey annesini koru­
maya çalışması onu çileden çıkartır 
ve babasına el kaldırır. Muallâ ba­
basına el kaldırdığı için aklından zo­
ru var kaygısıyla Ekrem Bey tarafın­
dan o devrin tanınmış Ruh Doktoru 
Mazhar Osman Bey'e teslim edilir 
ve Bakırköy Akıl Hastahanesine ya­
tırılır. Mazhar Osman, Muallâ'ya bü­
yük yakınlık gösterir, özel muamele 
yapar ve Ekrem Bey'e oğlunun yurt 
dışına gönderilmesini teklif eder. 
Muallâ 17 yaşında önce İsviçre, 
sonra Münih ve daha sonra Berlin’e 
geçer ve Berlin Güzel Sanatlar Aka­
demisinden mezun olur. Lautrec de 
Muallâ da ömürleri boyunca evlen­
memişlerdir. Lautrec'in çevresi ka­
dınlarla doludur ve çirkin yüzüne, 
kısa boyuna, sakatlığına karşın çok 
güzel ve ünlü kadınlara aşık olmuş­
tur. Böyle olunca da bu aşklar hep 
tek taraflı kalmıştır. Muallâ'nın ka­
dınsız ve çocuksuz yaşamında iki
aşkı önemli yer tutar. Bunlardan biri 
Berlin Akademisindeki sınıf arkada­
şı Ressam Hale Asaftır. Ama ne 
yazık ki, Asafın gözleri Muallâ'nın 
sakat ayağına takılı kalmış ve karşı­
lık vermemiştir sanatçıya. İkincisi 
ise gene aynı okulda okuyan bir Al­
man kızdır. Muallâ'yı sevmiştir bu 
genç kız. Birlikte sözlü gibi gezmiş­
ler. Sonunda Muallâ da teklifini yap­
mıştır kekeleyerek "Benimle evle­
nir misin?" kız "Evet" demiş ve sa­
natçı soluğu İstanbul’da almıştır. 
Muallâ, Ekrem Bey'den müsaade is­
temektedir. Ekrem Bey "Nuh der 
Peygamber demez", aileye bir ya­
bancı gelin gelemeyeceğini söyler 
oğluna. Dayısı Hikmet Bey araya 
girer ama nafile... Muallâ içkiyle ar­
kadaşlığını bu olayla iyiden iyiye 
ilerletir. Bundan sonra iki kez daha 
gelir İstanbul'a biri yerleşip görev 
yapmak amacıyla (Galatasaray Li­
sesi ve Ayvalık Orta Mektebinde re­
sim hocalığı) İkincisi babasının 
ölüm nedeniyle... Birinci gelişinde 
hırçınlığı, saldırgan kişiliği had saf­
hadadır, kimseyle geçinemez Pa­
ris'e döner İkincisinde babasının 
yüklü mirasını alır ve hemen Pa­
ris'in yolunu tutar. Aldığı parayı çok 
kısa bir sürede bitirir Muallâ. Gene 
yokluk günleri başlar. Resim ve içki 
dostu, Cecile diye adlandırdığı Al­
man kız arkadaşı ise çoğu resminin 
ilham kaynağıdır. Yurdundan uzak, 
yapayalnız yaşamında İstanbul'a 
yolladığı mektuplara bile resim ya­
par. Oturduğu evin pencere camları 
dahi yağlıboya resimleriyle dopdolu- 
dur. Kağıt alacak parası olmadığın­
da ambalaj kağıdı, duvara yapışmış 
bir afişten kopardığı kağıda bile re­
sim yapar.
Muallâ birkaç kez akıl hastaha­
nesine yatar. Bakırköy Akıl Hasta­
hanesine ikinci yatışında oda arka­
daşı Neyzen Tevfik, doktoru ise yi­
ne Mazhar Osman'dır. Tevfik’e hay­
ran kalır Muallâ, hastaneden tabur­
cu edilmek istendiğinde bir türlü ay­
rılmak istemez Tevfiklen... Sanatçı 
hem doktorunu, hem Tevfik’i ömür 
boyu minnetle anacaktır. Muallâ gi­
bi Lautrec de akıl hastahanesine 
yatmıştır. Lautrec'in akıl hastahane-
Lautrec'in ünlü afiş çalışmalarından biri
16
sine yatışı yaşadığı renkli ve bohem 
hayat nedeniyle alkolizme varan iç­
ki düşkünlüğünün yanı sıra kronikle­
şen kemik hastalığı ve son yılların­
da yakalandığı frengi nedeniyledir. 
Bedensel çöküş içerisinde olan La- 
utrec içkiyle olan dostluğunu daha 
da ilerletmiş, bunun sonucunda 
çevresine saldırganlaşmaya başla­
mıştır. Paranoyak halleri giderek 
çoğalan ve sık sık takip edildiğin­
den yakınan Lautrec sonuçta Neu- 
lilly'deki akıl hastahanesine yatırılır. 
Daha sonra bedensel çöküş sanat­
çıyı iyiden iyiye çepeçevre sarma­
lar. Son günlerinde yanında yine 
annesi vardır. Henüz 37 yaşındadır 
ama ölüm yanıbaşındadır. Ölüm 
anında Kont Alphonse geldiğinde 
Lautrec alaylı alaylı gülümser baba­
sına "Bu eğlenceyi kaçırmak iste­
meyeceğinizi biliyordum, baba!" 
sonra annesi Kontes Zoe'ye döner 
ve son sözleri şu olur "Anneciğim, 
siz kalın yanımda! Meğer ölmek 
ne zormuş..."
Enteresandır Kont Alphonse'un 
tavrı oğlunun ölümünden sonra da 
değişmemiş sanat eleştirmenlerine 
şöyle demiştir "Oğlum olsun olma­
sın bir ressamın yaşarken gayet 
tatsız bulduğum eserlerini ölü­
münden sonra övecek değilim. 
Yarattıkları o küstah karakterini 
sergilemekten öteye gitmedi. Siz 
bunlara benden daha fazla kıy­
met veriyorsunuz" Bu küçümseme 
veya kızgınlık belki de Kont unvanı 
almış soylu babanın, oğlunun bo­
hem yaşamını kabullenememesin­
den ve Lautrec'in çoklukla kabare, 
bar yıldızlarının yaşamını resimleri­
ne, afişlerine konu edinmesinden 
ileri geliyordu ama Kont Alphon- 
se’un göz ardı ettiği çok önemli bir 
şey vardı o da bir resmin sanatsal 
değeri varsa, o sanatın ayıbı ve 
özürü olamayacağı idi. Şimdi Kont 
Alphonse'u Lautrec'in sayesinde 
anıyoruz...
Lautrec'e hayran olan Picas- 
so'nun Fikret Muallâ ile de ilginç bir 
anısı vardır. Picasso Seine nehri ci­
varında gezinirken birçok ressamla 
birlikte nehir kenarında resim yapan 
Muallâ’nın resminden etkilenir ve 
çok beğenir. Aralarında şu konuş­
ma geçer:
- Mösyö, tablonuz sanırım bit­
miştir. İmzalar ve satar mısınız?
- Sen resimden anlar mısın ki! 
Bitip bitmediğine karışıyorsun?
- Biraz anlarım çünkü ben de 
ressamım.
- Adın ne senin?
- Picasso
- Haydi oradan! Şu sırada her 
ressam kendini Picasso sanıyor.
- Ama ben gerçekten Picas- 
so’yum. İsterseniz sizi atölyeme 
götüreyim.
Muallâ tablosunu imzalar ve pa­
rasını ne olur ne olmaz diye hemen 
oracıkta alır ve birlikte Picasso'nun 
atölyesine giderler. Gördüğü atölye­
nin muhteşemliği karşısında Muallâ 
dona kalır ve çok mahçup olur. Da­
ha sonra böyle bir atölyeyi akade­
milerde bile görmediğini anlatacak­
tır yakınlarına. Picasso bununla da 
yetinmez. Bir tablosunu imzalayıp 
sanatçıya hediye eder ve şöyle 
der;
- Bu size hediyem olsun siz 
iyi bir ressam olacaksınız. Sizin 
noksanınız atölyenizin olmama- 
sındandır.. İsterseniz atölyem si­
ze açıktır. Çalışmalarınızı burada 
yapabilirsiniz.
Muallâ parasız günlerinde bu 
tabloyu da yok pahasına elinden çı­
karacaktır. Muallâ'nın yoklukla ge­
çen yaşlılık günlerinde imdadına 
Paris'in ünlü ve soylu ailelerinden 
Mebus Raoul Angles’in sanatse­
ver ve zengin eşi Madam Angles 
yetişir. Sanatçıyı himayesi altına 
alır. Ama bu himaye altına alma 
karşılıksız değildir. Muallâ ile muka­
vele yapar bu çift. Her gün doludiz­
gin resim yapacak, içkiyi az içecek­
tir. Onu Alp dağının eteklerinde se­
vimli, güzel bir köy evine yerleştirir­
ler ve bir de sanatçıyı denetleyen 
ve bakan bir hizmetçi koyarlar. Mu­
allâ bu hizmetçiden korkmakta, 
sabahın 07.30' undan akşam 
20.00'ye kadar resim çalışmaktadır. 
Resim yapma konusunda isteksizli­
ğini belirttiği an azarı işitmektedir. 
Bacakları 100 kiloluk vücudunu ta- 
şıyamamakta, gittikçe bozulan sıh­
hati yüzünden dışarı çıkamamakta­
dır. Mektuplarının birinde o günlerle 
ilgili şunları yazacaktır bir dostuna 
"Hayat pek zormuş; bir an evvel
ölmek istiyorum......... Geceleri
ancak ve ancak saat 02.30'a ka­
dar yatakta kalabiliyorum. Sonra 
kalkıp topal keklik gibi odada do­
laşmaya başlıyorum."
Ömrünün son günlerini geçirdiği 
bu köy evinde Muallâ, Angles'lara 
300 eser yaptı.
Bugün resimleri astronomik ra­
kamlara satılan Muallâ'nın eserleri 
günümüzde Salvador Dali, Picas­
so, Chagall, Pissaro, Matisse gibi 
resmin dehalarıyla birlikte sergileni­
yor, ismi onlarla birlikte anılıyor.
Onun atölyesi Paris'in sokakları, 
Monparnasse Meydanı (Paris'te
Henri de Toulouse Lautrec
sokak ressamlarının bulunduğu böl­
ge) ve akıl hastahaneleriydi (Çoğu 
eserlerini hastahanede yapmıştır). 
Ne Lautrec gibi arkasında kontes 
annesi, ünlü dostları, ne parası, ne 
de eserlerini yüksek fiyatlara satarı 
galericiler vardı (Muallâ’nın eserleri 
son zamanlarında galerilerde sergi­
lenmiştir. Tümü de satılmıştır ama 
galericiler Muallâ'yı kandırmışlar, 
eser başına 10 frank gibi çok düşük 
fiyatlar ödemişlerdir)
Ün ve para peşinde koşma­
dan, resmi sevdiği, dost edindiği 
için resim yaptı Muallâ. Bugün 
onu himaye edenler büyük para­
lar kazandı. Alp dağındaki köy 
evinde gözlerini dünyaya kapar­
ken yorgundu, şefkate, sevgiye, 
anlaşılmaya açtı. Hayatı boyunca 
anlaşılmak İçin bağırdı, karşı çıktı 
"deli" dediler. En güvendiği ba­
bası bile böyle dedi. Sonra ger­
çekten bu olguyu hayatının çeşit­
li dönemlerinde yaşadı. Duygular 
yüklü olunca bedelin ağır olduğu­
nu duya duya yaşadı. O yüzden 
yürekten duyarak resimlerini yap­
tı. Ölümünün üzerinden çeyrek 
yüzyıl (1967) geçmesine rağmen 
ünü giderek arttı, unutulmadı. Re­
simleri astronomik fiyatlara alıcı 
buluyor.
Lautrec de, Muallâ da hazırdı­
lar ölüme. Çünkü ölümsüzlüğü 
hayattayken bir yaşam tarzı ola­
rak seçmişlerdi.
Bebekler ağlayarak dünyaya 
gelirler...
Seçkin kişilerse ölümsüzlük­
lerini hissederek, gülümseyerek 
bu dünyadan giderler...
Delilikle dehanın ince çizgisi­
ni aileleri farketmese bile...
Kullanılan Kaynaklar :
- Fikret Muallâ, Taha Toros
- Toulouse - Lautrec, Matthias Ar- 
nold, Alan Yayınları
17
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Sanatta iki portre:Delilikle deha arasındaki o ince çizgide Toulouse-Lautrec'ten Fikret Mualla'ya...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository