Taha Toros Arşivi, Dosya No: 5-Sait Faik Abasıyanık. Not: Gazetenin "Politika ve Ötesi" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Mehmed Kemal

Istanbul Sehir University Repository

20 MA YIS 1984
POLİTİKA YE ÖTESİ
MEHMED KEMAL
Sait Faik’in Gölgesi...
“Burda kızartma yenmez,”  deqjim. “ Yağı eskidir acı olur.”  
“ Canım çekmişti, bir patlıcan kızartması iyi olurdu. Yağını 
tazeletemez miyiz, sözün geçmez mi?”
“Bir deneyelim," dedim. “Belki geçer.”
Beyoğlu Balıkpazarı’mn arka sokaklarında, küçük bir mey­
hanede içiyorduk. Krepen Pasajı yıkıldıktan sonra karaya vu­
ran balık gibi her biri bir yana dağılmıştı. Gerçi Bayram gibi 
Çiçek Pasajı’na taşınanlar vardı. Ama nedense Krepen’in ye­
rini hiçbiri tutmuyordu. Dükkânı, sahibi, garsonları, müşterile­
ri, hele müşterileri!.. Gökten bir taş düşmüşçesine her şeyi yı­
kıp dağıtmış, müşteriler de yitip gitmişlerdi. Arkadaşım için her 
şey yeniydi, eskileri bilmiyordu. Durmadan soruyordu:
“ Sait Faik buralara gelir miydi?”
“ Bilmem, belki de gelirdi. Onun geldiği yerlerm çoğu yok­
tur.”
“ Nerelerdi oralar?”
“Günleri ve geceleri Beyoğlu’nda geçerdi. Sinemalar, kahve­
ler, meyhaneler. Anadolu Pasajı’ndaki Mehdi Baha’nın ocağın­
dan tut, Nisuvaz, Petrograt, Moskova gibi yerler... Cumhuriyet, 
Özcan, Nektar, Tuna, Balkan, Orman, Mustafa’nın yeri gibi mey­
haneler... Birinde yoksa ötekinde bulurdun araşan."
“ Bunlar gene var mı?”
“ Yok sanıyorum, belki bir Cumhuriyet var.”
“ Nerede?”
“Şurada, Balık Pazarı’nda, çıkınca gösteririm, çarşının içinde." 
“ Kimse gitmiyor mu oraya?”
“Gözden düştü, kimse çıkmıyor sanıyorum.”
Sait Faik’in ölüm yıldönümlerinden biriydi. İlkin Oktay Ak- 
bal anmıştı. Oktay, Sait’i çok iyi tanıyanlardandı. Meserret’e çı­
kar, Beyoğlu’nu fırdolayı dönerdi. Elbet Sait’e de rastlayacak­
tı, orda burda.
Yazarlık yıllarında Sait Faik, bugünkü kadar gözde değildi. 
Bohemliğinden, avareliğinden, bilgiçlik taslamayışından ola­
cak, gözde yazarlar arasında adını anmazlardı. Siyasal olarak 
Sabahattin gözden düşüp, adı unutturulmaya başlandığında 
birini çıkarmak gerekiyordu yerine, Sait’i işte o zaman keşfet­
tiler. Sait’te bulunmayan neler yüklediler Sait’e!... Semaver 
sabahleyin kaynarken, işçiler işe gidermiş, Sait işçileri anla­
tırmış... Falan filan gibi zorlamalar... Oysa Sait Faik, içinden 
ne gelirse onu yazıyordu, gizli, kapalı bir yanı yoktu.
Yazıya aşıktı, yazıyla geçinmek istiyordu. Bir türlü de olmu­
yordu. O yıllarda yazı ile geçinmek kolay değildi. Yazıya para 
verip alacak yer azdı. Gazeteler de bugünkü gibi kucak açmaz­
dı edebiyat yazarlarına. Hep bir umut, hep bir özlem olmuştur 
Sait Faik için yazarlık. Şöyle dile getirir:
"... Yazı yazmayı iş saydığım için başka iş yapmamaya karar 
vermiştim. Kim ne derse desin... Yalnız yazımla geçinmek ka­
rarını (kimse) kafamdan sökemez.”
Bundan birkaç yıl önceydi, Sait’in bir ölüm yıldönümünde 
Ada’da (Burgaz’da) tören vardı, ilan etmişlerdi. Kalktım gittim. 
İskele alanında Sait’in bir büstü, çevreyi süslemişler. Evleri mü­
ze olmuş. Birine sordum, yüzüme baktı, eliyle göstererek “Şu­
ralarda bir yer olacak,”  dedi. “Sokağı dönünce, sen gene biri­
ne sor." Sokağı dönünce, birine sordum, buldum. Benden ön­
ce gelenler, topluca müzeyi geziyorlardı. Müze, yani Sait'in ana­
dan kalma ak sıvalı evi. Ahşap, iki kat. Odalardan odalara ge­
çiyoruz. Kâğıtlar, dergiler, kitaplar, şunlar bunlar. Pek fazla bir 
şey bırakmamış ardında. Bu evin içinde yaşadığı, gezindiği, 
kızdığı, sevindiği olmuştur. Bir sepet var, şapka var, ıslakmış 
da sonra kurumuş papuçlar, balıkçı araç ve gereçleri. Ben bun­
cağızını anımsıyorum. Belki sonradan bulduklarını yeniden dol­
durmuşlardır.
Burhan Arpad’ın gözlemine göre, bakımsızlıktan nerdeyse 
bu ev (müze) de çökme tehlikesi geçiriyormuş. Söz aramızda, 
bakımsızlıktan, birilerine verip de, yıktırıp da, hem turistik bir 
yer, hem de müze yapmak, başlarından savmak isterlermiş.
Arkadaşla Beyoğlu Balık Pazarı’ndan küçük bir meyhane­
de içerken Sait Faik’i konuşuyorduk. Konuşma bizi alıp nere­
lere değin sürükledi. Patlıcan kızartması istiyordu arkadaş. Gö­
zümün ısırdığı garsona seslendim. Bir koşu geldi. Adımı da söy­
leyerek, “Buyur ağabey!" dedi. Sevinmiştim. Taze yağda kızar­
tılmış, bolca patlıcan kızartması istedim. “Ha, yağ yeni, taze 
olacak,”  dedim.
Gitti, gerçekten taze yağda kızartılmış patlıcanı getirdi. Siv­
ri kızarmış biberler, yağda ezilmiş domatesler de vardı üstün­
de. Arkadaşım mutlu oldu.
“ Buralarda bir de Lefter varmış, orası neresiydi?" diye sor­
du.
Evet, sokağın köşesinde, küçücük bir dükkân vardı, Lefter 
işletirdi. Ardıma döndüm, pencereye doğru, Lefter’in sokağın­
da içiyorduk.
“Çıkarken gösteririm onu da..." dedim.
“ Bu sokakta mı?”
“Evet, bu sokakta, hemen şuracıkta."
“ Desene Sait Faik’in ruhunun dolaştığı yerlerde içiyoruz, ne 
mutluluk.”
“Öyle,” dedim. “Eğer ruhu gelip buralarda dolaşıyor, dolaşa- 
biliyorsa.”
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Sait Faik'in gölgesi...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository