Taha Toros Arşivi, Dosya No: 162-Yılmaz Güneyİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Çimen, Bayar

Istanbul Sehir University Repository

3. 
ua
ui
P R O J E  Y A R I Ş M A S I
Yılmaz Güney için 
anıtmezar yarışması
Bayar Çimen
Y ılmaz Güney Anıtmezar Proje Ya- rışması’nın amacı, Y.Güney’in ki­şiliğine yaraşır simgesel bir yapı­
ta ulaşmaktı. Jüriye sunulan 55 projeyi 
Cengiz Bektaş, Zühtü Müridoğlu, Şaban 
Ormanlar ve Yavuz Önen değerlendirdi­
ler. Yarışmanın raportörlüğünü Rezzan 
Önen yaptı. Yarışmanın danışman jüri 
üyeleri: Yaşar Kemal, Emil Galip Sandal­
cı, Mahmut Tali Öngören’di.
1. Ödülü Erdal Sorgucu (mimar/Ankara),
2. Ödülü Nuray Saatçioğlu (mimar/İstan- 
bul), Gürhan Bakırküre (mimar/İstanbul),
3. Ödülü ise Fadime Özmen (heykeltı- 
raş/Lüleburgaz) kazandı.
Fransa’nın en ünlü kişilerinin yattığı me­
zarlık, 1891 Paris Komünü’nün son daya­
nışma noktası olarak isim yapmıştır. Paris1 
teki Pöre Lachaise Mezarlığı’nın girişinde 
yazılı olan birçok ünlünün isimleri arasın­
da Yılmaz Güney’in de ismi yer alıyor.
1. ödül sahibi Erdal Sorgucu’ya göre 
farklı bir yerde, farklı bir kültürde daha baş­
ka düşünmek gerekiyordu.
Yılmaz Güney’in ismi ve farklılığı nasıl 
vurgulanacaktı?
Güney sanatıyla, mücadelesiyle, kişili­
ği ile bir bütündür; bir yazar, bir senaryo­
cu, bir filmci, bir siyasetçidir Y.Güney.
Y.Güney’in bu özelliklerinden hangisi ön 
plana çıkacaktı?
Gerçekte Y.Güney bütünlüğünün yanı 
sıra sınırsız yalnız bir özelliğe de sahiptir. 
E.Sorgucu, Y.Güney’in bu bütünlüğünü de 
dikkate alarak yasaklara ve onu unuttur­
mak isteyenlere karşı bir tepki olarak pro­
jesini tasarlıyor. E. Sorgucu’nun projesi­
nin temel düşüncesi sonsuzluğu yansıt­
mak.
Yarışma yerinin farklı kültürle dolu bir 
mezar çevresinde oluşu, yarışmaya ayrı bir 
boyut kazandırıyor. Çeşitli özelliklere sa­
hip 3 metre yüksekliğindeki kulübelerden 
oluşan bir mezarlık çevresinde sonsuzluk 
(Yılmaz Güney) nasıl yaratılabilirdi?
Erdal Sorgucu, yerdeki yansıtıcı bir yü­
zey ile (paslanmaz çelik) insanları, ağaç­
ları ve ormanı, çiçekleri ve değişeni yan­
sıtmak istiyordu. Bu yansıtıcı yüzeye diki­
len çelik paslanmaz strüktür ise kendisi­
ni derinliklerde tamamlıyor, bütünlüyor.
Güneş ve yansımayla birlikte çevrede 
yerden fışkıran bir aydınlık oluşacak...
E.Sorgucu burasını, terk edilmiş, belirli 
bir zamanda ziyaret edilen bir yer değil de; 
sürekli ve sonsuz kalan, sonsuzluğu ku­
şatan, düzlemleri yok edilmiş bir yapı, bi­
zi de sonsuzluğu da içine alan bir sonsuz­
luk evi olarak düşünüyor.
Çevreyi de içine alan bu mekân, son­
suzluk evi, gökyüzünde, yeryüzünde ve 
toprağın derinliklerinde var. Sonsuzluk 
kavramı toprağın içinde yere yansıyarak 
devam ediyor.
Erdal Sorgucu’nun yerinde yaptığı ince­
lemelerden sonra yansıtıcı yüzeyin ve 
strüktürün paslanmaz çelikten olmasına 
karar veriliyor.
Ona göre malzeme de Y.Güney gibi 
sonsuz olmalıydı...
Erdal Sorgucu; “ Mezar yapmak isteme­
dik, yaşayan ve yaşayacak sonsuzluğu an­
latma istedik. Yılmaz-Güney ise bu son­
suzlukta bir yiğit, bir güzel ses; yankıla­
nıp çoğalan” diyor.
Yarışma İkincisi Gürhan Bakırküre ve 
Nuray Saatçioğlu ise “ geleneğimizde ol­
duğu gibi basit fakat bir o kadar da anlamlı
bir anıtmezar yapmayı”  tercih etmişlerdi. 
Türk mezar taşları basitliklerine rağmen 
çok güçlü bir ifadeye ve sanatsal değere 
sahiptir.
2. ödül sahiplerinin çıkış noktası son­
suzluğa kavuşmanın bir ifadesi olan tek­
rarlanmış geometrik formlar olmuştur. Gür­
han Bakırküre ve Nuray Saatçioğlu “ Bu­
radaki sonsuzluk fikrini, Y.Güney’in sana­
tının ve kişiliğinin kazandığı bir devamlı­
lık ve sonsuzluk fikri olarak” yorumlamış­
lar. “ Seçilen form, bu doğrultuda sonu ol­
mayan geometrisiyle spiraldir.”
2. ödül sahipleri Y.Güney’in yeniliğe açık 
ve öncü, fakat aynı zamanda da halka bağ­
lı kişiliğini geleneksel bir malzeme olan 
bakırla vurgulamak istemişler.
3. ödül sahibi Fadime Özmen ise dü­
şüncelerini şöyle açıklıyor; “ Taşın tüm bi­
çim inadı yırtıldı. Özü ve yırtılışı seyredi­
yoruz. Üretkenliğe kendini kapanış, en kü­
çük değişime izin vermeyen taşın gerçe­
ğinin tanığıyız. Benliğinde barındıracak 
iliklerine değin gerçeği, önceki tüm kaya 
sarp mermerden pürüzsüz en küçük tır­
manışa izin vemeyen inadına inat." “ Şair 
yanında bitiyor gün. Düşlerimizin kararma­
mış gelini, geceyi delip geçerek ulaşıyor 
bize’’... -
Y.Güney sınırsız yalnızlığında hem sa­
vaşçı, hem de “ insanları barışa, sükûne­
te, okumaya, sevgiye çağıran bir derviş. 
Bütün bunların sonucunda mutlak bir yal­
nız adam.”  (1)
Not: Yılmaz Güney için Anıtmezar Projesi Ya­
rışması sonuçları 10 martdan itibaren Dost 
Sanat Ortamı'nda sergilenecektir.
(1) Yeni Gündem, S.14-16, Murat Belge
13
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
* 0 0  1 5 0 7 8 6 9 0 0 6 *


Yılmaz Güney için anıtmezar yarışması

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository