Taha Toros Arşivi, Dosya No: 99-Muhsin Ertuğrul. Not: Gazetenin "Pencere" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Selçuk, İlhan

Istanbul Sehir University Repository

4 MAYIS 1983 &
Muhsin Eı-tuğrul’dan 
Alınacak Ders...
Muhsin Ertuğrul’un ölüm yıldönümünde (29 
nisan) çeşitli yazılar yayınlandı, konuşmalar ya­
pıldı, Türk tiyatrosunun büyüğü değişik açılar­
dan anıldı. Gerçekten Muhsin Ertuğrul çok yönlü 
bir insandı, kişiliğinin boyutları saymakla bit­
mezdi, yöneticiydi, oyuncuydu, genel yönetmendi, 
yazardı, kültür adamıydı, öncüydü, ama; yalnız 
Türkiye'de değil, çağımız dünyasında çok önemli 
sayılacak bir yanı yeterince vurgulanmadı, Muh­
sin Ertuğrul egemenlerin sanatını sanatın ege­
menliğine dönüştüren 20’nci yüzyılın bilincini 
bütün yaşamında savunmuştu.
Muhsin Ertuğrul’u önce uzaktan yaptıklarıy­
la izledim, sonra kendisini yakından tanımak 
mutluluğuna eriştim. Bu güzel adam hayatının 
son yıllarına doğru günden güne daha çok bilge­
leşerek yaşadı ve ayaktayken dimdik öldü.
Hiçbir zaman eğilmemişti ki...
Sanat ile egemenliğin tarihte sarmalaşan 
bağıntıları vardır. Egemenliğin somut dışavuru­
mu siyasal iktidar biçiminde olur. Her siyasal 
İktidar sanatı denetlemek ister. Kimi devrim atı- 
lımlarında siyasallaşma sanatın bile önüne geçe­
bilir, kimi tutucu iktidarlar sanata pranga vurup, 
köleleştirmek için çabalarlar.
İnsanlığın uzun geçmişine baktığımızda sa­
natçıyı uşak sayan egemenlik anlayışının binler­
ce yıl sürdüğünü görüyoruz. Ama, hümanizma- 
nın halkçılığa dönüşümünü ve halkın egemenli­
ğine yol açan gelişimini çok eskiden beri sezip 
söyleyen sanatçılar da vardır.
Çağımızda ise sanatçının bilinci yaşadığı dün 
yanın gerisindeki kör karanlıkta kald'ğı zaman 
ortalıkta sanat da kalmaz.
Muhsin Ertuğrul çağdaş uygarlığın sanatını 
üçüncü dünyanın kör karanlığında ışıtmak için 
bir ömür boyu emek vermiştir. Hem tiyatro se­
yircisine salonda kabak çekirdeği yememesini ve 
oyun oynanırken gürültü etmemesini belletmen:, 
hem de siyasal iktldaTa tiyatrocuya saygı göster­
mesini öğretmek gibi iki yanlı bir işlevi de üst­
lenmişti. Bunun ne denli zor bir iş olduğunu bi­
liyordu ve göze almıştı.
Bunun içindir ki dimdik ve ayakta öldü.
Sanatın çağdaş dünyamızda bir anlamı var. 
Bu anlamı algılayamayan kişi rejisör olur, oyun­
cu olur, perdeci olur, çevirmen olur, tiyatro mü­
dürü olur, ama sanatçı olamaz, saygınlaşamaz, 
soylulaşamaz. Siyasal iktidarların uşaklığında sa­
ray kâhyalığı yapar gibi uzun yıllar tiyatro mü­
dürlüğü yapan kişiler de vardır ülkemizde, pa­
rasal egemenliğin bahşişini koparmak için iki 
büklüm olan tiyatrocu da vardır. Bunlar arasın­
da Muhsin Ertuğrul’u «hocam» diye ananlar da 
vardır.
Ama Muhsin Ertuğrul’a «bocam» diyebilmek 
İçin gerekli onuru klşlllKlerinde koruyabilmişler 
midir?
Muhsin Ertuğrul’un dirisi de ölüsü de ülke­
mizin ortalık yerinde bir anıt gibidir. Bu büyük 
adamı anarken çağdaş sanatın bilincini ve onu­
runu simgelediğini unutmak kendisine saygısızlık 
olur.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Muhsin Ertuğrul'dan alınacak ders

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/135775/3/001580575010.pdf

Muhsin Ertuğrul'dan alınacak ders

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository