Taha Toros Arşivi, Dosya No: 41-Beşiktaş. Not: Gazetenin "Tarihi Bahisler" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Mehmed Reşid

Istanbul Sehir University Repository

1 Mayı» 1950: Hti
TARİHÎ BAHİSLER
Ihlamur Mesiresi
Yaz mevsimlerini şen ve 
şatır karşılayan Ihlamur 
ve civarı otuz beş, kırk 
seneden beridir ki her 
gün biraz daha çökmüş 
ve bugün tamamiyle bir 
İç sızısına meydan vere- 
• cek bir harâbiyet manza­
rasını almıştır!..
Y  2 7 a n '
MEHMED REŞİD
p  EgİKTAŞ’ın Ihlamur mesire-
”  si, bir taraftan Yıldız a, di­
ğer taraftan Nişantaşı’na çıkan 
yolların alt kademelerini teşkil e- 
den bir vadiye tesadüf etmekte - 
dir. Ihlamur mesiresi, büyük ve 
asır görmüş ağaçlarla çevrili ola­
rak yine bu semtin birer güzel 
parçasını ihtiva eyliyen haseki ve 
fülya tarlalariyle de tahdit edil - 
miştir. Filhakika Birinci Umumî 
Harbe kadar İstanbul'un en güzel 
ve füsunkâr mesirelerinden biri 
bulunan Ihlamur, bilhassa ilkba­
harda ve gül mevsiminde şehrin 
umumî rağbetini celbeden, hattâ 
günün erken saatinde bülbül sesi 
dinlemek merakında bulunanları 
toplayan çok cazip bir mevki idi.
Bundan başka Ihlamur ve yanı 
başında bulunan fülya tarlası ya­
zın cuma ve pazar günleri İstan - 
bul'un belli başlı eğlence yerlerin­
den sayıldığı gibi haftanın tenha 
günlerinde de, gözden ve zabıta 
tarassutundan uzak kalan köşele­
ri de birer aşk sahnesini teşkil e- 
derlerdi. Fakat, Birinci Dünya 
Harbi ile İstanbul’un muhtelif kö­
şe ve bucağına sinen ihmal ve ha- 
rabî pek geniş bir ölçüde burasına 
da musallat olmuştu. İşte o za - 
mandanberi gittikçe daha ziyade 
perişan olup çöken Ihlamur’un bu­
günkü elim halini belirtmeği bir 
tarafa bıraktıktan sonra bu tarihi 
mesirenin mamur bulunduğu za - 
manki vaziyetini anlatacağım.
• * «
Meşrutiyetin ilânından evvel sa­
dece bir gezinti mahalli olan Ihla­
mur, 1908 inkılâbından sonra bir 
de gazino yaptırılmak suretiyle 
cuma ve pazarları ince saz çalın­
dığı gibi büyük ağaçlariyle bir 
koru haline gelen gölgeliklerinde, 
ar aşıra, kukla ve ortaoyunu oyna­
tılırdı. Ihlamur’un ortasından ge­
çen bir büyük cadde ve yokuşu 
takiben Yıldız’da - eski ve sonra­
dan yanmış - sergi binası arsasına 
çıkılırdı. Yolun her iki tarafı b i­
rer metre yüksekliğinde kaim taş­
lara merbut uzun direkler bura - 
nın parmaklığını meydana geti­
rirdi. Ihlamur, üç setten ibaret ve 
ii -r sette çınar, dişbudak ve kes­
tane ağaçlariyle süslenmişti.
Yokuşun sol tarafmda bulunan 
ve nişangâh vazifesini gören taş­
ların bulunduğu setler dikkati çe­
ken bir hususiyeti haizdi- Hâlâ 
mevcut bulunan ve çok muntazam 
yapılmış mermer kaideli iki bü - 
yük nişantaşı kitabesi, bu semtin 
tarihî hâtıralarını ihya eder kıy­
met ve mahiyettedir.
1226 tarihini ve Yesarîzade 
Mustafa İzzet adını taşıyan bu ki­
tabenin yalnız imzası, sanat ve 
tarih kıymeti haizdir ki. ikinci
r---------------------------------—
Sultan Mahmud devrinin nişan 
talimleri hâtırasını yaşatmaktadır. 
İkinci kitabede de yine 1226 tarihi 
göze çarpmaktadır. Bu kitabenin 
bulunduğu sette büyük ve asırdi- 
de fıstık ağaçları mevcuttur.
İkinci sette Üçüncü Sultan Se - 
lim’in tüfek ve nişan talimleri ta­
rihini hâvi bir kitabe mevcuttur 
ki 1205 tarihini göstermektedir 
ve ikinci şeddin sathı birincisin - 
den biraz küçüktür. Bilhassa fıstık 
ağaçlariyle dikkati çekmektedir. 
Buranın bir hususiyeti de dikkat 
hassası mütekâsif olanların gözü - 
ne çarpmaktadır: Şöyle ki, bura - 
dan dereye inen yamaçlarda gö - 
rülen serviler o suretle dikilmiş 
bulunuyorlardı ki, (Selim) keli­
mesi okunuyordu. Otuz beş, kırk 
sene evveline gelinceye kadar bu­
radaki servilerin Üçüncü Selim 
zamanından kalma oldukları bu 
tarzda dikilmiş olmalarından an - 
laşılıyordu. Fakat bilâhare ağaç­
lardan mühim bir kısmı kesilmiş 
ve semtin bu tarihî ve orijinal gü­
zelliği tahrip edilmişti. Artık ne 
ağaçlar kalmış, ne de Selim ismi!.
Üçüncü şedde gelince: Burada 
yakın zamanlara kadar 1292 tari­
hini gösteren bir namazgâhınj 
mihrab taşı vardı. Bundan başka! 
1272 tarihinde inşa edildiği anla­
şılan iki metre irtifamda bir çeş­
me kitabesi de vardır. Sultan Me- 
cid tarafından yaptırıldığı anlaşı­
lan bu çeşmenin 1325 (1909) se­
nesine kadar suyundan istifade e- 
dilmekte olduğu halde - bir çok 
» nsali gibi - yakın zamanlarda 
kurumuştu!
Havuzbaşı denilen büyük havu­
zun örneğine İstanbul’un pek az 
yerinde tesadüf edilen sanatkâra- 
ne bir inşa tarzı vardı.Maatteessiif 
bugün bu eserden bir enkaz par- 
^ası_dahi kalmamıştır!
Havuz kenarları geniş mermer 
döşemeli ve döşeme kenarları o - 
luklu olup sular, köşelerinden ve 
tavus kanadı şeklindeki dilimler­
den havuza akardı. Fiskiyesi orta­
da ve kenarında da üç katlı fev- 
vâre şeklinde olup kenarları oy -
Bir zamanların dillere destan meşhur mesiresi Ihla tnurda eğlenenler
ma mermerden yapılmıştı. Vak - 
tiyle burası ayrıca kiraya verilir­
di. İşte bülbül meraklıları ile bazı 
aileler, tenezzüh maksadiyle bura­
ya gelip yemeklerini yerlerdi.
Setlerin son noktasını teşkil e- 
den düzlük sahaya inebilmek için 
dere üzerindeki köprüyü geçince 
Ihlamur Köşkünün önüne çıkılır­
dı: Ihlamur Köşkü Sultan Aziz 
devrinde yapılmış ve bu Padişa­
hın zamanında bilhassa altın ça­
ğını yaşamış kasırlardandi. Ihla - 
mur Kasrı, etrafı duvarlarla çev­
rili eski büyük ağaçları muhtevi­
dir- Sultan Aziz, hayatında arası- 
ra tenezzüh ve pek meraklı oldu­
ğu pehlivan güreşleri maksadiyle 
burayı ziyaret ettiği halde İkinci 
Abdülhamid’in uğramaktan çekin­
diği, saltanat binalarından biri de 
burasıydı.
Beşinci Sultan Mehmed Reşa- 
dın Balmumcu Köşkünden başka 
selâmlık merasimini müteakip cu­
maları ziyaret ettiği köşklerden 
biri de Ihlamur Kasrı idi. Bundan 
başka Meşrutiyet senelerinde İs - 
tanbul’u ziyaret eden Bulgar ve 
Sırp Krallarına Padişah tarafın - 
dan burada birer çay verilmişti.
Köşkün alt kısmını takiben de­
re yolu üzerinden fülya tarlasın? 
ve biraz daha ilerde Hacı Hüse • 
yin bağı ve daha sonra da Molla 
Ayazması mesirelerine gidilirdi 
Bu mesirelerde fülya. sünbül, lâle, 
gül ve menekşe tarlalariyle Sultan 
Mecid devrinde Nişantaşı’ndan İti­
baren buralara kadar imtidat e - 
den geniş çilek tarlaları vardı ki. 
Arnavutköyü’nden sonra İstan - 
bul’un en meşhur çilekleri bu 
semtte yetiştirilirdi.
Bundan başka bu sahada dik - 
kati çeken mühim tesislerden biri 
de Ihlamur deresi kenarında bü - 
yük su terazileri mevcuttu ki, bu 
suyun Beşiktaş’ta Sinanpaşa ca - 
miinin vakıf suyu olduğu yapılan 
tetkiketla anlaşılmıştır.
İşte bir vakitler şehrin belli 
başlı güzel mesirelerinden biri bu­
lunan ve bilhassa Beşiktaş'ın te­
nezzüh ihtiyacını - yaz mevsim - 
lerini - şen ve şatır karşılayar 
Ihlamur ve civarı otuz beş, kır! 
seneden beridir ki her gün bira: 
laha çökmüş ve bugün tamamiyli 
bir iç sızısına meydan verecek biı 
harâbiyet manzarasını almıştır!..
Mehmed Reşid
Şehir suyu tesisatı yaptırılacaktır
İller Bankasından :
1 — Van ilinin içme suyu tesisatı yaptırılacaktır.
2 — İşin keşif bedeli 85.492.50 lira geçici teminatı 5.524.63 liradır.
3 — Bu keşif tutarında font boru hususî aksam ve armatür be­
delleri hariç olup bunlar Bankanın İstanbuldaki deposundan müteah­
hide teslim edilecektir.
4 — İhale 15 Mayıs 1950 pazartesi günü saat 15 te toplanacak olan 
Bankamız ihale komisyonunun inceleme sonucunun İdare Meclisince 
tasdikini müteakip kesinleşecektir.
Teklifj  mektuplarının en geç 15 Mayıs 1950 pazartesi günü 
saat 12 ye kadar Bankamıza makbuz mukabilinde teslimi şarttır
6 -  Bu işe ait eksiltme evrakı 5 .-  lira bedel mukabilinde Banka­
mızdan alınabilir. Projeler Bankamızda görülebilir.
7 — Eksiltmeye gireceklerin Bayındırlık Bakanlığına ihale günün­
den en az uç gun evvel yaptıkları işleri gösterir belgeleri ile müracaat 
ederek bu ışı yapabilecek kabiliyette olduklarına dair yeterlik belgesi 
almaları icap eder- *
kJLv Ban'<a illaIeyi yapıp yapmamakta ve işi dilediğine vermekte
(5514)
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Ihlamur mesiresi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository