Taha Toros Arşivi, Dosya Adı: Taha Torosİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Şavkay, Tuğrul

Istanbul Sehir University Repository

DÜNYA TADI
HOW
r f -  ^çkİ' %
Tuğrul ŞAVKAY
Yoğurt.. Sen nelere kadirsin
ÇOĞU kişi, gazetelerdeki köşe yazarlarına köşelerinin dü­şündüklerini açıkça yazabilsinler_diye verilmiş olduğu­nu düşünür. Bir ölçüde haklılar. Eksik olan, gazetelerin aynı zamanda okurlara da ait olduğu gerçeği. Bu yüzden 
köşe yazılan, olabildiğince okur görüşlerini de yansıtmalı görü­
şündeyim. Böyle bir giriş yapmamın nedeni, yoğurt yazısıyla il­
gili çok hoş bir okuyucu mektubu almış olmam. Şimdi size bu 
mektuptan bölümler aktarmak istiyorum.
Mektup sahibi, Biga Veteriner Zootekni Uygulama Çiftli- 
ği’nden Veteriner Hekim Halil Cömert. Sanırım biraz da mes­
leği gereği beslenme ile ilgili yazıları dikkatli takip eden bir 
okuyucu. Kendi görüşlerinin özetini mektubunun başında 
“kalkınmanın ve büyük ulus olmanın beslenmeden geçti­
ğine inananlardanım” diye belirtmiş.
“Doğa’da ot yiyenler et yiyenler tarafından yönetilir­
ler” diye devam ediyor Halil Cömert. Ardından da doğadan 
örnekler sıralıyor ve “Peki insanlar bu ahengin dışmda mı 
dırlar?” diye soruyor. Her ne kadar et yemeyen vejetaryenler 
aynı görüşü paylaşmıyorlarsa da, ben Halil Cömert’in görüşle­
rini paylaştığımı söyleyeceğim.
Halil Cömert’in bir uzman sıfatıyla geliştirdiği mantık şöyle: 
“İnsan beyninin % 80’i 1.5-3 yaşında gelişmektedir. İnsa­
nın günde 70 gr. proteine ihtiyacı var. Bunu en azından 
yarısının hayvansal protein olması gerekmektedir. Bey­
nin % 16’sı ergenlik çağında, 
kalanı da hayatın diğer dö­
nemlerinde gelişir. Görülüyor 
ki, doğumdan ölünceye kadar 
beyin gelişme sürecini devam 
ettirebilen nadir bir organ.
Hayvansal proteinlerle akıl 
arasında hiç şüphesiz yakın 
bağıntı bulunmaktadır. Do­
ğumdan sonra ilk dönemde 
beslenmenin, dengeli beslen­
menin ne derece önemli bu­
lunduğunu takdirlerinize bı­
rakıyorum” diyor.
Buraya kadar itirazı olmayan­
lar sonraki cümleleri üzülerek 
ve ders alarak okumak. “Şöyle 
uluslara göz atacak olursak, 
dengeli beslenen uluslar geliş­
mişler ve az gelişmişleri yö­
netmektedirler” diyor okuyu­
cumuz ve devam ediyor: “Geliş­
mişlik kimine göre birim ba­
şına harcanan elektrik enerji­
si. Kimine göre birim başına 
çocuk ölümleri. Bana göre ise 
tükettikleri hayvansal prote­
ine endeksli. Kaçımız süt, yo­
ğurt, ayran, peynir, et tüket­
mekteyiz veya dengeli besle- 
nebilmekteyiz? Süt üretiyoruz. Sütün litresi beldemizde 
ortalama 4.200 TL.’dir. Koladan, sudan ucuz. Üretenlere 
bakıyorum, katiyen süt içmiyorlar. Dış kökenli içecekler, 
reklamlar boydan boya. En ücra köşelerde bile kola gru 
bu içecekler karşınıza çıkıyor.”
Show’da üd hafta üst üste yoğurtla ilgili yazıdan ötürü teşek­
kür eden okurumuz, “Bu yazılarınızı yumurta, ayran, süt 
ve et için de hararetle bekliyoruz” diyerek bir dileğini ileti­
yor. Hiç merak etmesin. Bu yazılar mutlaka Show’da yer ala­
cak. Ben aynı zamanda sevgili okurumuzun “Okuyucular, 
yurttaşlarımız artık uyanmalılar. Hayvansal ürünlerin 
tüketimini artırmakla hem vatandaşlık borcumuzu öde­
miş, hem de düşünen ve gelişen Türkiye’nin temelini at­
mış oluruz” görüşüne de candan katılıyorum.
Mektupta katılmadığım belki tek nokta, bir haksız şikâyet: 
“Yoğurt ata yadigârımızdır. Bu konuda sizlerle hemfikir 
değilim. Yoğurt, bakterisi Lactobacillus Casei’yi bir Bul­
gar bakteriolog buldu diye ata yadigârımızı onlara mı tes­
lim etmeliyiz” diye soruyor. “Tarhanayı, karnıyarığı, Ka­
ragözümüzü daha nice milli yemek ve törelerimizi açık­
gözlere kaptırmadık mı?” diyor. Ben böyle bir şey söylemek 
istememiştim. Hatta aksine, bunları yeterince sahiplenemediği­
mizi dile getirmek istemiştim. Demek görüşlerimi yeterince 
açık dile getirememişim. Bu arada Sayın Halil Cömert bir anı­
sını da aktarmış. “Bulgaristan’da Filibe’de bir büfeden ’lü- 
tu’ yani ayran diye içtiğim ekşi, biçimsiz bir içeceği hiç 
unutamıyorum. Bizim nefis ayranımız nerede, lütu nere­
de?” diye soruyor.
“Yoğurt Orta Asya malıdır. Yani bizim özümüz. Kımız 
bizim içkimiz değil mi? Aslına bakarsanız, Bulgarlar da 
kim, onu da tartışırsak sayfalar uzar gider. Sığır, koyun, 
at ilk defa Orta Asya’da Türkistan'ın İran’a yakın bölgele­
rinde evcilleştirilmiştir” diye 
de bir açıklama yapmaktan ken­
disini alamamış. Belki bunların 
aksini söyleyenler de var. Ama 
bize bu görüşü desteklemek ve 
kanıtlar bularak savunmak dü­
şer elbette.
Son söz olarak, sevgili okuru­
muzun dikkat çektiği bir nokta­
nın altım çizeyim. Yoğurt, insan 
ömrünü uzattığı şiddetle iddia 
edilen ender yiyeceklerden biri. 
“Bakınız, Orta Asya’ya Tür­
kistan’a, Azerbaycan, Kafkas- 
lar’dan dünyanın en uzun 
ömürlü insanları çıkıyor” di­
yor okurumuz. Yoğurt ömrü na­
sıl uzatıyor sorusunun cevabını 
ise bir uzman olarak şöyle veri­
yor: “İnsanların sıkıntılı bir 
yaşlılık geçirmesindeki ya da 
yeteri kadar yaşayamamasın- 
daki önemli nedenlerden biri, 
bağırsaklarda yaşayan sayısız 
mikroplar ve bunların faali­
yeti sonucu meydana gelen 
toksinlerdir. Toksin denilen 
bu zehirli maddeler, dokuları 
tedrici olarak zehirlemekte­
dirler. İşte bilim adamlarının 
saptadığına göre, yoğurt bakterilerinin, süt şekerini par­
çalamak suretiyle meydana getirdikleri asitlik mide ve 
bağırsaklardaki daha çok nötr ve alkali ortamı seven bu 
kokutucu bakterilerin faaliyetini etkilemekte, kokuşma 
durmakta, dolayısıyla ihtiyarlık gecikmekte. Yaşlıların 
sağbğı düzene konulmaktadır. Bu özellik yalnız miUi yi­
yeceğimiz yoğurtta vardır.”
Yoğurdu severek yiyen herkese sevinerek duyururum!
SHOW 33
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Yoğurt... Sen nelere kadirsin

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository