Taha Toros Arşivi, Dosya No: 93-Aksaray. Not: Gazetenin “Takvimden Bir Yaprak” köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Ulunay, [Refi Cevad]

Istanbul Sehir University Repository

TAKVİM DEN  
BIK YAPRAK
Ö2
?■  i
AKSARAY MEYDANI
B İR  vatandaş, Aksaray meydanının tanzimi için 2000 lira sarfederek bir maket yapmış. Bu tasavvura göre evvelâ tıkanıklık babında Topkapı - Beyazıt, Ycnikapı - Saraç­
hane istikametlerinde iki yeraltı geçidi varmış. Ayrıca yayalar 
için de yeraltı geçitleri konulmuş. ,
Buraya kadar yerin altı... Şimdi yerin üstüne çıkıyoruz. Bu 
muhterem vatandaş meydanın tam ortasına ve yeraltı geçitle­
rinin üstüne 200 metre murabbalık bir park kondurmuş, par­
kın etrafında kanapeler... Ortasında da Fâtih’in heykeli... Ol­
mazsa bir havuz.
Yeraltı geçitlerine 46 dükkân sığıyormuş...
Belediye Reisi Hâşim İşcan Bey maketi tetkik etmiş. Sul­
tan Reşad’ın her münasebetle sarfeylediği:
— Memnun oldum, mahzuz oldum, milletimle temasta bu­
lunmak isterim.
alâka bizleri
Cümlesi gibi o da:
— Bir vatandaşın şehir işlerine gösterdiği 
memnun etmiştir.
Gibi klişe bir sözle vatandaşın gönlünü almış. Bu proje 
tatbik edilir mi edilmez mi? Orası Hâşim beyin bileceği iştir. 
Benim projede vücudunu temenni eylediğim başka bir arzum
var:
Be mübarek adam! 2000 lira sarfetmiş, bir maket yapmış­
sın, bunu salla sırt edip Belediye Reisine götürüp arzetmişsin, 
bu yeraltı geçitlerinin ortasına bir de park yapıyorsun, bu su­
retle Aksaray meydanının tam ortasındaki şarap reklâmını da 
kaldırarak Valde Camiinde namaz kılanlara pencerelerden renk 
renk, çeşit çeşit şarap seyretmeğe de son veriyorsun... Âlâ! Şa­
rap reklâmının yerine Fâtih’in heykelini dikmek nereden hatı­
rına geldi? Fâtih’e heykel dikilir mi? Dikilse dikilse bir büst 
konacak. O da Fâtih için bir tenezzül olur.
Muhterem maket sahibi vatandaşa müsaadeleriyle sitem 
edeceğim:
Geçen seneki neşriyatımı lütfen tahattur buyururlarsa be­
nim de bir tasavvurum vardır: Ben Aksaray meydanına, her 
gün biraz daha harap olan ve diğer âbidelerimizin hâline ben­
zemesine çok bir zaman kalmayan bir şaheserin konulması fik­
rinde bulunmuştum. Bu âbide. Sultan Üçüncü Ahmed in Top- 
kapı Sarayı dış kapısının yanında yaptırdığı nefisedir. Şair 
Seyid Vehbi’nin kasidesinde Sultan Ahmed’in ta’miye ile dü­
zelttiği:
Târihi Sultân Ahmedin câri zebân-ı-lûleden 
Aç besmeleyle iç suyu Hân Ahmede eyle duâ
Tarihi bulunan bu çeşmenin buradan kaldırılması için 
yaptığım kampanya karşısında tıpkı Kuruçeşme önündeki 
Sergis Bey Adası gibi bir itiraz sağnağı yedim. En başta aziz 
dostum ELİF NACİ olduğu halde:
«Âbidelerimizin yeri değişemez, onları muhafaza etmeli.» 
diye kıyametler koparıldı.
— Aman, dedim, çeşmenin oymalı kakmalı cidarlarını id- 
rarkeşlerin amonyağı kemirmiş, yalağı oturak olmuş.
Bana:
— Ne yapalım hocam? Temizleyeceğiz. Bütün âbideleri 
sırtlayıp oradan oraya taşıyacak değiliz a...
Denildi. Ben çişten korkmuyorum, kubbelerde kurşun bı­
rakmayan hırsızlar nasıl olmuş da o tezyinatı çalmamışlar.
Şirin arkadaşım Doğan Nadi, E lif Naci’nin bu cevabını pek 
beğenmişti. Katıla katıla gülerek:
— Öyle ya... diyordu, filân cami harap oluyor, denilecek. 
Onu da sırtımıza mı alıp götüreceğiz?
Aziz dostlarım! Bir gün lütfedin de şu çeşmeyi bir görün...
Bunlar garplılar elinde olsa her parçasını sökerler, numa­
ra koyarlar ve bunlarla şehrin en güzel meydanlarını süslerler. 
Biz bevilhâne ve kazurat oturağı yaptık!
I
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
1 9 2


Aksaray meydanı

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository