Taha Toros Arşivi, Dosya No: 105-Doktorlar, Laboratuvar, Hastahaneler, Eczaneler, Dişçiler. Not : Gazetenin "Olaylar ve Görüşler" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Domaç, Mehmet

Istanbul Sehir University Repository

I V» S\
________________________________________________ CUMHURİYET
_____________OLAYLAR VE GÖRÜŞLER
14 Mayıs: Bilimsel Eczacılık Günü...
İlacın bulunabilir/alınabilir olması, ilaç fiyatlarının daha fazla artmaması, 
ilaçta dışa bağımlılığın önlenmesi, yerli ilaç sanayisinin yok olmaması ve 
sosyal güvenlik kurulularının hizmetlerini sürdürebilmesi için; veri imtiyazı 
düzenlenmesine geçiş ertelenmelidir.
ECZ. Mehmet DOMAÇ Türk Eczacıları Birliği Başkam
T ürkiye, sağlık hizmetlerinin sunumu ve bu hizmetlerin top­lumun sağlığı üzerine etkileri bakımından eşitsizlikler yaşa­yan bir ülkedir. Bu eşitsizlik­
ler genel olarak:
- Kırlarla kentler, Doğu ile Batı, kent 
merkezleri ile gecekondu bölgeleri,
- Ekonomik ve toplumsal olarak geri olan 
sosyal sınıflar ve bölgeler ile görece ileri 
olan sosyal sınıflar ve bölgeler,
- Ücretliler ile üretici olmayan nüfus,
- Tıbbi bilgi, beceri, emek Ue teknoloji ara­
sında yaşanmaktadır.
Eşitsizlik, herhangi bir sağlık gösterge­
sinden kolaylıkla saptayabileceğimiz gi­
bi, son on beş yılda kırların, gecekondu­
ların, Doğu bölgesinin ve ücretlilerin aley­
hine artmıştır. Bu eşitsizliklerin artması ise, 
sağlık personeli için daha az istihdam, da­
ha az ücret, mesleksel doyum, eğitim ve 
tıbbi etikte daha fazla aşınma (erozyon) an­
lamına gelmektedir.
Bu sorun, fırsat eşitsizliği ve kaynakla­
rın dağılımı ve kullanımındaki eşitsizlik­
lerden kaynaklanmaktadır. Üstelik bu öy­
le bir sorundur ki, insan gücü, finansman, 
örgütlenme modeli gibi sektörün bütün 
alanlarını kapsamakta, daha da önemlisi, 
toplumun gündelik yaşamını birebir ve 
doğrudan olumsuz yönde etkilemektedir. 
Eşitsizlikleri ortadan kaldırmanın yolu; 
hükümetlerin sağlık alanını insan yaşamı 
için vazgeçilmez olarak görüp, sosyal dev­
let ilkesine uygun biçimde, devlet yatı­
rımlarını öncelikli olarak sağlık alanına kay­
dırması ve sağlıklı insan gücünün üret­
ken insan gücü olduğunu unutmamaktır. 
Sağlık alanında yapılan yatırımlar, insa­
na yapılan yatırımlardır.
İlaç ve eczacılık konusundaki sorunlar da 
bir dizi sorunla bağlantılı olarak gündemi­
mize girmektedir.
İlki 1984 yılında çıkan ve çıktığı gün­
den beri üzerinde tartışma olan, bir türlü 
gerçek anlamda uygulanamayan Uaç fiyat 
kararnamesi son olarak 14 Şubat 2004 ta­
rihinde ve onun bazı maddelerini değişti­
ren karar da 14 Nisan 2004 tarihinde ya­
yımlandı. Kararnameye göre bundan böy­
le 2005 yılına kadar orijinal ürünler için 
beş Avrupa ülkesinin (Portekiz, İspanya,
İtalya, Yunanistan ve Fransa) içinde en 
ucuz olanı Türkiye’de geçerli olan fiyat ola­
rak belirlenecek, jenerik ürünlerde iâe ori­
jinal ürünün yüzde 80’i kadar fiyat alına­
bilecektir. Yeni kararname ile ithal ilaçta 
kur farklarından oluşan yüksek fiyatlar 
kur farkları normal kura getirildiği için 
yüzde 12 oranında düşmüştür. Ayrıca ka­
rarname ile birlikte yüzde 50 civarında 
ilacın fiyatının ortalama yüzde 10 kadar 
düşebileceği hesaplanmaktadır. Bu da uzun 
yıllardır Türkiye’de ilaç fiyatlarının ucuz 
olduğunu söyleyen kesimlerin gerçek bil­
dirimde (beyanda) bulunmadığını göster­
mektedir. Şimdi, Türkiye’de Avrupa ül­
kelerinden daha ucuz bir ilaç fiyatı belir- 
lenebilecektir. Bu, olması gereken, doğru 
bir adımdır. Gerçekte ise bu rakamın da­
ha da düşük olması gerekir. Çünkü, Tür­
kiye referans alınan ülkelerden en düşük 
milli gelire sahip olan Portekiz’in milli ge­
lirinin üçte birine sahiptir. Bu yıl Konso­
lide Bütçeye Tabi Kurumlar ve Emekli 
Sandığı’nın uyguladığı Bütçe Uygulama 
Talimatı’nda ilaçlann yazımı ve ödenme­
si ile ilgili önemli değişiklikler yapıldı. 
11 Şubat’ta yayımlanan Bütçe Uygulama 
Talimatı, 18 M art’a kadar uygulandı. Bu 
uygulama, sosyal güvenlik kuramlarının 
aynı kurallara uygun olarak değerlendiril­
mesinin istenmesinden kaynaklanmış, ama 
farklı sosyal güvenlik kuramlarının ken­
dilerine özgü durumları nedeniyle uygu­
lama olanağı bulunamamıştır.
Bütçe Uygulama Talimatı’nda yapılan 
ve yaşamla bağdaşmayan değişiklikler, 
uyanlarımızla büyük bir kısmı yaşamla 
bağdaşık durama getirilerek 1 Nisan’da 
yenisi yayımlanmıştır. Bütçe Uygulama Ta­
limatı, halen ilaç-eczacüık alanında uygu­
lanmasında büyük zorluklar olan madde­
ler içeriyor.
Örneğin, Bütçe Uygulama Talimatı’na 
göre antiagregan bir ilacın 4 uzman heki­
min oluşturduğu bir kural tarafından ra­
porlu olarak hastaya verilmesi gerekiyor. 
Türkiye’de bu dört ayn uzmanın bir ara­
da bulunduğu hastane sayısı 10 civarında­
dır. Evet, bu ilaç kullanılmayabilir de. 
Ama gereksinimi olan hasta için ilacın 
vazgeçilmez olduğunu, ilacın bulunabi­
lir, alınabilir ve etkin olması gerektiğini
unutmamalıyız. Sanki Bütçe Uygulama 
Talimatları saydığımız ilaca ilişkin bu üç 
tanımlamadan yoksun olarak yapılmaya ça- 
lışılmaktadır. Alanın uzman kuruluşları 
ile oturup konunun uzun uzun tartışılma­
sı gerektiğine inanıyoruz. Yasak savmak 
anlamında görüş almak değil, gerçek an­
lamda hastayı tedavi edecek sistemleri 
kurmak ve işler durama getirmek zorun­
dayız. İlaçla ilgili güncel bir soran, veri im­
tiyazı alanında yaşanmaktadır. Veri imti­
yazı, patent almış ilaçlann patent süresi dol­
duktan sonra belirli bir süre için verileri­
nin jenerik üreticiler tarafından kullanıl­
masını engelleyen bir düzenlemedir. Ve­
ri korama patent süresi içinde ilacın baş­
vuru dosyasındaki ATC (anatomik-terapö- 
tik- kimyasal) ve klinik deney sonuçları­
na ilişkin verilerin saklanması anlamına 
gelirken, veri imtiyazı Ar-Ge çalışması 
yapan firmalara verilerinin saklanması 
için ek süre tanımaktadır. Ar- Ge’yi teş­
vik edici gibi görünen bu düzenleme, esas 
olarak çeşitli ilaç kalemlerinde ilacın pa­
tent süresi dolduktan sonra, buluşçu fir­
ma tarafından ilaç fiyatlarının serbestçe 
oluşturulması ve hiç olmazsa belirli bir sü­
re için tekelleşmeyi gündeme getirmekte­
dir. Avrupa Komisyonu TBR soruşturma­
sı çerçevesinde gündeme gelen veri imti­
yazı konusundaki fikrimiz, ilaçta fikri hak 
ve ilaca ulaşma hakkı karşı karşıya kon­
duğunda Uaca ulaşım hakkının öncelikli ol­
ması gerektiğidir.
ilacın bulunabilir/alınabilir olması, ilaç 
fiyatlarının daha fazla artmaması, ilaçta 
dışa bağımlılığın önlenmesi, yerli ilaç sa­
nayisinin yok olmaması ve sosyal güven­
lik kuramlarının hizmetlerini sürdürebil­
mesi için; veri imtiyazı düzenlenmesine 
geçiş ertelenmelidir.
Öte yandan, önlem alınmadığı takdirde 
ülkemiz bir ithal ilaç cenneti haline döne­
cektir. Şimdiki durumda ülkemizde bulu­
nan 40’a yakın çokuluslu firmanın ancak 
yedisi üretim yapmakta, öbürleri ise ço­
ğunlukla ilacı ithal etmektedirler. Ciddi bir 
katma değer oluşturmadan yalnız pazar­
lama şirketi gibi davranan yabancı serma­
ye için ülkemiz zengin ve geniş bir pazar 
konumundadır. Ülkemiz ilaç pazarının 
yüzde 40’ı dıştan alınan ilaç olup, dışalı­
mın dışsatımı karşılama oranı ise yüzde 
sekiz gibi son derece düşük bir orandadır. 
Üretimin azalıp dışalımın artması, he­
men her ülke için önlem alınması gereken 
ciddi bir sorunun ortaya çıktığının göster­
gesidir.
Konuyu yarınki yazımda sonuçlandıra­
cağım.
Kutlu Olsun.
Eczacılık tarihi ilaçla başlar. Bizim tarihimiz de öyle
Attığımız her adım birbirine koşut; 
ilkelerimiz ortak.
Karşılıklı güven, mesleki dayanışma, 
insanlığın gereksinimlerini bilmek, 
kamu yararını gözetmek gibi.
Hedeflerimizi çoğaltacağımızı bilmek, 
aynı yolda yürümek bize gurur veriyor.
Roche Mü<uah
sy* S' *¿*0
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
1 5 0  2 3 5 6


14 Mayıs:Bilimsel Eczacılık Günü

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository