Taha Toros Arşivi, Dosya No: 109-Kışlalar. Not : Gazetenin "Bana Göre" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Akyavaş, Ragıp

Istanbul Sehir University Repository

SA YFA : z
R A G tf*  A K  Y A V A Ş
Tarihi Merkez. Efendi tekkesi, bir kaç 
gün evvel çıkan yangın neticesinde on beş 
dakika içinde yandı, kül oldu. Sinesinde 
büyük bir Veliyi barındıran tekkenin böyle 
anide yanıp kül olması, bütün İstanbul a- 
halisini, oııuıı ruhaniyetine inanan Anadolu 
halkını pek müteessir etti. Çünkü Merkez 
Efendi dergâhı büyük küçük herkesin zi­
yaretine koştuğu, pek kudsî, bir yüce ma­
kamdır.
İstanbulluların Efendi unvarriyle teb­
cil ettikleri bîr kaç Velî vardır. Merkez E- 
fendi sevilenlerin başında gelir. Diğerleri: 
Sünbiil Efendi, Aziz Hüdaî Efendi. Nasııhi 
Efendi gibi manevî silsilede büyük verteri 
olaıı Allah adamlarıdır. Himmetleri hâzır 
olsun.
Merkez Efendinin bîlhassa Ramazan, 
Kandil ve Bayram gibi mübarek günlerde 
ruhaniyetindeıı istimdad için mubarök rner 
kadi maneviyatına itikad edenlerle dolar, 
taşar. Kapısının önünde uzak semtlerden 
gelen Müslümaıılar ve hattâ Hıristiyanları 
taşıyan arabalar görülür. Biiyitk. küçük hat 
tâ ufak çocuklar bile bu Azizin ziyaretine 
şitabederler.
Merkez Efendi bilhassa çocukların Ev­
liyasıdır. Menkıbelere göre, havalında en 
çok sevdiği çocuklarmış. Asırlardanberi' gel 
mis geçmiş bütün mekteplilerin Merkez 
Efendiye bir şükran borcu ve bağlılığı var­
dır. Menkıbeler, Cuma tatilinin çorakların 
istirahat etmeleri için onun tarafından icad 
olunduğunu yazarlar. Mevlevihane kapısın 
da mübarek adını taşıyan camiin yanın­
daki merkadi, çilehânesi, bilhassa genç an­
nelerin bir şeyler iinıid ettikleri niyet ku­
yusu etrafında: «Merhaba ey Merkez-i dev- 
ran-ı can» diye tavaf ettikleri görülür.
Merkez Efendi Kanunî Sultan Süley-
rr-îA2-2 5&
Merkez Efendi |
man devri şeyhlerindendir. Çok zamanlar} 
Kanunî’nin sohbetinde bulunmuş, meclisi­
ne devam etmiştir. Sokuliular, Barbaroslar, 
her sefere çıkışlarında Efendinin elini öpüp 
duasını almay unutmazlardı.
Merkez Efendinin asıl adı Musa’dır, 
l.akabı Merkez Muslıhüddin’dir. Bir giiıı 
Sünbül Efendinin meclisinde bulunduğu 
sırada hazır olan büyük Velîlerden birinin 
söz arasında: «Siz merkezinizi bulmuşsunuz» 
demiş olması, Merkez Efendi diye çağırıl­
masına sebep olmuştur. Babasının adı Mus­
tafa, büyük babasının Kılıçbey’dir. Doğum 
tarihinin hicri 866 olduğu muhakkak ise de 
doğum yeri kati olarak bilinmiyor. Kütah­
ya’nın Sarı Mahmutlu köyünde doğduğunu 
söyleyenler olduğu gibi Denizli’li olduğunu 
söyleyenler de vardır. Herhalde tertemiz 
Türk sorundandır.
Merkez Efendiyi ilmen yetiştiren, ir-
sadedip. manevi mertebesini hazırlayan, 
Sünbül Efendi Hazretleridir. Bu itibarla 
tarikatı itibariyle Sünbül Efendiye men 
suptur. Yiice mürşidi Siinbii] Efendi vefat 
edince vasiyeti gereğince makamına geç­
miştir.
Merkez Efendi 959 senesinde dünya­
dan ayrılmıştır. Cenazesinde on binlerce in­
san hazır bulunarak onu teşyi etmişlerdir, 
çünkü hayatında da mematıııda da sevilen 
bir insan-ı kâmildi. Cenaze namazını Fatih 
camiinde Osmanlı Şeyhülislâmlarının ilmen 
ve ahlaken en büyüklerinden sayılan Ebus- . 
suud Efendi kıldırmıstır. Naası kabre in­
dirilirken kendini tutamıyan o metin insan 
gözyaşlarını silerek: «Dünyada riyasız ya­
şamış bir kimse görmüştük, onu da şimdi ; 
buraya defnediyoruz» demek suretiyle en­
gin teessürünü açıklamıştır.
«Dairesin Merkez’in nur ede Allah!» 
mısraı Hz. Merkez’in vefat tarihidir.
Halen mevcut olan ve bugiiu yandığını 
teessürle öğrendiğimiz Merkez Efendi ca­
mii Kanuni Sultan Süleyman tarafından in­
şa ettirilmiştir.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Merkez Efendi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository