Taha Toros Arşivi, Dosya No: 120-Köşkler, Kasırlar, Yalılar, Konaklar



Not: Sergi, Galatasaray Sanat Galerisi'nde  21 Mayıs - 20 Haziran 1975 tarihleri arasında düzenlenmiştir.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Kılıç, Oya

Istanbul Sehir University Repository

YAPI ve KREDİ 
B A N K A S I
Kültür ve sanat 
Hizmetlerinden :
125.
Sergi
İSTANBUL
1800
OYA KILIÇ
GALATASARAY 
SANAT GALERİSİ 
21 Mayıs —  20 Haziran 1975
İstanbul yeryüzünün doğal ve ta­
rihî zenginlikleri ile ün salan kent­
lerinden birisidir. Batı dünyasında 
da en sihirli çağ olarak kabul edi­
len iki yüzyıl öncesine ait İstanbul 
ve yaşantısı üzerine şiirler, hikâye­
ler yazılmış, resimler gravürler ya­
yınlanmıştır.
Bunlara karşın İstanbul'un 500 yıl­
dan beri bizim olduğunu kanıtlaya­
cak somut örnekler her geçen gün 
daha yoğun bir şekilde yok edil­
mektedir. Kültür silâhımız olan ve 
yeryüzünde bize kuvvetli dayanak 
sağlayabilecek verileri bilinçli ola­
rak benimseyip, değerlendirmeli­
yiz.
İstanbul kültürünün tarihî ve mi­
marî dokusunu sosyo - kültürel 
verileri ile ilintili olarak dinamik 
bir bütünleşmeye yöneltmek, ça­
lışmalarımın amacıdır.
Eski kentte mescit, türbe, me­
zarlık, çeşme, çarşı ve kah­
vehaneler, evler, konaklar ve 
yalılar birbiriyle öyle bir iç- 
içedir ki, tek başına ele alınıp 
da incelendiği zaman önemsiz 
gibi görünen bir ev yerinden 
sökülüp alınırsa bağlı olduğu 
çevrede belirli bir boşluk bı­
rakır. Eski İstanbul görünü­
mü, mimarî dokusu ve sosyal 
yaşantısı günümüzde bize tam 
olarak yansımamaktadır. A- 
macım «İstanbul 1800» ola­
rak adlandırdığım tarihî ve tu­
ristik çok yönlü bir açık hava 
müzesi ve kültür merkezini 
oluşturmaktadır. Bu tür müze­
cilik yurdumuzda henüz de­
nenmemiştir.
UNESCO'ya bağlı İCOMDAN 
(Müzeler Dairesi) verilen bil­
giye göre sadece Avrupa kıta­
sında 14 ülkeye ait 152 açık 
hava müzesi vardır. Hepsinde 
amaç, kaybolan bir kültürü 
kurtarıp sergilemektir. Geç­
mişi 200 yılı aşmayan ABD'de 
ise 100 den fazla tarihî açık 
hava müzesi bulunmaktadır. 
Bu müzeler ülkelerin çeşitli 
kesimlerinde olup yöresel 
özellikler taşımaktadır. Nor­
veç ve İsveç gibi 37 ve 36 
adet açık hava müzesine sa­
hip ülkeler en ince ayrıntılara 
kadar inip çiftlikteki anbarı 
ve süt sağan kadını bile konu 
edinmişlerdir.
Batı dünyasında endüstrileşmenin 
sonucu gereksinme duyulan bu 
tür müzecilik bizde ancak yeni ye­
ni anlaşılabilmededir. Çağın yaşa­
mı 100 yıl geçmişe oranla çok da­
ha hızlıdır. Bizde bu hız ile hare­
ket ederek şurada burada kalabil­
miş ilginç İstanbul mahallelerin­
den bazılarını restore edip turizmi 
etkileyecek bir tarih ve kültür si­
tesi oluşturabiliriz. Mimarî, este­
tik ve sosyal yönden bir devrin tüm
İstanbul görünümünü, gelenekleri­
ni, bayram ve şenliklerini, tiplerini 
canlı olarak ziyaretçiye hiç olmaz­
sa hissettirebilmeliyiz. Burada ge­
leneksel müzecilik anlayışından ay­
rılarak çağımızın gelişme doğrultu­
sunda yöntemler düşünülebilir. 
Başta kendi halkımız olmak üze­
re ziyaretçiye öz geçmişimizi ve 
ruhumuzu bir çeşit laboratuar ça­
lışması niteliğinde, deneysel yolla 
anlatabiliriz. Öğrenci, yurttaş, ta­
rihçi, mimar, arkeolog sanatçı ve 
normal tatil turisti bölgenin ziya­
retçileri olarak siteye canlılık ka­
zandırır.
Mimarlık, bahçecilik, mobilya ve 
diğer aksesuarlar detaylı bir şe­
kilde sevdirilerek bilgi edinilir. Se­
yirci müze gezmekten ürkmeyip 
orada tertiplenen konferanslara 
şenliklere katılma olanağını bulur. 
Bu şekilde kurulmuş bir müzede 
turizm, kültür, sanat ve tarih bir- 
biriyle kaynaşır. Böylece eski İs­
tanbul belli bir bölgede korunup, 
araştırılıp, tanıtılarak gerçekleri 
yansıtacak bir açık hava müzesine 
kaynak olur.
Dileğim, «İstanbul 1800» sergisi­
nin çalışmalarımın sonucu değil
başlangıcı olmasıdır. Düşüncem 
konuyu sergilerken halkın ilgisini 
çekip beğenisi ve onayını almaktır. 
Halktan gelecek olumlu cevaplar 
ile durum yarı yarıya çözümlenmiş 
sayılır.
Amacım, halkın ve devletin deste­
ği ile örnek ve dinamik bir açık ha­
va müzesinin oluşturulmasıdır. 500 
yıl içinde deprem ve yangınlarla 
tekrar tekrar yenilenen İstanbul 
günümüzde de bilinçli olarak bir 
kez daha onarılabilir. Belki de böy­
lece efsaneleşmiş bir kenti yeniden 
belli bir bölgede canlandırabiliriz. 
Bu açık hava müzesinin kültür, ta­
rih ve turizme katkı ve faydası son 
derece büyük olacaktır.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Kültür ve sanat hizmetlerinden:125. Sergi:İstanbul 1800

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository