Taha Toros Arşivi, Dosya No: 112-Meyhanelerİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Soner, Şükran

Istanbul Sehir University Repository

riyet Genel Yayın Yönetmeni: Orhan Erinç #  Genel Yayın Koordinatörü: Hikmet Çetinkaya •  Y azı işleri Müdürleri: 
İbrahim Vıldız (Sorumlu), Dinç Tayanç
#  Haber Merkezi Müdürü: Hakan Kara
#  Görsel Yönetmen: Fikret Eser
Dış Haberler: Ergun Balcı •  İstihbarat: Yalçın 
Ç ak ır •  Ekonomi: Bülent Kızanlık #  Kültür: 
İlandan Şenköken •  Spor: Abdülkadir Yücelman 
•  Makaleler: Sami K araören •  Çeviri: Seyfettin 
Turhan #  Düzeltme: Abdullah Yazıcı •  Bilgi-Bel- 
ge: Edibe Buğra •  Fotoğraf: Erdoğan Köseoğiu
Yayın Kumlu: İlhan Selçuk (Başkan), 
Orhan Erinç, Oktay Kurtbökc, 
Hikmet Çetinkaya, Şükran Soner, 
Ergun Balcı, Dinç Tayanç, İbrahim 
Yıldız, O rhan BursalI, M ustafa 
Balbay, Hakan Kara.
Ankara Temsilcisi: M ustafa  Balbay •  Haber Müdürü: 
Doğan Akın Atatürk Bulvarı No: 125, Kat:4. Bakan! ıklar- 
Ankara Tel: 4195020 (7 hat). Faks: 4195027 •  İzmir 
Temsilcisi: S e rd a r Kızık, H. Ziya Blv. 1352 S. 2/3 Tel: 
4411220, Faks: 4419117# Adana Temsilcisi: Çetin Yiğenoglu, 
İnönü Cd. 119 S. No: 1 Kat: 1, Tel: 3522550. Faks: 3522570
Müessese Müdürü: Erol E rku t •  
Koordinatör: Ahm et K orulsan •  
Muhasebe: Bülent Y ener# ldare: 
Hüseyin G ü r e r #  İşletme: Önder 
Çelik #  Bilgi-İşlem: Nail İnal •  
Bilgisayar Sistem: M ürüvet ÇiJer
MEDYA C : #  Yönetim 
Kurulu Başkanı-Genel 
Müdür: Gülbin Erduran 
•  Koordinatör: Reha 
Işıtman •  Genel Müdür 
Yardımcısı: Mine Akdağ
MEDYA G : •
Yönetim Kurulu 
Başkanı - Genel 
Müdür: Üstün
Akmen •M urahhas 
üye: Bora Gönenç
.¡ansı. Basın ve Yayıncılık A.Ş.
. PK:246 İstanbul Tel: (0/212) 512 05 05 (20 hat) Faks: (0/212)513 85 95 7 EKİM 1995 İmsak: 4.35 Güneş: 5.59 Öğle: 11.59 İkindi: 15.10 Akşam: 17.45 Yatsı: 19.04 M EDYA C Tel: 5 14 07 53 - 513 95 80 - 513 84 60-61. Faks: 5 118466
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
Meyhaneci dediğiniz azınlık kökenli olur. Bir sayın bakalım; Hristo, Vasil, Stelyo, bir de Yorgi kaldı
Her şe y ‘Yorgi’ olarak çağrılmak için...
ilk koşul, sevgi dolu, güleryüzlü olmak. An­
cak asla yeterli değil. Onun kadar önemli ola­
nı meyhanenin, yiyeceklerin temiz olması, ye­
mek ve mezelerin tazelik ve tadının bozulma­
ması.
Yorgi bu yaştan sonra parayı ne yapacak? Atina'daki çocuklarının, akrabalarının yanına neden gitmiyor, neden hâlâ meyhanecilik yapıyor? 
Yüz kişi geliyorsa, en az 90 kişinin “Yorgi" dive seslendiğini duvmak için. Kendisini seven, sevildiğini bildiği insanlar arasında vaşamak 
için. (Fotoğraflar: KUBİLAY TÜNTÜL)
ŞÜKRAN SONER______________________
Meyhane, meyhaneci kültürü deyince akla 
önce Rumlar, sonra Ermeniler gelir. Şarkılar, 
şiirler, fıkralar, anılar hep onların üzerinedir. 
Önların sayılarının azalması ile araya Tüı kler, 
Kürtler, Lazlarda karışmıştır.
Bu karışıklık ile birlikte meyhane kültürü, 
yemeklerinde, adabında değişimler olmuştur. 
Ama yine de en azından çoğunluğunda çalı­
şanlar içinde, sahipleri arasında hâlâ azımsan­
mayacak sayılarda Rum, Ermeni bulunduğu­
nu, belirleyici kültürleri ile sonradan gelenle­
ri etkilediklerini düşünürüz.
Öyle mi ya? Oturduk İstanbul'un bütün bi­
linen merkezlerini, adaları, Kumkapı’yı, Be- 
yoğlu’nu, Boğaz’ı, baştan sona bilinen mey­
hanelerini taradık. Kalanlar arasında Hristo, Va­
sil, Stelyo bir de Yorgi’yi sayabildik.
Çiçek Pasajı’nın arkasındaki, pazardan gi­
rilen meyhaneciler sokağında bir İmroz resto­
ranın sahibi Yorgi Okumuş kalmış.
Yok ettiğimiz bir kültürün son temsilcilerin­
den, simgellerinden biri olarak kendisini 15 gün 
önce bu köşeye konuk etmek istemiştik. “ Her 
zamanki gibi işinde, yerindedir” güvencesi ile 
telefonla aramadan gittiğimizde bulamadık. 
Komşularından tatilde olduğunu öğrendik.
Hoş bir tutku____________________
Yorgi’nin işini, meyhanesini bırakıp tatile git­
mesine pek aklımız ermemiş olarak merak 
edip sorduğumuzda, bir başka çok hoş, güzel, 
insanca tutkusunu öğrendik.
Yorgi Okumuş, Gökçeada Zeytinlik Köyü do­
ğum! u idi. Yoksul bir öğretmen çocuğu olarak 
henüz 14 yaşında iken ailesi ile birlikte İstan­
bul’a gelmiş, okuyamamış, garsonluktan mey­
hanecilik dünyasına atılmıştı. Ancak bütün ai­
lesi gibi Gökçeada'yı unutmamıştı.
Şimdilerde 200 kadar yerli Rum'un kaldığı 
Gökçeada, yazın dünyanın her yanına dağıl­
mış, orayı unutmayan Rumlarla doluyor. Yor­
gi Okumuş da dünyanın her yanından gelen dost­
ları, akrabaları ile her yaz Gökçeada’da bulu­
şuyor. Tabii büyüklerinden artık yaşayan yok. 
Birkaç yaşıtı dostu var. Gerisi pek çoğu orada 
doğmamış, ama orayı yurt bilen ikinci, üçün­
cü kuşaktan akraba ve dostlar.
Dostlarla buluşmanın mutluluğu
Kışın kimsenin yaşamadığı, bahçesine çiçek 
ekilemeyen, doğru dürüst bakım onanırı gör­
meyen baba evinde her yaz bir-iki ay kalmak, 
dünyaya dağılmış dost ve akrabalarla buluşmak 
çok büyük bir mutluluk. “Çok seviyorum. Her 
yıl hiç aksatmadan gidiyorum. Bu vıl Kana- 
da'dan yeğenlerim, Atina'dan oğullarım ço­
cukları ile geldiler” diye keyifle, onurla anla­
tıyor..
“İstanbul’da kaç kişi kaldınız” diye sorun­
ca, sanki kendi suçu, ayıbı inılş gibi biraz uta­
narak “Doğrusunu isterseniz, bir karım bir de 
ben. Başka akrabam yok. Kiliseye gittiğim za­
man bile çok az dostu, tanıdığı görüyorum. Ço­
cuklar okuyup y etiştikten sonra gitmek istedi­
ler. Burada evlenecek kız bile bulamadılar..” 
sözleri ile yanıt veriyor.
75 yaşında hâlâ çok dinç, çok neşeli, çok mut­
lu ve işine devam etmeye kararlı bir insan. Ço­
cuklarının yeterli dünyalık yaptığı, artık işi bı­
rakması, çalışmaması gerektiği uyarısı ile ken­
dilerini yanlarına çağırdıklarını, ama işini bı­
rakmayı hiç düşünmediğini anlatıyor.
“Evelallah bedenimi burada bırakacağım. 
Ölene kadar burada yaşayacağım” diye söze 
giriyor. Atina’da ya da bir başka yerde işinin 
olmadığını düşünüyor. Bu yaştan sonra para 
için çalışmadığını, ancak işinin başında çok mut­
lu olduğunu, bir başka 
dünya, yaşam biçimi 
düşünemediğini anlat­
maya çalışıyor. “Bura­
dan yüz kişi geçse, 90'ı 
‘Yorgi’ diye seslenir.
Başka yere gitsem kim 
tanır” diyor.
Biz tam da bunları 
konuşurken insanlar,
İm roz'un müdavim 
müşterileri, Yorgi’yi ka­
nıtlamak istercesine bir 
bir sanki gösteri yapıyorlar. Hesabını ödeyip 
ayrılmakta olan bir grubun her bireyi, geçer­
ken arkadan elleri ile sarılarak Yorgi’ye “Al­
lahaısmarladık” diyorlar. Bir tanesi dayanama­
yıp, iyice sarılıp bir de yanağına öpücük kon­
duruyor.
Onlar yeni uzaklaşmışken yoldan geçen bir 
esnaf, selam vermekle yetinmeyip, eliyle yü­
zünü okşayarak gidiyor. Birkaç dakika sonra 
yaşlı, sakallı, dine fazlaca bağlı olduğu izleni­
mi veren, bir yapma çiçek satıcısı, çiçek sepe­
tini bırakmadan koluna girip, başını başına da­
yıyor. “Bu adam çok başka bir adam. Ben bu­
nu din kardeşim gibi severim” sözleri ile sev­
gi gösterisinde bulunuyor..
Yorgi Okumuş’un yaşamöyküsü, tipik bir
meyhaneciyi yansıtıyor. 14yaşlannda İstanbul’a 
geldiğinde, bildik bütün mekânlarda meyha­
ne sahipleri ve çalışanları büyük çoğunlukla 
azınlık, Rum, Ermeni asıllıymış. O da önce uzun 
yıllar, hemen her yerde önce garsonluk, komi­
lik yapmış. Cadde Bostan Gazinosu, Güven Park 
en ünlüleri. Sonra Krepen pasajında ortaklık­
la meyhane sahipliği yapmış. 13 yıllık bir ça­
lışmadan sonra da İmroz’un sahibi olmuş. 14 
yıldan bu yana da son işini yürütüyor.
Meyhanecilik yaşamında sabah 09.00’da iş­
başı yapmak var. Öğlene kadar hazırlık sürü­
yor. Sonra öğlen ağırlıklı yemek ve daha az müş­
teri, akşam dolu, meze ve içki olmak üzere 
meyhanenin iki posta hizmeti söz konusu. Ge- 
ceyarısı kapanış ve toparlanma ile neredeyse 
uyku dışı tüm bir yaşam 
aynı mekânda, hep çalı­
şarak geçiyor. Ancak ku­
ru kuruya iş yapmak söz 
konusu değil. Meyhane­
ci dediğin müşteriyle, in­
sanlarla konuşan, iletişim 
kuran biri. Yorgi, müşte­
risinin masasına gidip 
sohbet etmeyen bir mey­
haneciyi düşünemiyor. 
Tanıdık, tanımadık, her 
müşterinin masasına mut­
laka bir uğradığını söylüyor.
Ne mi konuşuyor? Neşeli, şakalaşmak ağır­
lıklı her şey olabilir. Tam anlatamıyor bile. 
Onun için öylesine doğal bir şey ki her gelen­
le konuşmak ve konuşacak bir şeyler bulmak, 
ağırlıklı neler üzerinde konuştuğundan örnek­
ler bile veremiyor.
Yorgi’ye göre iyi bir meyhaneci olmak için
Yorgi’nin müşterilerinin övgü ile sözünü et­
tikleri Marina’stnı nasıl yaptığını anlatmasını 
istiyoruz. Palamutu bir hafta tuzda beklettik­
ten sonra bol su ve sirke ile yıkadığını, sonra 
da soğan, maydanoz ve hakiki zeytinyağı ile 
beslediğini, yani özel bir şey olmadığını söy­
lüyor. Bütün yemekler ve mezelerde önemli ola­
nın temizlik, tazelik ve kaliteyi korumak ol­
duğunun bir kez daha altını çiziyor.
Mutfak kültürü bozuldu__________
Yorgi’ye sorarsanız, bir yandan bozulan bir 
mutfak kültürü var. Örneğin şimdilerde birbe- 
ğendili kebap, enginar oturtmanın pek yapıl­
madığından yakınıyor. Ancak bir yandan da ka­
rides, midye tava, ahtapot., derken geleneksel 
pilaki, salata, peynirli meyhane mezeleri çok 
zenginleşmiş. Yemek kültürü gerilerken meze 
kültüründe gelişme olmuş. Ama o da herkes 
gibi gerçek bir mutfağın hızla yok olması, ye­
rini hazır yiyeceklerin, fast food, hamburger­
lerin almasından kaygılanıyor.
Yorgi Okumuş. İstanbul’da yaşayan ve İstan­
bul’da çalışma yaşamı, meyhane dünyasından 
kopmadan ölmeye kararlı birkaç Rumdan bi­
ri olmaktan aslında çok hüzünlü. Ancak bu 
konuda, nedenleri üzerinde fazla konuşmak­
tan da hoşlanmıyor. Rumların diğer azınlıklar 
gibi İstanbul’dan kaçmalarına neden olan olay­
ları pek anımsamak istemiyor.
Sadece çevresindeki insanları, din bağı ol­
mamasına karşın canı kadar çok sevdiğini an­
latmaya çalışıyor. Yaşanan acı, ırkçı olaylardan, 
sıradan insanların hiçbir suçu olmadığını an­
latmaya çabalıyor. Çevresinden hep sevgi, dost­
luk gördüğünü, onlar arasında yaşamaktan çok 
mutlu olduğunu söylüyor. Sonra çok duyarlı 
olduğu anlaşılan, dünyada yaşanan ırkçı sorun­
lar, insan haklan ihlallerine söz geliyor.
Birden öfkeleniyor: “Yaşanan bütün kötü­
lüklerde, ben en çok dünyaya insan hakları der­
si vermeye kalkan gelişmiş ülkeler ve siyasetçi­
lerde suç buluyorum, en çok onlara kızıyorum. 
Bu konuda ayıbı, lekesi olmıyan bir ülke yok. 
Büyük siyasetçilerin oyunları ve çıkarlar adı­
na, insanİar, dünyanın her yerinde büyük acı­
lar çekiyor. Hele bugün geldiğimiz nokta çok 
kötü. Çok üzülüyorum. Oy sa dünyanın her ye­
rinde, her ırk ve dinden sıradan insanlar bir­
birini çok seviyor. Banş içinde yaşamak istiyor­
lar” diyor.
Dinar depremi haberini izlerken yaşanan in­
sanlık dramına, insanların acısına, yanındaki 
Türk dostları ile birlikte üzülüp, ağladıklarını, 
siyasetin yarattığı ayırımları, düşmanlıkları, 
sıradan insanların hiç anlamadıklarını, birlik­
te yaşarken içlerinde duymadıklarını anlati- 
yor..
Yorgi’nin yüreğindeki insan sevgisini biler, 
komşuları, müşterileri, aralarında bir antika 
gibi kalmış bu insanı bağırlarına basmak için 
sevgi gösterisinde birbirleri ile sanki yarışıyor. 
O da bu sevgi yumağı içinde akrabasız, çocuk­
larından uzak yaşamanın burukluğunu fazla­
ca duymadan, sevilmenin keyfini çıkararak 
yaşamını noktalamaya kararlı görünüyor.
► Çiçek Pasajı’nın arkasındaki, pazardan 
sapılan meyhaneler sokağında bir tek Rum 
meyhaneci kaldı. İmroz Restoran’ın sahibi 
75 yaşındaki Yorgi Okumuş, karısından
______  başka akrabası olmadığı halde İstanbul’da
yaşamaya, meyhanecilik yapmaya devam ediyor. 
“Evelallah bedenimi burada bırakacağım” diyor.______


Her şey "Yorgi" olarak çağrılmak için...

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/146483/2/001502471006.pdf

Her şey "Yorgi" olarak çağrılmak için...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository