Taha Toros Arşivi, Dosya No: 3-Eminönü-Sirkeciİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Uzunaksu, Cemil

Istanbul Sehir University Repository

YAŞAYAN TARİH İSTANBUL
YENİ CAMİ TARİHÇESİ
İstanbul’da Yeni Cami ismi, ilk defa Fatih Camii’ne ve­
rilmiştir. Diğer bazı camiler de bu ismi almışlarsa da Emi- 
nönü’ndeki muhteşem eser bu ismi muhafaza etmiştir. Bu 
camiin ilk banisi III. Murat zevcesi ve III. Mehmet’in anne­
si Safiye Sultan’dır. Plânını, Mimar Davut Ağa yapmıştır. 
1591 senesinde temel atmak üzere hazırlanmış olan Sadra­
zam Haşan Paşa’nın azil haberi gelmiş ve bu sebepten te­
mel atılması beş altı ay teahhür etmiş; ne çare ki bir ay son­
ra da Mimar Davut Ağa vefat etmiştir. Onu, Mimar Dalgıç 
AhmetAğaistihlâf ile inşaat 1603 senesine kadar devam et­
miş ise de, III. Mehmet’in ölümüyle Safiye Sultan’ın eski 
saraya nakli üzerine yapı 50 yıl kadar yüzüstü kalmakla be­
raber bu civardaki büyük bir yangından da bina daha peri­
şan oluyor. Nihayet IV. Mehmed’in annesi Hatice Turhan 
Sultan mâbedin ikmalini Mimar Mustafa Ağa’ya havale et­
tiğinden, cami, kasır, darülhadis, mektep, çarşı, sebil ve tür­
beden mürekkep bu külliye, cümle kapısı kitabesinde de be­
lirtildiği veçhile (1074) 1633’te ikmal edilmiştir.
Binanın temeli, Mimar Sinan’ın Büyük Çekmece Köprü- 
sü’nde yaptığı gibi kazıklar çakılmak ve birbirlerine kurşun 
kuşaklarla bağlanmak suretiyle meydana getirilmiştir. Yeni 
Cami plânı itibariyle, Sinan ekolüne mensup olup bilhassa
Derleyen: Cemil UZUNAKSU 
İl Oz.İd.Eğt.ve Sos.lşl.Md.
Şehzade Camii’nden tesir aldığı ve Sultanahmet Camii’ne 
de tesir ettiği görülmektedir.
Yeni Camiin geniş bir dış avlusu ve müteaddit kapıları bu­
lunduğu ve bu suretle bu muhteşem mâbedin sükun ve hu­
zuru temin edildiği malûmdur. Ne çare ki dış avlu duvarları 
tedricen yıktırılmış ve kalan bir kısmı ile bir kapısı da Mısır 
Çarşısı restore edildiği sırada yok edilmiştir. Kezalik ilk mek­
tep ile Darilhadis de yıkılmıştır ki bunların yerinde şimdi İş 
Bankası bulunmaktadır.
Camiin şadırvan avlusu, 20 sütuna müstenid 24 kubbeli 
ve üç kapılıdır. Son cemaat yeri duvarları Süleymaniye’de 
olduğu gibi çinilidir. Ortada nefis bir şadırvan bulunmak­
tadır. Camiin plânı kare olup merkezi kubbe, dört yarım 
kubbe dört filayağına dayanır. Dört köşede dört kubbesi var­
dır, arazi münhad olduğundan, yüksek subasman üstüne 
oturtulmuştur, bu suretle iki yanı abdest muslukları ve onun 
üstünde galeriler bulunmaktadır. Camiin içerisine girildiği 
zaman kubbe ve yarım kubbeler, kemerler bir sonsuzluk hissi 
verir. Camiin duvarları, fılayakları da dahil olmak üzere kub­
be kemerlerini çevreleyen silmelere kadar çinilerle bezelidir.
Mâbet haricen de irili ufaklı kubbeler, kubbecikler ile pek 
hareketli ve nispetli olup üçer şerefeli iki minaresi bu güzel­
liği tamamlar.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi
17


Yeni Cami

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository